Skjálftahætta meiri en talið var

Áætlað er að verja þurfi allt að 150 milljónum króna til viðbótarþéttingar og styrkingar á stíflum við Kárahnjúka þar sem jarðskjálftahætta er nú metin meiri en áður var álitið. Talið er að þar geti orðið skjálftar allt að 6,5 á Richter. Þá er búist við að vatnsþunginn sem myndast þegar hið nýja Hálslón verður fyllt í fyrsta sinn síðla næsta árs geti leitt til jarðskjálfta. Stíflurnar þrjár sem mynda munu Hálslón eru hver um sig risamannvirki og verða þrjár stærstu stíflur Íslands, Kárahnjúkastífla þeirra langstærst. Í Sauðárdal kom virk jarðskjálftasprunga nýlega í ljós en hún liggur að hluta undir væntanlegt lónsstæði. Áður hafði verið talið að slíkar sprungur væru mun fjær mannvirkjum Kárahnjúkavirkjunar. Sigurður Arnalds, upplýsingafulltrúi Kárahjúkavirkjunar, segir sprunguna tilheyra sprunugsveim sem tilheyri eldstöðinni í Kverkfjöllum og kannski Öskju. Þetta þýði það líkur á að jarðhræringar geti átt sér stað séu meiri en áður hafi verið talið. Að vísu sé líkurnar eftir sem áður mjög litlar og sprungan sem hafi fundist sé talin hafa hreyft sig síðast fyrir 4000 árum. Jarðvísindamenn telja nú að stærð jarðskjálfta við Kárahnjúka geti orðið allt að 6 til 6,5 á Richter. Þar er hins vegar þegar búið að gera ráð fyrir við hönnun að stíflurnar geti staðist öfluga jarðskjálfta. Sigurður segir þó að menn séu að fara yfir hvort stíflunar séu hannaðar nógu sterkbyggðar til að þola snarpari skjálfta en reiknað hafi verið með áður. Ráðgjafar í verkefninu hafi sagt fram að þessu að allar líkur séu á því. Engu að síður þarf viðbótaraðgerðir og gera lauslegar fyrstu áætlanir ráð fyrir að verja þurfi 100 til 150 milljónum króna til viðbótarstyrkingar og þéttingar í og við stíflurnar til að mæta nýju áhættumati. Áður var vitað að lónfylling myndi geta leitt til jarðskjálfta en byrjað verður að fylla Hálslón í september á næsta ári. Sigurður segir að þegar fargið komi á lónbotninn geti sprungur hreyfst sem geti leitt til jarðskjálfta. Slíkir skjálftar séu þekktir í heiminum en þeir séu yfirleitt frekar litlir. Það eru ekki síst lánveitendur Landsvirkjunar og tryggingafélög sem vilja fá að vita hvort áhættan við Kárahnjúkavirkjun sé nú meiri en áður. Hvaða svar fá þessir aðilar? Sigurður segir að bráðabirgðasvarið sé að áhættan sé ekki meiri en áður var talið einfaldlega vegna þess að öryggi stíflnanna hafi ekki breyst. Spurningin sem Landsvirkjun stendur nú frammi fyrir er hversu miklar líkurnar séu á stórum jarðskjálfta við Kárahnjúka. Rannsóknarmiðstöð Háskóla Íslands í jarðskjálftaverkfræði hefur verið falið að meta það nánar.