Kúrdar ekki sáttir

Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna hafði vart samþykkt ályktun sína um valdatöku bráðabirgðastjórnarinnar í Írak þegar fulltrúar tveggja stjórnmálaflokka Kúrda hótuðu að segja sig úr stjórninni. Þeir eru ósáttir við að ekki sé minnst á bráðabirgðastjórnarskrá sem tryggir áhrif þeirra í ályktun öryggisráðsins. Kúrdar vilja að Írak verði byggt upp sem sambandsríki þar sem ákveðnir landshlutar ráða sínum málum að miklu leyti sjálfir. Með þessu telja þeir sig tryggja að þeir verði ekki ofurseldir valdi annarra. Þess vegna fengu þeir ákvæði sett inn í bráðabirgðastjórnarskrá Íraks þess efnis að ef kjósendur í þremur héruðum Íraks höfnuðu nýrri stjórnarskrá í þjóðaratkvæðisgreiðslu tæki hún ekki gildi. Það er nokkuð sem leiðtogar sjíamúslima, sem eru 60 prósent Íraka, geta ekki sætt sig við og telja að það tryggi Kúrdum í raun neitunarvald á stjórnarskrána þar sem Kúrdar stjórna þremur héruðum. Sú ákvörðun Bandaríkjamanna og Breta að minnast ekki á bráðabirgðastjórnarskrána í ályktunartillögu sinni skýrist að stórum hluta af því að Ali al-Husseini al-Sistani, áhrifamesti klerkur sjíaklerka, hafði varað við því að hann myndi ekki styðja ályktun sem festi hana í sessi. Þess í stað var almennur texti um Írak sem lýðræðislegt sambandsríki til að koma sömu skilaboðum á framfæri og felast í bráðabirgðastjórnarskránni. Kúrdar hafa þó ekki látið sannfærast um að þetta tryggi réttindi þeirra. Þrátt fyrir að Kúrdar séu aðeins fimmtán prósent Íraka, að því er talið er, hafa þeir notið nokkuð sterkrar stöðu undanfarin ár. Þeir hafa í raun haft sjálfstjórn á ákveðnum landssvæðum frá því fljótlega eftir Persaflóastríðið 1991 og mega ekki til þess hugsa að þeir missi þau völd sín. Deilur Kúrda og annarra sem sæti eiga í stjórninni eru þó aðeins eitt af mörgum vandamálum sem blasir við bráðabirgðastjórninni. Byggja þarf upp innviði landsins, efla lögreglu og öryggissveitir og umfram allt þarf stjórnin að ávinna sér traust landsmanna sem litu á framkvæmdaráðið sem Bandaríkjamenn skipuðu sem nokkurs konar leppstjórn.