Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Þá höfum við séð nýjustu niðurstöðurnar úr PISA könnuninni sem lögð var fyrir nemendur í 10.bekk 2025. En PISA kannanir eru lagðar fyrir á vegum OECD og byggja á því að nemendur nýti þekkingu sína og rökhugsun við lausn fjölbreyttra verkefna. Það sem kemur fyrst upp í huga minn sem hugsanlegar skýringar fyrir slöku gengi eru vangaveltur um gæði námsefnis, þá leiðsögn sem fagnámskrár eiga að gefa og um fagþekkingu kennara í PISA greinum. Skoðun 8. september 2026 kl. 20:33
Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Nú þegar september sólin skín finnum við ilm af hausti í norðan golunni og stöku laufblöð feykjast um. Vitum að myrkrið færist nær en vissan um að á eftir vetri kemur vor gefur okkur kjark og þor. Skoðun 8. september 2026 kl. 20:01
Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Ný Pisa-könnun. Nú er hrópað „frammistaða barna á Íslandi hafi hrunið“. Þeim líður samt vel. Háskólasamfélgið og menntayfirvöld bera hér mikla ábyrgð á menntunarstiginu, en börnin eru þolendur sem bera mistökin til næstu kynslóðar. Þegar Kennaraháskólinn var lagður niður 2008 og námið og þróunarstarfið lagt inn í Háskóla Íslands var við þessu varað. Skoðun 8. september 2026 kl. 19:31
Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Eftir átta ára samfelldan hallarekstur og 866 milljarða króna uppsafnaðan halla verður ríkissjóður rekinn með afgangi á næsta ári. Þetta eru mikilvæg tímamót. Halli ríkissjóðs jókst mikið í heimsfaraldrinum en hvarf ekki þegar faraldurinn var genginn yfir. Tímabundin útgjöld urðu varanleg og kostnaðurinn hélt áfram að vaxa hraðar en tekjurnar. Sú staða var ósjálfbær og leiddi til þenslu. Skoðun 8. september 2026 kl. 19:03
Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar er haldinn ár hvert 8. september. Sjúkraþjálfarar skipa fjölmennustu stétt landsins á sviði endurhæfingar og spila stórt og mikilvægt hlutverk í heilbrigðiskerfi okkar Íslendinga. Þema dagsins í ár er hlutverk sjúkraþjálfunar og líkamlegrar virkni í forvörnum, meðferð og endurhæfingu hjarta- og æðasjúkdóma. Einn þessara sjúkdóma sem vert er að vekja athygli á er heilablóðfall. Skoðun 8. september 2026 kl. 18:31
Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Nýjar PISA-niðurstöður eru slæmar fyrir Ísland. Það er engin ástæða til að milda það. Skoðun 8. september 2026 kl. 15:32
Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Stafræn þjónusta dregur ekki sjálfkrafa úr stjórnsýslu. Ef starfsmaður þarf enn að opna skjal, lesa tölur og færa þær í annað kerfi hefur eyðublaðið aðeins færst á skjá. Raunverulegur ávinningur kemur þegar upplýsingar eru skráðar einu sinni, einfaldar athuganir fara fram sjálfvirkt og sérfræðingar geta einbeitt sér að málum sem krefjast mats. Skoðun 8. september 2026 kl. 15:01
Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Nú er sumri senn lokið, börnin okkar byrjuð í skólanum, tómstundirnar komnar í vetrargírinn og lífið komið í fastari skorður. Skoðun 8. september 2026 kl. 14:30
Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Í ár eru liðin 90 ár frá því að fyrstu heildstæðu lögin um almannatryggingar tóku gildi á Íslandi og Tryggingastofnun ríkisins var sett á fót til að annast framkvæmd þeirra. Skoðun 8. september 2026 kl. 13:03
Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Á hverjum degi lesum við um erfiða atburði þar sem við reiðum okkur á fólk í framlínunni. Skoðun 8. september 2026 kl. 11:30
Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir og María Barbara Árnadóttir skrifa Hjartaendurhæfing er mikilvæg og er þjóðfélagslega hagkvæm fyrir alla. Fjöldi aðgerða á hjarta eru framkvæmdar á ári hverju auk þess sem margir veikjast en fara ekki í aðgerðir. Skoðun 8. september 2026 kl. 10:33
Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Í farvatninu er reglugerð frá Evrópusambandinu sem mun í mörgum tilfellum gera opinberum aðilum illmögulegt að nota skýjaþjónustur og gervigreind í eigu bandarískra stórfyrirtækja. Skoðun 8. september 2026 kl. 10:03
Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Fyrrverandi forseti Vigdís Finnbogadóttir sagði eitt sinn: „Ef íslenskan hverfur tapast þekking og við hættum að vera þjóð.“ Enn á ný fáum við vondar niðurstöður í lesskilningi í PISA. Enn á ný bregðumst við íslenskum börnum og skerðum tækifæri þeirra til lífsgæða. Skoðun 8. september 2026 kl. 10:03
Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Fyrir marga Ítala þarf varla að kynna Totò. Utan Ítalíu er nafn hans hins vegar kannski ekki jafn þekkt. Skoðun 8. september 2026 kl. 09:47
Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Á alþjóðlegum degi sjúkraþjálfunar, sem haldinn er 8. september ár hvert, er ástæða til að staldra við og spyrja hvernig heilbrigðiskerfi við viljum byggja upp. Skoðun 8. september 2026 kl. 09:31
Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Í síðustu viku sagði Fjarskiptastofa það upphátt sem fáir hafa viljað segja: Ísland hefur dregist aftur úr öðrum Evrópuþjóðum í netöryggi. Skoðun 8. september 2026 kl. 09:16
Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Árið 1971 gaf Johnny Cash út Man in Black. Þetta var ekki bara lag um það hvers vegna hann klæddist svörtu. Þetta var samfélagsyfirlýsing. Skoðun 8. september 2026 kl. 09:00
Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Ef allt fer á versta veg og dómadagsspámenn hafa rétt fyrir sér mun stór hluti mannkyns missa vinnuna vegna gervigreindar á næstu tveimur árum. Ef svo fer, hvað ætlum við þá til bragðs að taka og hvernig ætlum við að lifa af þegar kaupendur að vöru og þjónustu hverfa? Skoðun 8. september 2026 kl. 08:31
Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Þegar barn beitir ofbeldi eða sýnir hegðun sem getur stefnt því sjálfu eða öðrum í hættu þarf að bregðast skýrt við og tryggja öryggi. En góð viðbrögð við alvarlegu atviki eru aðeins einn hluti ofbeldisforvarna og raunveruleg forvarnarvinna hefst löngu áður en nokkuð atvik á sér stað. Skoðun 8. september 2026 kl. 08:01
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Umræðan um bókun 35 hefur sjaldan verið jafn alvarleg og nú. Bókunin, sem tryggir að EES‑reglur gangi framar íslenskum lögum ef árekstur verður, er ekki lengur bara lagatæknilegt atriði. Skoðun 8. september 2026 kl. 07:46
Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Á degi læsis í ár verða niðurstöður PISA 2025 kynntar. Þær gefa okkur meðal annars mikilvægar upplýsingar um stöðu íslenskra nemenda í lestri og lesskilningi. Mikilvægt er að hafa í huga að PISA prófið er lagt fyrir nemendur við lok grunnskóla. Niðurstöðurnar segja því ekki aðeins til um stöðu þeirra á prófdeginum heldur endurspegla þær að miklu leyti þau tækifæri, stuðning og þá kennslu sem nemendur hafa fengið í gegnum skólagöngu sína. Skoðun 8. september 2026 kl. 07:30
Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Nú hefur nýr meirihluti Reykjavíkurborgar ákveðið að loka svæði fyrir hjólhýsabúa á Sævarhöfða og reka fólkið burt. En hvert á það að fara? Skoðun 8. september 2026 kl. 07:02
Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Hvers vegna lýsum við móðurhlutverkinu með orðfæri strits og erfiðis? Þessi fyrirsögn í The Times vakti athygli mína: „Brjóstagjöf er nógu erfið án þess að henni sé blandað í kynjastríðin.“ Greinin var á bak við greiðsluvegg og vel má vera að höfundurinn, Alison O’Connor, hafi síðan fært rök fyrir einhverju sem ég væri hjartanlega sammála. En það voru fyrstu fjögur orð fyrirsagnarinnar sem sátu í mér: Brjóstagjöf er nógu erfið. Skoðun 7. september 2026 kl. 19:00
Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Frábært hjá ríkinu að ætla að skila hallalausum fjárlögum, það er löngu tímabært og núllið á spjaldinu var flott sjónvarpsefni. En til að núllið gangi upp, á nú að sækja 9 milljarða til viðbótar í ferðaþjónustuna, og þegar hækkun kílómetragjalds er talin með er reikningurinn nær 10 til 11 milljörðum. Um helmingur allrar nýrrar tekjuöflunar frumvarpsins er þannig sóttur í eina atvinnugrein. Skoðun 7. september 2026 kl. 18:00
Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Dagana 22.–24. október 2025 var haldin norræn-baltísk ráðstefna í Reykjavík um neysluvatn, áhættumat og viðbúnað vegna mengunar og neyðarástands. Yfirskrift ráðstefnunnar var Drinking Water as Food and Critical Infrastructure – Strengthening Preparedness and Resilience. Heilbrigðiseftirlit Vesturlands og Matvælastofnun komu sameiginlega að skipulagningu ráðstefnunnar ásamt öðrum samstarfsaðilum. Skoðun 7. september 2026 kl. 15:33
Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Oft er talað um mikilvægi þess að þekkja gildin sín, standa vörð um þau og fylgja þeim eftir. Það á jafnt við um einstaklinga, fyrirtæki, félög, þjóðir og ríki. Þetta er oft sagt þegar það kreppir að og sú er staðan núna því ný skýrsla Umhverfisstofnunar Sameinuðu þjóðanna (Stjórnarráðið, 4.9.2026) dregur upp alvarlega mynd af stöðu loftslagsmála í heiminum. Næstu ár ættu að vera ár nægjusemi, forsjálni og afreka í málefnum jarðar. Skoðun 7. september 2026 kl. 12:03
Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Það er mikið fagnaðarefni að okkar ágæti fjármálaráðherra Daði Már Kristófersson skuli nú leggja fram frumvarp til fjárlaga með fimm milljarða króna afgangi. Þetta er liðlega 30 milljarða viðsnúningur frá fjárlagafrumvarpi sem lagt var fram fyrir ári. Skoðun 7. september 2026 kl. 11:30
Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Haukur Arnþórsson stjórnsýslufræðingur hefur birt grein um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst sl. Tæknilega er greinin rétt en hann fellur í sömu gryfju og já-sinnar og stækkunarstjóri ESB að slúðra. Skoðun 7. september 2026 kl. 10:01
Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar „Enginn getur gert lög yfir Íslendinga nema þeir sjálfir eða þeir sem þeir sjálfir hafa valið til þess." Orð Jóns Sigurðssonar á Þjóðfundinum 1851 Skoðun 7. september 2026 kl. 09:00
Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Ég er ekki velkominn í ákveðna götu í austurhluta höfuðborgarinnar, nánar tiltekið í einbýlishús í enda götunnar. Skoðun 7. september 2026 kl. 08:31
Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Við hvetjum fólk til að tala um geðheilsu og leita sér hjálpar. En hvað gerist þegar það gerir einmitt það – og upplifir síðan að því sé ekki trúað, að líðan þess sé smættuð eða að greiningin verði notuð til að skýra allt sem það segir og gerir? Skoðun 7. september 2026 kl. 08:01
Hvenær hættum við að vera þjóð? Fyrrverandi forseti Vigdís Finnbogadóttir sagði eitt sinn: „Ef íslenskan hverfur tapast þekking og við hættum að vera þjóð.“ Enn á ný fáum við vondar niðurstöður í lesskilningi í PISA. Enn á ný bregðumst við íslenskum börnum og skerðum tækifæri þeirra til lífsgæða.