Skoðun

Fréttamynd

Allir ó­sáttir við PISA – en hvað er hægt að gera?

Fanný Gunnarsdóttir skrifar

Þá höfum við séð nýjustu niðurstöðurnar úr PISA könnuninni sem lögð var fyrir nemendur í 10.bekk 2025. En PISA kannanir eru lagðar fyrir á vegum OECD og byggja á því að nemendur nýti þekkingu sína og rökhugsun við lausn fjölbreyttra verkefna. Það sem kemur fyrst upp í huga minn sem hugsanlegar skýringar fyrir slöku gengi eru vangaveltur um gæði námsefnis, þá leiðsögn sem fagnámskrár eiga að gefa og um fagþekkingu kennara í PISA greinum.

Skoðun

Fréttamynd

Örvæntingafullir karlar

Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar

Nú þegar september sólin skín finnum við ilm af hausti í norðan golunni og stöku laufblöð feykjast um. Vitum að myrkrið færist nær en vissan um að á eftir vetri kemur vor gefur okkur kjark og þor.

Skoðun
Fréttamynd

Endur­reisa þarf Kennara­há­skólann

Jón Bjarnason skrifar

Ný Pisa-könnun. Nú er hrópað „frammistaða barna á Íslandi hafi hrunið“. Þeim líður samt vel. Háskólasamfélgið og menntayfirvöld bera hér mikla ábyrgð á menntunarstiginu, en börnin eru þolendur sem bera mistökin til næstu kynslóðar. Þegar Kennaraháskólinn var lagður niður 2008 og námið og þróunarstarfið lagt inn í Háskóla Íslands var við þessu varað.

Skoðun
Fréttamynd

Loksins úr mínus í plús

Daði Már Kristófersson skrifar

Eftir átta ára samfelldan hallarekstur og 866 milljarða króna uppsafnaðan halla verður ríkissjóður rekinn með afgangi á næsta ári. Þetta eru mikilvæg tímamót. Halli ríkissjóðs jókst mikið í heimsfaraldrinum en hvarf ekki þegar faraldurinn var genginn yfir. Tímabundin útgjöld urðu varanleg og kostnaðurinn hélt áfram að vaxa hraðar en tekjurnar. Sú staða var ósjálfbær og leiddi til þenslu.

Skoðun
Fréttamynd

Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heila­blóð­fall

Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar

Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar er haldinn ár hvert 8. september. Sjúkraþjálfarar skipa fjölmennustu stétt landsins á sviði endurhæfingar og spila stórt og mikilvægt hlutverk í heilbrigðiskerfi okkar Íslendinga. Þema dagsins í ár er hlutverk sjúkraþjálfunar og líkamlegrar virkni í forvörnum, meðferð og endurhæfingu hjarta- og æðasjúkdóma. Einn þessara sjúkdóma sem vert er að vekja athygli á er heilablóðfall.

Skoðun
Fréttamynd

Betri gögn, minni stjórn­sýsla?

Karl Steinar Óskarsson skrifar

Stafræn þjónusta dregur ekki sjálfkrafa úr stjórnsýslu. Ef starfsmaður þarf enn að opna skjal, lesa tölur og færa þær í annað kerfi hefur eyðublaðið aðeins færst á skjá. Raunverulegur ávinningur kemur þegar upplýsingar eru skráðar einu sinni, einfaldar athuganir fara fram sjálfvirkt og sérfræðingar geta einbeitt sér að málum sem krefjast mats.

Skoðun
Fréttamynd

Eru tóm­stundir allra?

Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar

Nú er sumri senn lokið, börnin okkar byrjuð í skólanum, tómstundirnar komnar í vetrargírinn og lífið komið í fastari skorður.

Skoðun
Fréttamynd

Öryggis­net­ í 90 ár!

Unnur Sverrisdóttir skrifar

Í ár eru liðin 90 ár frá því að fyrstu heildstæðu lögin um almannatryggingar tóku gildi á Íslandi og Tryggingastofnun ríkisins var sett á fót til að annast framkvæmd þeirra.

Skoðun
Fréttamynd

Þraut­seigja í framlínunni

Sigríður Björk Þormar skrifar

Á hverjum degi lesum við um erfiða atburði þar sem við reiðum okkur á fólk í framlínunni.

Skoðun
Fréttamynd

Hjartaendurhæfing er fjár­festing

Kristín E. Hólmgeirsdóttir og María Barbara Árnadóttir skrifa

Hjartaendurhæfing er mikilvæg og er þjóðfélagslega hagkvæm fyrir alla. Fjöldi aðgerða á hjarta eru framkvæmdar á ári hverju auk þess sem margir veikjast en fara ekki í aðgerðir.

Skoðun
Fréttamynd

Hve­nær hættum við að vera þjóð?

Jón Pétur Zimsen skrifar

Fyrrverandi forseti Vigdís Finnbogadóttir sagði eitt sinn: „Ef íslenskan hverfur tapast þekking og við hættum að vera þjóð.“ Enn á ný fáum við vondar niðurstöður í lesskilningi í PISA. Enn á ný bregðumst við íslenskum börnum og skerðum tækifæri þeirra til lífsgæða.

Skoðun
Fréttamynd

Varnir frá 2019, ógnir frá 2026

Sigvaldi Einarsson skrifar

Í síðustu viku sagði Fjarskiptastofa það upphátt sem fáir hafa viljað segja: Ísland hefur dregist aftur úr öðrum Evrópuþjóðum í netöryggi.

Skoðun
Fréttamynd

Hvað varð um það að vilja betri heim?

Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar

Árið 1971 gaf Johnny Cash út Man in Black. Þetta var ekki bara lag um það hvers vegna hann klæddist svörtu. Þetta var samfélagsyfirlýsing.

Skoðun
Fréttamynd

Sjálfbærni í heimi glötunar

Kristján Logason skrifar

Ef allt fer á versta veg og dómadagsspámenn hafa rétt fyrir sér mun stór hluti mannkyns missa vinnuna vegna gervigreindar á næstu tveimur árum. Ef svo fer, hvað ætlum við þá til bragðs að taka og hvernig ætlum við að lifa af þegar kaupendur að vöru og þjónustu hverfa?

Skoðun
Fréttamynd

Ert þú kannski frá­bær í ofbeldisforvörnum barna?

Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar

Þegar barn beitir ofbeldi eða sýnir hegðun sem getur stefnt því sjálfu eða öðrum í hættu þarf að bregðast skýrt við og tryggja öryggi. En góð viðbrögð við alvarlegu atviki eru aðeins einn hluti ofbeldisforvarna og raunveruleg forvarnarvinna hefst löngu áður en nokkuð atvik á sér stað.

Skoðun
Fréttamynd

Gleði­legan dag læsis

Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar

Á degi læsis í ár verða niðurstöður PISA 2025 kynntar. Þær gefa okkur meðal annars mikilvægar upplýsingar um stöðu íslenskra nemenda í lestri og lesskilningi. Mikilvægt er að hafa í huga að PISA prófið er lagt fyrir nemendur við lok grunnskóla. Niðurstöðurnar segja því ekki aðeins til um stöðu þeirra á prófdeginum heldur endurspegla þær að miklu leyti þau tækifæri, stuðning og þá kennslu sem nemendur hafa fengið í gegnum skólagöngu sína.

Skoðun
Fréttamynd

Engin miskunn hjá Reykja­víkur­borg

Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar

Nú hefur nýr meirihluti Reykjavíkurborgar ákveðið að loka svæði fyrir hjólhýsabúa á Sævarhöfða og reka fólkið burt. En hvert á það að fara?

Skoðun
Fréttamynd

Brjósta­gjöf er svoddan streð…

Íris Erlingsdóttir skrifar

Hvers vegna lýsum við móðurhlutverkinu með orðfæri strits og erfiðis? Þessi fyrirsögn í The Times vakti athygli mína: „Brjóstagjöf er nógu erfið án þess að henni sé blandað í kynjastríðin.“ Greinin var á bak við greiðsluvegg og vel má vera að höfundurinn, Alison O’Connor, hafi síðan fært rök fyrir einhverju sem ég væri hjartanlega sammála. En það voru fyrstu fjögur orð fyrirsagnarinnar sem sátu í mér: Brjóstagjöf er nógu erfið.

Skoðun
Fréttamynd

Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra

Rannveig Grétarsdóttir skrifar

Frábært hjá ríkinu að ætla að skila hallalausum fjárlögum, það er löngu tímabært og núllið á spjaldinu var flott sjónvarpsefni. En til að núllið gangi upp, á nú að sækja 9 milljarða til viðbótar í ferðaþjónustuna, og þegar hækkun kílómetragjalds er talin með er reikningurinn nær 10 til 11 milljörðum. Um helmingur allrar nýrrar tekjuöflunar frumvarpsins er þannig sóttur í eina atvinnugrein.

Skoðun
Fréttamynd

Er þetta á­sættan­leg frammi­staða ís­lenskrar stjórn­sýslu?

Þorsteinn Narfason skrifar

Dagana 22.–24. október 2025 var haldin norræn-baltísk ráðstefna í Reykjavík um neysluvatn, áhættumat og viðbúnað vegna mengunar og neyðarástands. Yfirskrift ráðstefnunnar var Drinking Water as Food and Critical Infrastructure – Strengthening Preparedness and Resilience. Heilbrigðiseftirlit Vesturlands og Matvælastofnun komu sameiginlega að skipulagningu ráðstefnunnar ásamt öðrum samstarfsaðilum.

Skoðun
Fréttamynd

For­sjálni því þetta reddast ekki

Gunnar Hersveinn skrifar

Oft er talað um mikilvægi þess að þekkja gildin sín, standa vörð um þau og fylgja þeim eftir. Það á jafnt við um einstaklinga, fyrirtæki, félög, þjóðir og ríki. Þetta er oft sagt þegar það kreppir að og sú er staðan núna því ný skýrsla Umhverfisstofnunar Sameinuðu þjóðanna (Stjórnarráðið, 4.9.2026) dregur upp alvarlega mynd af stöðu loftslagsmála í heiminum. Næstu ár ættu að vera ár nægjusemi, forsjálni og afreka í málefnum jarðar.

Skoðun
Fréttamynd

Flokkur fólksins og fjár­lögin

Sigurjón Þórðarson skrifar

Það er mikið fagnaðarefni að okkar ágæti fjármálaráðherra Daði Már Kristófersson skuli nú leggja fram frumvarp til fjárlaga með fimm milljarða króna afgangi. Þetta er liðlega 30 milljarða viðsnúningur frá fjárlagafrumvarpi sem lagt var fram fyrir ári.

Skoðun
Fréttamynd

Svar­grein við grein Hauks Arnþórssonar

Jón Sigurgeirsson skrifar

Haukur Arnþórsson stjórnsýslufræðingur hefur birt grein um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst sl. Tæknilega er greinin rétt en hann fellur í sömu gryfju og já-sinnar og stækkunarstjóri ESB að slúðra.

Skoðun
Fréttamynd

Hvar er náunga­kær­leikurinn?

Steindór J. Erlingsson skrifar

Ég er ekki velkominn í ákveðna götu í austurhluta höfuðborgarinnar, nánar tiltekið í einbýlishús í enda götunnar.

Skoðun
Fréttamynd

Það sem gerist þegar við segjum frá

Olga Björt Þórðardóttir skrifar

Við hvetjum fólk til að tala um geðheilsu og leita sér hjálpar. En hvað gerist þegar það gerir einmitt það – og upplifir síðan að því sé ekki trúað, að líðan þess sé smættuð eða að greiningin verði notuð til að skýra allt sem það segir og gerir?

Skoðun

Alþingis- og sveitar­stjórnar­menn

Hve­nær hættum við að vera þjóð?

Fyrrverandi forseti Vigdís Finnbogadóttir sagði eitt sinn: „Ef íslenskan hverfur tapast þekking og við hættum að vera þjóð.“ Enn á ný fáum við vondar niðurstöður í lesskilningi í PISA. Enn á ný bregðumst við íslenskum börnum og skerðum tækifæri þeirra til lífsgæða.


Meira