Það er ekki allt í góðu í orkumálum í Svíþjóð Gunnar Einarsson skrifar 18. mars 2026 13:00 Miðað við það sem ég hafði heyrt, af orkumálum í Svíþjóð, þá kom mér á óvart efni greinar Eyþórs Eðvarðsson hér fyrir skömmu. Veruleikin sem hann lýsir er glansmynd. Vissulega hafa verið reistar margar vindmyllur í Svíþjóð, sem hafa minnkað losun á CO2. Margir Svíar eru farnir að efast um ágæti vindmyllnanna. Maður er nefndur Christian Steinbeck. Hann er hagfræðingur sem unnið hefur við fjármálastjórn í mörgum fyrirtækjum í Svíþjóð. Hann fór að skoða fjármálahlið raforkuframleiðslu með vindmyllum. Í stuttu máli segist hann aldrei hafa séð jafn dapran rekstrargrunn fyrir nokkurt fyrirtæki. Opinber nefnd, ákvað að það ætti að tala á jákvæðum nótum um vindorkuna. Evrópski fjárfestingarbankinn og sjóðir erlendra ríkja hafa dælt í þetta lánum, sem hafa fengist með mjög lágum vöxtum. Sænska ríkið hefur líka verið hjálplegt og meðal annars beint peningum úr lífeyrissjóðum í grænu orkuna. Eitt sem Christian nefnir er að minni vindmyllurnar, sem fyrst voru reistar og voru gjarnan 35-45 metrar, virðast oft geta endst 25-30 ár, eins og gert var ráð fyrir. Eftir því sem þær verða hærri endast þær skemur, oft ekki nema nokkur ár og geta þannig aldrei orðið hagkvæmar. Vindmillur eru oft 170-200 metrar í dag. Vegna orkustefnunnar er rafmagnið orðið dýrt og mörg fyrirtæki eru hætt að fjárfesta og munu flytja annað eða koðna niður. Ekki taka mín orð fyrir þessu, hlustið á málflutning Christian: https://www.youtube.com/watch?v=a9c0Jrc2dgg Tökum annan, Christian Sandström. Hann er bæði verkfræðingur og hagfræðingur, sem hefur stundað rannsóknir á vindmylluvæðingunni í Svíþjóð. Úttekt hans á vindmyllu ævintýrinu, ætti að vera skyldu áhorf fyrir þá sem eru ólmir í að reisa vindmyllur á Íslandi. https://www.youtube.com/watch?v=UZAWDGYL_c0 Hér er enn eitt youtube myndaband af löngum lista. Það er með Henrik Jönsson og er bæði skýrt og upplýsandi: https://www.youtube.com/watch?v=3ydpZoADsKA Það eru vindmyllugarðar í Svíþjóð, sem engin vill kaupa og fengust án efa ódýrt. Græna stálið. Tunguliprum tókst að raka saman gríðarlegum peningum til að fjárfesta í stálverkssmiðju „STEGA“, sem á að framleiða grænt stál. Framkvæmdir hafa tafist mikið og kostnaður farið langt fram úr áætlun. Það var alltaf ljóst að stálið, sem kæmi frá verksmiðjunni yrði dýrt. Nú er ljóst, að ef framleiðslan fer í gang, verður stálið þaðan rándýrt eða fjórum til 8 sinnum dýrara en stál frá Kína. Það er mjög harðnandi samkeppni, til dæmis í bílaiðnaðinum. Markaðurinn slóst ekki um kísilmálminn frá Bakka þó þar væri framleitt með grænni orku. Þeir svartsýnu spá því að það muni ekki koma neitt stál úr þessari verksmiðju. Bjartsýnir vona að sænska ríkið dæli enn fleiri milljörðum inn í fyrirtækið til að fjárfestar vilji þá ef til vill koma með meira fé í þetta. Annað grænt fyrirtæki átti að framleiða batterí í Græna ævintýrið, „NORTHVOLT“ . Það fór á hausinn áður en þeir gátu framleitt eitt batterí. Fjármögnunin var eftir svipuðum aðferðum og er í Græna stálinu. Margir þeir sem komu að stofnun NORTHVOLT eru með í STEGA. Gjaldþrotið NORTHVOLT var upp á 1100 milljarða. Hugmyndin um græna stálið virðist hafa verið rekið áfram af draumórum frekar en raunsæi. Vonandi tekst að koma framleiðslunni í gang. Það fengist þá einhver lærdómur út úr öllum þessum peningum, sem hafa farið í þetta verkefni. Hér er lýsing Henrik Jönsson á græna stálinu. Sannleikurinn er frekar dapur. https://www.youtube.com/watch?v=Ebw-R9EelVc Orkuframleiðsla Svía og okkar. Ég spurði gervigreindina um framleiðslu annarsvegar Svía og hins vegar okkar, á hreinni orku. Svíar framleiða 16000 kílówatt stundir af hreinni orku á ári á mann, ef við tökum kjarnorkuna með. Þetta er meiri hrein orka en flestir aðrir framleiða. Við framleiðum 55000 kws. Hvernig má það vera að einhverjir telji að Svíar hafi staðið sig vel, en við illa, við að stuðla að minni losun á CO2? Við erum að spara öðrum að brenna jarðefnum með því að framleiða rafmagn fyrir stóriðju. Þjóðir heims eru jú saman um loftslagið. Ef bókaldið er rétt, hlýtur að vera betra að spara mikið fyrir aðra, heldur en að spara smávegis fyrir okkur sjálf. Ég skil ekki af hverju einhverjir vilji endilega túlka tölur, sem eru allar okkur í hag, þannig að við séum syndaselir. Græna byltingin í Svíþjóð hefur verið knúin áfram með því að flétta saman gamaldags sósíalisma, pilsfalda kapítalisma og draumóra. Útkoman er að örfáir græða, almenningur borgar kostnaðinn. Allir þessir peningar eru að gera lítið sem ekkert gagn. Það ættu sem flestir að kynna sér sænska skrímslið, sem þeir kalla „grönne omstellningen“. Skrímslið er víti að varast alls ekki eitthvað til að herma eftir. Það fer um mann kulda hrollur þegar það berast núna af því fréttir að ráðherra ferðist um Ísland með vindmyllu agentum, til að boða að við þurfum vindmyllur á sem flesta hóla og enn verra að heyra, þetta eigi að gera til að bjarga þjóðarhag. Höfundur er fyrrverandi bóndi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson skrifar Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller skrifar Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Sjá meira
Miðað við það sem ég hafði heyrt, af orkumálum í Svíþjóð, þá kom mér á óvart efni greinar Eyþórs Eðvarðsson hér fyrir skömmu. Veruleikin sem hann lýsir er glansmynd. Vissulega hafa verið reistar margar vindmyllur í Svíþjóð, sem hafa minnkað losun á CO2. Margir Svíar eru farnir að efast um ágæti vindmyllnanna. Maður er nefndur Christian Steinbeck. Hann er hagfræðingur sem unnið hefur við fjármálastjórn í mörgum fyrirtækjum í Svíþjóð. Hann fór að skoða fjármálahlið raforkuframleiðslu með vindmyllum. Í stuttu máli segist hann aldrei hafa séð jafn dapran rekstrargrunn fyrir nokkurt fyrirtæki. Opinber nefnd, ákvað að það ætti að tala á jákvæðum nótum um vindorkuna. Evrópski fjárfestingarbankinn og sjóðir erlendra ríkja hafa dælt í þetta lánum, sem hafa fengist með mjög lágum vöxtum. Sænska ríkið hefur líka verið hjálplegt og meðal annars beint peningum úr lífeyrissjóðum í grænu orkuna. Eitt sem Christian nefnir er að minni vindmyllurnar, sem fyrst voru reistar og voru gjarnan 35-45 metrar, virðast oft geta endst 25-30 ár, eins og gert var ráð fyrir. Eftir því sem þær verða hærri endast þær skemur, oft ekki nema nokkur ár og geta þannig aldrei orðið hagkvæmar. Vindmillur eru oft 170-200 metrar í dag. Vegna orkustefnunnar er rafmagnið orðið dýrt og mörg fyrirtæki eru hætt að fjárfesta og munu flytja annað eða koðna niður. Ekki taka mín orð fyrir þessu, hlustið á málflutning Christian: https://www.youtube.com/watch?v=a9c0Jrc2dgg Tökum annan, Christian Sandström. Hann er bæði verkfræðingur og hagfræðingur, sem hefur stundað rannsóknir á vindmylluvæðingunni í Svíþjóð. Úttekt hans á vindmyllu ævintýrinu, ætti að vera skyldu áhorf fyrir þá sem eru ólmir í að reisa vindmyllur á Íslandi. https://www.youtube.com/watch?v=UZAWDGYL_c0 Hér er enn eitt youtube myndaband af löngum lista. Það er með Henrik Jönsson og er bæði skýrt og upplýsandi: https://www.youtube.com/watch?v=3ydpZoADsKA Það eru vindmyllugarðar í Svíþjóð, sem engin vill kaupa og fengust án efa ódýrt. Græna stálið. Tunguliprum tókst að raka saman gríðarlegum peningum til að fjárfesta í stálverkssmiðju „STEGA“, sem á að framleiða grænt stál. Framkvæmdir hafa tafist mikið og kostnaður farið langt fram úr áætlun. Það var alltaf ljóst að stálið, sem kæmi frá verksmiðjunni yrði dýrt. Nú er ljóst, að ef framleiðslan fer í gang, verður stálið þaðan rándýrt eða fjórum til 8 sinnum dýrara en stál frá Kína. Það er mjög harðnandi samkeppni, til dæmis í bílaiðnaðinum. Markaðurinn slóst ekki um kísilmálminn frá Bakka þó þar væri framleitt með grænni orku. Þeir svartsýnu spá því að það muni ekki koma neitt stál úr þessari verksmiðju. Bjartsýnir vona að sænska ríkið dæli enn fleiri milljörðum inn í fyrirtækið til að fjárfestar vilji þá ef til vill koma með meira fé í þetta. Annað grænt fyrirtæki átti að framleiða batterí í Græna ævintýrið, „NORTHVOLT“ . Það fór á hausinn áður en þeir gátu framleitt eitt batterí. Fjármögnunin var eftir svipuðum aðferðum og er í Græna stálinu. Margir þeir sem komu að stofnun NORTHVOLT eru með í STEGA. Gjaldþrotið NORTHVOLT var upp á 1100 milljarða. Hugmyndin um græna stálið virðist hafa verið rekið áfram af draumórum frekar en raunsæi. Vonandi tekst að koma framleiðslunni í gang. Það fengist þá einhver lærdómur út úr öllum þessum peningum, sem hafa farið í þetta verkefni. Hér er lýsing Henrik Jönsson á græna stálinu. Sannleikurinn er frekar dapur. https://www.youtube.com/watch?v=Ebw-R9EelVc Orkuframleiðsla Svía og okkar. Ég spurði gervigreindina um framleiðslu annarsvegar Svía og hins vegar okkar, á hreinni orku. Svíar framleiða 16000 kílówatt stundir af hreinni orku á ári á mann, ef við tökum kjarnorkuna með. Þetta er meiri hrein orka en flestir aðrir framleiða. Við framleiðum 55000 kws. Hvernig má það vera að einhverjir telji að Svíar hafi staðið sig vel, en við illa, við að stuðla að minni losun á CO2? Við erum að spara öðrum að brenna jarðefnum með því að framleiða rafmagn fyrir stóriðju. Þjóðir heims eru jú saman um loftslagið. Ef bókaldið er rétt, hlýtur að vera betra að spara mikið fyrir aðra, heldur en að spara smávegis fyrir okkur sjálf. Ég skil ekki af hverju einhverjir vilji endilega túlka tölur, sem eru allar okkur í hag, þannig að við séum syndaselir. Græna byltingin í Svíþjóð hefur verið knúin áfram með því að flétta saman gamaldags sósíalisma, pilsfalda kapítalisma og draumóra. Útkoman er að örfáir græða, almenningur borgar kostnaðinn. Allir þessir peningar eru að gera lítið sem ekkert gagn. Það ættu sem flestir að kynna sér sænska skrímslið, sem þeir kalla „grönne omstellningen“. Skrímslið er víti að varast alls ekki eitthvað til að herma eftir. Það fer um mann kulda hrollur þegar það berast núna af því fréttir að ráðherra ferðist um Ísland með vindmyllu agentum, til að boða að við þurfum vindmyllur á sem flesta hóla og enn verra að heyra, þetta eigi að gera til að bjarga þjóðarhag. Höfundur er fyrrverandi bóndi.
Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar