Rann­saka mögu­leg tengsl Íran við meinta hryðju­verka­menn

Í frétt Guardian segir fyrstu niðurstöður rannsakenda á efninu sem fannst í bílunum bendi til þess að um heimatilbúnar sprengjur sé að ræða.

Í yfirlýsingu sagði hryðjuverkalögreglan:

„Um klukkan 12.45 í nótt, sunnudaginn 27. september, barst lögreglu tilkynning vegna þriggja grunsamlegra ökutækja sem virtust vera á leið að flugherstöðinni. Vopnaðir lögreglumenn brugðust við og fimm menn voru handteknir á Whelford-svæðinu vegna gruns um brot gegn lögum um sprengiefni. Þeir voru síðar handteknir á ný vegna gruns um undirbúning hryðjuverka, samkvæmt 5. grein hryðjuverkalaganna.“

Viðbúnaðarstig vegna hryðjuverka í Bretlandi er áfram „mikið“, sem er næsthæsta stigið og þýðir að árás sé talin mjög líkleg.

Í myndum sem eru í dreifingu af handtöku mannanna má sjá fimm menn bera að ofan á sveitavegi í handjárnum. Greint var frá því í gær að lögregla hefði verið kölluð út vegna tilkynninga um þrjá grunsamlega sendibíla sem virtust vera á leið að herstöðinni. 

Bóndi hringdi í neyðarlínuna þegar hún varð var við óvenjulega hegðun hóps manna úti í sveit seint um kvöld á laugardag. Í viðtali við BBC segir hún að það virðist sem „einhver hafi klúðrað málunum“ með því að leyfa hinum grunuðu og ökutækjum þeirra að komast svona nálægt íbúðarhúsum.

Þurfi að geta treyst yfirvöldum

Hún sagði við BBC að sendibílarnir þrír hefðu verið lagðir aðeins nokkrum metrum frá heimilum nágrannanna.

„Við þurfum að geta treyst því að viðeigandi yfirvöld geri viðeigandi ráðstafanir til að fylgjast með og bregðast við ógnum gagnvart samfélögunum sem búa og starfa í nálægð við herstöðina,“ sagði hún.

„Það ætti ekki að vera nauðsynlegt fyrir einhvern eins og mig að láta RAF Fairford vita af þremur stórum, grunsamlegum ökutækjum og hópi grímuklæddra manna.“

Fram kemur í frétt BBC að 85 íbúar Whelford í Cotswolds-héraði sem þurftu að rýma heimili sín hafi enn ekki komist heim. Íbúarnir voru fluttir með hraði í íþrótta- og frístundamiðstöð í Cirencester og 400 metra öryggissvæði sett upp í kringum hvítu sendibílana. Vélmenni úr sprengjusveit breska hersins voru notuð við rannsókn á bílunum.

Að minnsta kosti einn sendibíll bar merki eldsneytisfyrirtækis og símanúmer þar sem einn tölustaf vantaði. Fyrirtækið hefur hafnað tengslum við atvikið og sagði: „Við höfum miklar áhyggjur af því að nafn fyrirtækisins okkar hafi verið notað án vitundar okkar eða leyfis.“ Fyrirtækið sagði að það væri í samstarfi við yfirvöld.

Rannsaka mögulegt tilefni

Í frétt Guardian segir að hryðjuverkalögreglan og öryggisþjónustur rannsaki nú hvert tilefni árásarinnar gæti hafa verið. Aðstæður við handtökurnar nærri herstöðinni og fyrri viðvaranir frá stjórnvöldum í Teheran vegna notkunar herstöðvarinnar í aðgerðum Bandaríkjanna í Íran gefi tilefni til að ætla að Íran gæti staðið að baki þeim. Í frétt Guardian segir að heimildarmenn þeirra vari þó við því að ekkert sé útilokað og að einhver annar geti staðið að baki þessu. Hvort önnur erlend ríki hafi komið að málinu sé einnig til rannsóknar. 

Í frétt Guardian segir að yrðu staðfest tengsl við Íran myndi það fela í sér verulega stigmögnun átaka milli Bretlands og stjórnvalda í Teheran.

Fylgst með þeim lengi

Donald Trump Bandaríkjaforseti sagðist hafa fylgst með hinum grunuðu „lengi“ og hélt því fram að mennirnir „hefðu ætlað sér að valda miklum skaða“. Í frétt Guardian segir að þeirra heimildir bendi til þess að aðgerðin hafi ekki byggst á upplýsingum frá leyniþjónustu, sem bendir til þess að rannsakendur hafi ekki vitað fyrirfram af mögulegum áformum.

„Þetta var frábært. Að vinna með Bretum, þetta var ótrúlega vel gert,“ sagði Trump.

Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands sagði málið „afar áhyggjuefni“ og að stjórnvöld myndu „alltaf grípa til allra nauðsynlegra ráðstafana“ til að vernda almenning.

Löng flugbraut

Í frétt Guardian segir að á herstöðinni sé að finna sérstaklega langa flugbraut, nærri þriggja kílómetra langa. Hún sé styrkt til að taka á móti þungum sprengjuflugvélum á borð við B-1 og B-52, sem hafa verið notaðar í árásum á Íran. Flugvélarnar geta borið mikið magn af sprengjum, þar á meðal svokallaðar „bunker buster“-sprengjur sem eru hannaðar til að komast í gegnum varnarmannvirki.

Í mars á þessu ári, eftir að þáverandi forsætisráðherra, Sir Keir Starmer, veitti Bandaríkjunum heimild til „varnar“aðgerða gegn eldflaugastöðvum Írans frá breskum herstöðvum, lentu fjórar bandarískar sprengjuflugvélar á RAF Fairford og Bandaríkjaher hóf að nota breskar herstöðvar í „tilteknum varnaraðgerðum“.

Mótmæli hafa verið haldin undanfarna mánuði vegna ákvörðunar breskra stjórnvalda um að leyfa Bandaríkjaher að nota RAF Fairford til að gera árásir á eldflaugastöðvar Írans sem ráðast á skip á Hormússundi. Íranir sendu Bretum viðvörun vegna þess í júlí. Í frétt Guardian segir að við það tilefni hafi talsmaður breskra stjórnvalda sagt Bretland ávallt tilbúið til að verja sig fyrir hvers kyns árásum.