Að­eins samninga­viðræður geti leyst deiluna

Íranir kynntu tillöguna á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í New York í síðustu viku en hún var send til Bandaríkjastjórnar í gegnum sáttasemjara frá Katar. Að sögn Araghchi hefði samkomulag hrundið af stað sjö daga niðurtalningu að opnun sundsins og hléi á átökum á svæðinu.

Í kjölfarið hefðu stríðsaðilar getað hafið víðtækari viðræður um málefni sem allir samþykktu, þar á meðal hugsanlega kjarnorkuáætlun Írana. Araghchi sagði skilyrði Írana skýr og að öll skref í átt að opnun sundins væru háð því að þau yrðu uppfyllt.

Trump tilkynnti hins vegar í gær að hann hefði hafnað tillögunni og sagði hana óásættanlega. Tók hann svo til orða að Írönsk stjórnvöld hafi viljað „gera samning þar sem þau opni sundið strax vegna þess að Íranir væru að tapa svo illa“ segir í umfjöllun Reuters.

Trump hélt dyrunum þó opnum og sagði í símaviðtali við miðlinn Axios í gær að hann byggist við frekari viðræðum samningamanna Bandaríkjanna í vikunni.

Mike Waltz, sendiherra Bandaríkjanna hjá Sameinuðu þjóðunum, sagði í viðtali við CNN að í tillögunni væri þess krafist að refsiaðgerðum yrði aflétt strax og frystar eignir Íranar leystar úr haldi. Íranir hefðu viljað fá allt fyrirfram gegn loforði um viðræður. 

Trump treysti því hins vegar ekki að þeir kæmi til leiks í góðri trú og myndu í raun vilja semja um endalok kjarnorkuáætlunarinnar.

Stríðið á örlagaríku stigi

Masoud Pezeshkian Íransforseti sagði í viðtali við CBS að Íranar væru tilbúnir að ræða kjarnorkuáætlunina og önnur mál, en myndu ekki sætta sig við þvinganir. Íran væri ekki að sækjast eftir stríði en muni verjast þrýstingi, hótunum og árásum.

Bandaríkin hafa sett Íran í efnahagslega herkví til að þrýsta á stjórnvöld í Teheran að hætta árásum á skip í Hormússundi. Þær hafa dregið verulega úr skipaumferð um sundið, þótt Trump haldi því ítrekað fram að Bandaríkin hafi stjórn á því.

Amir Hatam, yfirmaður íranska hersins, sagði stríðið á afgerandi og örlagaríku stigi. Íran myndi ekki sætta sig við að geta ekki átt í viðskiptum á meðan erlend ríki nýttu mikilvægar siglingaleiðir á svæðinu. Var haft eftir honum í ríkismiðli Íran að ef Íranir geti ekki átt í viðskiptum eða lifað, þá fái það enginn.

Ræddu við Sáda í New York

Stríðið hófst 28. febrúar með árásum Bandaríkjanna og Ísraels á Íran. Síðan þá hefur skipst á með hléum og nýjum árásum og en þúsundir hafa fallið og herafli Írana veikst sem og efnahagur landsins.

Þá hefur Írönum og bandamönnum þeirra tekist að dreifa árásunum um Persaflóa og hafa verið gerðar dróna- og eldflaugaárásir á bandamenn Bandaríkjanna við Persaflóa. Hútar í Jemen, sem nóta stuðnings frá Íran, hafa ráðist á Sádi-Araba. Hafa þær árásir haft áhrif á olíuútflutning Sáda um Rauðahaf.

Sádar sendu út tilkynningu til foreldra barna í höfuðborginni Riyadh um að kennsla færi fram í fjarnámi alla vikuna. Íranir ræddu við Sáda um Hormússund í viðræðunum í New York í síðustu viku.

Trump hefur sagt að eitt hans helsta markmið sé að koma í veg fyrir að Íran eignist kjarnorkuvopn sem og binda enda á getu landsins til að ráðast á nágranna sína. Vill Trump skapa aðstæður sem gætu leitt til þess að Íranar steypi eigin ráðamönnum af stóli.