Ákafir þátttakendur beggja fylkinga rugli fólk viljandi í ríminu Bjarki Sigurðsson skrifar 17. ágúst 2026 12:02 Eiríkur Bergmann er prófessor í stjórnmálafræði. Vísir/Ívar Fannar Erfitt er fyrir kjósendur að átta sig á því hvað þeir eru að greiða atkvæði um þann 29. ágúst næstkomandi vegna upplýsingamengunar frá báðum fylkingum segir stjórnmálafræðingur. Þær tileinki sér báðar ákveðna anga popúlisma. Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa já og nei fylkingarnar sakað hvor aðra um lygar, hálfsannleik og vísvitandi upplýsingaóreiðu. Tólf dagar eru í að þjóðin gangi að kjörborðinu og umræðan við það að ná hápunkti. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir töluverða upplýsingamengun vera í kringum umræðu um atkvæðagreiðsluna. „Evrópusambandið er gríðarlega flókið fyrirbæri og hefur ekki verið í viðamikilli umræðu á Íslandi. Þannig það er hægt að fleygja mörgu fram sem ekki endilega stenst skoðun. Svo er engin sátt um það í samfélaginu hvað sé satt og rétt og hverjir hafi þekkinguna til að greina þar á milli. Þess vegna er gríðarlega mikið af hálfsannleik, rangindum og skökkum þáttum á floti í almannarýminu,“ segir Eiríkur. Það geri fólki erfiðara fyrir að átta sig á því hvað það er að greiða atkvæði um. „Þetta er allt öðruvísi kosning heldur en við erum vön þar sem lögmál umræðunnar eru miklu skýrari og augljósari vegna reynslunnar. Við höfum farið í gegnum þær svo oft áður að það er búið að leggja ákveðnar brautir í kringum umræðuna. Núna eru þessar brautir einfaldlega ekki til staðar. Það er augljóslega þannig að ákafir þátttakendur beggja vegna nýta sér þetta ástand til að rugla fólk í ríminu sínum málstað til framdráttar,“ segir Eiríkur. Eiríkur telur erlend áhrif hafa verið lítil sem engin. Hins vegar tileinki báðar fylkingar sér anga popúlisma. „Það er líka áhugavert að margt í þessari umræðu endurspeglar umræðuna sem átti sér stað í Bretlandi í aðdraganda Brexit-kosninganna fyrir tíu árum. Það er margt sem kallast á við þá umræðu sem var alls ekki á traustum grundvelli,“ segir Eiríkur. Evrópusambandið Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Brexit Tengdar fréttir Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39 Mest lesið Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Erlent Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair Erlent Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Innlent Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Erlent Heimili rýmd nærri herflugstöð Erlent Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Erlent Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Innlent Hátt í þrjátíu drepnir í tveimur skotárásum Erlent Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Innlent „Ég hafna samningi þeirra“ Erlent Fleiri fréttir Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Heimsfræg Twitch-stjarna olli örtröð í miðbænum Fagnar fækkun lögregluembætta og deilt um málverk af Danakonungi Átján kíló af kókaíni undir fölskum botni Eftirlitið fellur á herðar foreldra Loka hringveginum við Jökulsárlón Fá loksins að fagna aldarafmælinu „Það er ótrúlega dýrt og lýjandi að hafa rétt fyrir sér“ Fluttur til aðhlynningar eftir umferðarslys Tortímir gervigreindin mannkyninu? „Farið að minna mig á stöðuna í Bandaríkjunum“ Mátti þrífa harkalega í leikskólabarn Hafa skotið um hundrað bjargdúfur í Vestmannaeyjum Ákærður fyrir gróf brot á barnungri stjúpsystur sinni Sjaldgæfur gestur í Eyjum Bað um álit lögreglu á gæðum fíkniefna Skriða þveraði veginn í Árneshrepp Breiðholtsbraut lokuð allan morgundaginn Sjá meira
Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa já og nei fylkingarnar sakað hvor aðra um lygar, hálfsannleik og vísvitandi upplýsingaóreiðu. Tólf dagar eru í að þjóðin gangi að kjörborðinu og umræðan við það að ná hápunkti. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir töluverða upplýsingamengun vera í kringum umræðu um atkvæðagreiðsluna. „Evrópusambandið er gríðarlega flókið fyrirbæri og hefur ekki verið í viðamikilli umræðu á Íslandi. Þannig það er hægt að fleygja mörgu fram sem ekki endilega stenst skoðun. Svo er engin sátt um það í samfélaginu hvað sé satt og rétt og hverjir hafi þekkinguna til að greina þar á milli. Þess vegna er gríðarlega mikið af hálfsannleik, rangindum og skökkum þáttum á floti í almannarýminu,“ segir Eiríkur. Það geri fólki erfiðara fyrir að átta sig á því hvað það er að greiða atkvæði um. „Þetta er allt öðruvísi kosning heldur en við erum vön þar sem lögmál umræðunnar eru miklu skýrari og augljósari vegna reynslunnar. Við höfum farið í gegnum þær svo oft áður að það er búið að leggja ákveðnar brautir í kringum umræðuna. Núna eru þessar brautir einfaldlega ekki til staðar. Það er augljóslega þannig að ákafir þátttakendur beggja vegna nýta sér þetta ástand til að rugla fólk í ríminu sínum málstað til framdráttar,“ segir Eiríkur. Eiríkur telur erlend áhrif hafa verið lítil sem engin. Hins vegar tileinki báðar fylkingar sér anga popúlisma. „Það er líka áhugavert að margt í þessari umræðu endurspeglar umræðuna sem átti sér stað í Bretlandi í aðdraganda Brexit-kosninganna fyrir tíu árum. Það er margt sem kallast á við þá umræðu sem var alls ekki á traustum grundvelli,“ segir Eiríkur.
Evrópusambandið Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Brexit Tengdar fréttir Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39 Mest lesið Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Erlent Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair Erlent Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Innlent Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Erlent Heimili rýmd nærri herflugstöð Erlent Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Erlent Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Innlent Hátt í þrjátíu drepnir í tveimur skotárásum Erlent Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Innlent „Ég hafna samningi þeirra“ Erlent Fleiri fréttir Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Heimsfræg Twitch-stjarna olli örtröð í miðbænum Fagnar fækkun lögregluembætta og deilt um málverk af Danakonungi Átján kíló af kókaíni undir fölskum botni Eftirlitið fellur á herðar foreldra Loka hringveginum við Jökulsárlón Fá loksins að fagna aldarafmælinu „Það er ótrúlega dýrt og lýjandi að hafa rétt fyrir sér“ Fluttur til aðhlynningar eftir umferðarslys Tortímir gervigreindin mannkyninu? „Farið að minna mig á stöðuna í Bandaríkjunum“ Mátti þrífa harkalega í leikskólabarn Hafa skotið um hundrað bjargdúfur í Vestmannaeyjum Ákærður fyrir gróf brot á barnungri stjúpsystur sinni Sjaldgæfur gestur í Eyjum Bað um álit lögreglu á gæðum fíkniefna Skriða þveraði veginn í Árneshrepp Breiðholtsbraut lokuð allan morgundaginn Sjá meira
Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39