Nú er tækifærið - vinnum saman að betri grunnskóla Hólmfríður Arna Þórisdóttir skrifar 19. maí 2026 16:03 Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er ástæða til að óska öllu nýkjörnu sveitarstjórnarfólki til hamingju með árangurinn og sitt nýja hlutverk sem fylgir mikil ábyrgð. Hún er meðal annars sú að stýra málefnum grunnskóla í sinni heimabyggð, mikilvægt hlutverk sem þarf að taka af alvöru. Nú, þegar ferskir vindar blása um sveitarstjórnir landsins, er tækifæri til endurmats og endurskoðunar á grunnskólum landsins og veita þeim hlutverk í nýjum málefnasamningum sveitarstjórna. Umræða um grunnskóla var ekki fyrirferðarmikil í nýliðnum kosningum. Grunnskólinn er þó stærsta verkefni sveitarfélaganna og að margra mati það mikilvægasta. Málaflokkurinn snertir flest öll heimili á einhvern hátt og hvers vegna er umræðan þá ekki meiri? Ekki bara rétt fyrir kosningar heldur almennt. Málefni grunnskóla rata helst í fjölmiðla þegar fréttir koma af slælegri frammistöðu nemenda í prófum eða erfið mál koma upp í skólasamfélaginu og oft á tíðum er umræðan grunn og einkennist af upphrópunum. Víða í löndunum í kringum okkur sem við viljum bera okkur saman við er umræða um menntun síkvik, fagleg og lifandi. Það er tímabært að ræða um skólakerfið á uppbyggilegan og lausnamiðaðan hátt . Þá er ítrekað nefnt að skólakerfið sé dýrt í rekstri en árangurinn fari ekki eftir krónunum sem fara í reksturinn. Sjálfsagt eru margar skýringar á kostnaðinum við að reka grunnskólana og ein þeirra er fámenni í skólum víða um land þar sem kostnaður per nemanda er hár. Svo má spyrja spurninga eins og hvað er árangur? Er árangur eingöngu einkunnir á blaði? Eða er það eitthvað annað sem erfiðara er að mæla svo sem líðan og þroski nemandanna? Grunnskólinn er ekki eyland,. Að honum koma fjölmargir aðilar, starfsfólk, nemendur, sérfræðingar og auðvitað nemendurnir sjálfir og þeirra bakland. Grunnskólinn er samfélagslegt verkefni sem allir hagaðilar þurfa að vinna saman að. Í grunnskólanum sækja nemendur sér menntun en þótt menntunarþátturinn sé mikilvægur þá eru aðrir hlutir sem skipta einnig miklu máli. Nefna má félagsmótun, læra að taka tillit til annara nemenda, sýna umburðarlyndi og þroskast fyrir framtíðina. Skólinn er samfélag sem hefur tekið miklum breytingum síðustu ár á miklum hraða og stjórnvöld þurfa að vera tilbúin að taka undir með skólunum og styðja þá á allan hugsanlegan hátt. Þar er hlutverk sveitarstjórna gríðarlega stórt. Tökum höndum saman sem samfélag og sameinumst um mikilvægi grunnskólans, nemendur eiga það skilið. Höfundur er kennari í Skarðshlíðarskóla í Hafnarfirði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Mest lesið Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er ástæða til að óska öllu nýkjörnu sveitarstjórnarfólki til hamingju með árangurinn og sitt nýja hlutverk sem fylgir mikil ábyrgð. Hún er meðal annars sú að stýra málefnum grunnskóla í sinni heimabyggð, mikilvægt hlutverk sem þarf að taka af alvöru. Nú, þegar ferskir vindar blása um sveitarstjórnir landsins, er tækifæri til endurmats og endurskoðunar á grunnskólum landsins og veita þeim hlutverk í nýjum málefnasamningum sveitarstjórna. Umræða um grunnskóla var ekki fyrirferðarmikil í nýliðnum kosningum. Grunnskólinn er þó stærsta verkefni sveitarfélaganna og að margra mati það mikilvægasta. Málaflokkurinn snertir flest öll heimili á einhvern hátt og hvers vegna er umræðan þá ekki meiri? Ekki bara rétt fyrir kosningar heldur almennt. Málefni grunnskóla rata helst í fjölmiðla þegar fréttir koma af slælegri frammistöðu nemenda í prófum eða erfið mál koma upp í skólasamfélaginu og oft á tíðum er umræðan grunn og einkennist af upphrópunum. Víða í löndunum í kringum okkur sem við viljum bera okkur saman við er umræða um menntun síkvik, fagleg og lifandi. Það er tímabært að ræða um skólakerfið á uppbyggilegan og lausnamiðaðan hátt . Þá er ítrekað nefnt að skólakerfið sé dýrt í rekstri en árangurinn fari ekki eftir krónunum sem fara í reksturinn. Sjálfsagt eru margar skýringar á kostnaðinum við að reka grunnskólana og ein þeirra er fámenni í skólum víða um land þar sem kostnaður per nemanda er hár. Svo má spyrja spurninga eins og hvað er árangur? Er árangur eingöngu einkunnir á blaði? Eða er það eitthvað annað sem erfiðara er að mæla svo sem líðan og þroski nemandanna? Grunnskólinn er ekki eyland,. Að honum koma fjölmargir aðilar, starfsfólk, nemendur, sérfræðingar og auðvitað nemendurnir sjálfir og þeirra bakland. Grunnskólinn er samfélagslegt verkefni sem allir hagaðilar þurfa að vinna saman að. Í grunnskólanum sækja nemendur sér menntun en þótt menntunarþátturinn sé mikilvægur þá eru aðrir hlutir sem skipta einnig miklu máli. Nefna má félagsmótun, læra að taka tillit til annara nemenda, sýna umburðarlyndi og þroskast fyrir framtíðina. Skólinn er samfélag sem hefur tekið miklum breytingum síðustu ár á miklum hraða og stjórnvöld þurfa að vera tilbúin að taka undir með skólunum og styðja þá á allan hugsanlegan hátt. Þar er hlutverk sveitarstjórna gríðarlega stórt. Tökum höndum saman sem samfélag og sameinumst um mikilvægi grunnskólans, nemendur eiga það skilið. Höfundur er kennari í Skarðshlíðarskóla í Hafnarfirði.
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun
Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun