Banvænt ósamræmi Gunnar Salvarsson skrifar 6. maí 2026 12:45 Við gangbrautir eru ýmist skilti af gangandi manni eða fullorðnum einstaklingi með barn. Engin skilti eru af vegfarendum á hjólum. Þessa dagana stendur yfir árveknisátak þar sem gulum reiðhjólum hefur verið stillt upp við gatnamót og gangbrautir til að vekja athygli á fjölgun slysa á reiðhjólafólki. Átakið snýr að vitundarvakningu bílstjóra um öryggi gangandi og hjólandi í umferðinni. Hjólum er stillt upp þar sem óhöpp eða slys hafa átt sér stað. „Átakinu er ætlað að fá bílstjóra til að láta símann eiga sig, horfa í kringum sig, vera meðvitaðir um aðra í umferðinni, keyra á löglegum hraða, stoppa á gangbrautum og rauðum ljósum”, eins og segir í kynningartexta. Athygli vekur að átakinu er einungis beint að ökumönnum, ekki reiðhjólafólki eða öðrum sem bruna hjá á rafhlaupahjólum eða öðrum tvíhjólum. Umferðakilti gefa ekki til kynna að gangbrautir séu ætlaðir reiðhjólafólki og öðrum vegfarendum á tvíhjólum en samkvæmt umferðarlögum er það heimilt, að því gefnu að hjólandi fari ekki hraðar en sem nemur venjulegum gönguhraða. Tillitssemi þarf að vera gagnkvæm. Ökumenn nálgast gangbraut með það í hug að gangandi vegfarandi vilji fara yfir á 4-6 km hraða. Það gerist hins vegar margoft að vegfarendur á tvíhjólum, reiðhjóli eða rafhjóli, komi skyndilega á 15-30 km hraða og telji sig vera í rétti að fara yfir gangbrautina. Þetta skapar slysahættu. Að mínu mati sýnir þetta banvænt ósamræmi í annars vegar umferðarlögum og hins vegar hönnun umferðarskilta. Í umferðinni getur sekúndubrot skilið á milli lífs og dauða. Hjólandi einstaklingar verða ekki síður en ökumenn að fara gætilega við gangbrautir, helst að leiða hjólin yfir gangbrautir, og stjórnvöld þurfa að breyta umferðarskiltum til samræmis við umferðarlög, þannig að öllum sé ljóst að gangbrautir eru bæði fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur. Slík skilti eru víða til í heiminum en skortir sárlega hér á landi til að auka umferðaröryggi. Höfundur er fyrrverandi frétta- og dagskrárgerðarmaður Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gunnar Salvarsson Hjólreiðar Umferðaröryggi Mest lesið Er virkilega ekki um neitt að semja? Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Leigufélög eignast fasteignamarkaðinn, fjárfestar eignast Garðabæ Baldur Jezorski Skoðun Í stormi reynir á leiðtogana Óskar Tryggvi Svavarsson Skoðun Um laun, arðgreiðslur og skatta Gunnar Björgvinsson Skoðun Mannauðsvald stjórnar meiru en margir halda Guðjón Heiðar Pálsson, Skoðun Brennandi hús Jón Steindór Valdimarsson Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir Skoðun Svona verndum við Ísland fyrir útlendingum Ingólfur Shahin Skoðun Ósýnilegi aldurshópurinn í íslenskum sviðslistum Hrafnhildur Theodórsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Leigufélög eignast fasteignamarkaðinn, fjárfestar eignast Garðabæ Baldur Jezorski skrifar Skoðun Mannauðsvald stjórnar meiru en margir halda skrifar Skoðun Viðskiptaráð rýnir í skólakerfið á árunum 2016–2026 – var nokkuð í gangi þá? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Liðbólgusjúkdómar – fræðsla skiptir máli Katrín Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Í stormi reynir á leiðtogana Óskar Tryggvi Svavarsson skrifar Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Er virkilega ekki um neitt að semja? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Um laun, arðgreiðslur og skatta Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hvers konar samfélag viljum við byggja með gervigreind? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Brennandi hús Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Hvaleyrarvatn - ekki byggja í Vatnshlíð Stefán Georgsson skrifar Skoðun Ósýnilegi aldurshópurinn í íslenskum sviðslistum Hrafnhildur Theodórsdóttir skrifar Skoðun Svona verndum við Ísland fyrir útlendingum Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Að byggja brú til þeirra sem bíða Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Gerviskoðanakönnun — eða 9,44 prósent? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Enginn lærir í afneitun Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun It's complicated: Valkostir Íslands í gjaldmiðlamálum Stefanía K. Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Gleymdi framhaldsskólinn Sigurður E. Vilhelmsson skrifar Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn er að grafa sína eigin gröf Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Eru félagasamtök sem boða eigið fagnaðarerindi nóg til að upplýsa almenning? Eyrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Enn um Plastbarkamálið Ingólfur Bruun skrifar Skoðun Við unnum stóra vinninginn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Við erum öll í sama liðinu Jónas Hagan Guðmundsson skrifar Skoðun Látið Ljósleiðarann vera! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Noregur verður hluti af kjarnorkuvernd Frakka Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Það sem mun sökkva okkur Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ef Ísland sækir um „djobbið“ Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Við gangbrautir eru ýmist skilti af gangandi manni eða fullorðnum einstaklingi með barn. Engin skilti eru af vegfarendum á hjólum. Þessa dagana stendur yfir árveknisátak þar sem gulum reiðhjólum hefur verið stillt upp við gatnamót og gangbrautir til að vekja athygli á fjölgun slysa á reiðhjólafólki. Átakið snýr að vitundarvakningu bílstjóra um öryggi gangandi og hjólandi í umferðinni. Hjólum er stillt upp þar sem óhöpp eða slys hafa átt sér stað. „Átakinu er ætlað að fá bílstjóra til að láta símann eiga sig, horfa í kringum sig, vera meðvitaðir um aðra í umferðinni, keyra á löglegum hraða, stoppa á gangbrautum og rauðum ljósum”, eins og segir í kynningartexta. Athygli vekur að átakinu er einungis beint að ökumönnum, ekki reiðhjólafólki eða öðrum sem bruna hjá á rafhlaupahjólum eða öðrum tvíhjólum. Umferðakilti gefa ekki til kynna að gangbrautir séu ætlaðir reiðhjólafólki og öðrum vegfarendum á tvíhjólum en samkvæmt umferðarlögum er það heimilt, að því gefnu að hjólandi fari ekki hraðar en sem nemur venjulegum gönguhraða. Tillitssemi þarf að vera gagnkvæm. Ökumenn nálgast gangbraut með það í hug að gangandi vegfarandi vilji fara yfir á 4-6 km hraða. Það gerist hins vegar margoft að vegfarendur á tvíhjólum, reiðhjóli eða rafhjóli, komi skyndilega á 15-30 km hraða og telji sig vera í rétti að fara yfir gangbrautina. Þetta skapar slysahættu. Að mínu mati sýnir þetta banvænt ósamræmi í annars vegar umferðarlögum og hins vegar hönnun umferðarskilta. Í umferðinni getur sekúndubrot skilið á milli lífs og dauða. Hjólandi einstaklingar verða ekki síður en ökumenn að fara gætilega við gangbrautir, helst að leiða hjólin yfir gangbrautir, og stjórnvöld þurfa að breyta umferðarskiltum til samræmis við umferðarlög, þannig að öllum sé ljóst að gangbrautir eru bæði fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur. Slík skilti eru víða til í heiminum en skortir sárlega hér á landi til að auka umferðaröryggi. Höfundur er fyrrverandi frétta- og dagskrárgerðarmaður
Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun
Skoðun Viðskiptaráð rýnir í skólakerfið á árunum 2016–2026 – var nokkuð í gangi þá? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir skrifar
Skoðun Eru félagasamtök sem boða eigið fagnaðarerindi nóg til að upplýsa almenning? Eyrún Magnúsdóttir skrifar
Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun