Griða­staður í amstri dagsins

Þegar skammt var liðið á árið 2019 vakti fyrrverandi biskup Íslands, Agnes M. Sigurðardóttir, máls á því á fundi kirkjuráðs að þjóðkirkjan beitti sér fyrir opnun dagseturs fyrir heimilislausar konur. Hugmyndinni var strax vel tekið og undirbúningur að stofnun þess hófst. Skjólið, eins og dagsetrið var nefnt, opnaði dyr sínar í fyrsta skipti rétt nær tveimur árum síðar eða 25. febrúar 2021 í kjallara Grensáskirkju.

Skjólið á því fimm ára afmæli um þessar mundir. Þessi ár hefur Þjóðkirkjan og Hjálparstarf kirkjunnar boðið konur sem búa við heimilisleysi, eru nýkomnar í búsetuúrræði eftir heimilisleysi eða búa við ótryggar aðstæður, velkomnar. Í Skjólinu geta konurnar hvílt sig, borðað saman auk þess sem þeim stendur til boða hreinlætisaðstaða. Þá eru starfskonur Skjólsins til staðar til að sinna þörfum kvennanna fyrir samveru og nánd.

Á þessum fimm árum sem Skjólið hefur verið starfrækt hafa 166 konur heimsótt Skjólið en þær eru á aldrinum 18 – 74 ára. Eins og nafnið gefur til kynna er konunum veitt skjól ásamt því að uppfylla grunnþarfir þeirra fyrir næringu, hvíld og hreinlæti. Í Skjólinu upplifa konur stöðugleika, þær upplifa sig síður einangraðar og fá að tilheyra. Konunum er mætt með hlýju þar sem skaðaminnkandi hugmyndafræði og áfallamiðuð nálgun er höfð að leiðarljósi.

Reynslan hefur sýnt að konunum finnst nauðsynlegt að geta komið í Skjólið á daginn, hitt þar aðrar konur og fá samveru, hlýju og góðan mat. Þær upplifa öryggi og líta á Skjólið sem griðastað þar sem ríkir ró og næði sem er þeim, eins og okkur öllum, nauðsynlegt í amstri dagsins.

„Starfskonur sinna öllum í Skjólinu með kærleik í hjarta, þær eru samviskusamar og tilbúnar að taka á móti þeim sem minna mega sín. Þær rétta út hönd sína okkur til stuðnings.“ Svo hljóðar lýsing konu sem sækir Skjólið reglulega en konurnar eru ánægðar með skýrar reglur sem þar gilda. Þær kunna ekki síður að meta stuðninginn sem þær fá til að gera betur og upplifa að þær séu einhvers virði.

Frá upphafi hefur starfið í Skjólinu verið unnið á forsendum kvennanna sjálfra og þeim mætt á þeim stað sem þær eru hverju sinni. Til viðbótar við hversdagslegt amstur geta konurnar mælt sér mót við fagaðila, hvort sem það er vegna umsýslu innan félagslega kerfisins eða þegar þær þurfa að leita sér þjónustu heilbrigðiskerfisins. Þetta auðveldar þeim að sækja þjónustu sem þær eiga rétt á, en myndu oft neita sér um að öðrum kosti. Þau sem veita þjónustuna, telja Skjólið mikilvægan hlekk í því að tryggja öryggi þessa viðkvæma hóps.

Kjarna þessa má finna í orðum félagsráðgjafa sem sagði í bréfi til mín að hennar skjólstæðingur fengi í Skjólinu „allan alhliða stuðning s.s. varðandi líkamlega umhirðu, andlegan stuðning í formi samtala og hvatningar en ekki síst leiðbeiningar við að finna út úr réttindamálum og aðstoð við að hafa samskipti við aðrar stofnanir. Í mínu starfi hefur starfsemi Skjólsins spilað lykilhlutverk við að koma málum skjólstæðings míns í réttan farveg í átt að betri líðan.“

Sjálf get ég sagt að hér hjá okkur í Skjólinu hef ég fundið að konurnar upplifa öryggi; að það hafi, eins og þær orða það, „bjargað lífinu“ að geta komið í Skjólið.

Höfundur er umsjónarkona Skjólsins.