Með gríðar­lega fjár­muni til ráð­stöfunar

Fyrir jól tilkynnti utanríkisráðuneytið að ákveðið hefði verið að veita Evrópuhreyfingunni og Heimssýn fjárstyrk til þess „að efla umræðu um kosti og galla aðildar að Evrópusambandinu (ESB) og tryggja greiðan aðgang almennings að upplýsingum í aðdraganda fyrirhugaðrar þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna Íslands við ESB“ eins og það var orðað í fréttatilkynningu ráðuneytisins. Hreyfingarnar fengju þannig styrk upp á tíu milljónir króna hvor.

Tæpum mánuði áður var skýrsla þings Evrópusambandsins um norðurslóðir samþykkt með miklum meirihluta atkvæða þar sem fram kemur meðal annars vilji þingsins til þess að hafa pólitísk áhrif á umræðuna hér á landi fyrir þjóðaratkvæðið og aðrar stofnanir þess hvattar til þess sama. Þar er rætt um og hvatt til þess að sambandið taki „með virkum hætti þátt í því með íslenzku ríkisstjórninni að kynna kosti mögulegrar aðildar að ESB“ í aðdraganda kosningarinnar.

Með öðrum orðum eingöngu kosti inngöngu í Evrópusambandsins að mati þess og í samstarfi við ríkisstjórnina! Fjallað hefur verið talsvert um málið í fjölmiðlum síðan skýrslan kom til sögunnar auk þess sem það hefur ítrekað verið til umræðu á Alþingi. Þá bæði í umræðum í þingsal og utanríkismálanefnd þingsins, þar sem Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra og formaður Viðreisnar, hefur setið fyrir svörum, og nú síðast í skriflegri fyrirspurn til ráðherrans.

Hins vegar hefur Þorgerður nákvæmlega ekkert athugavert séð við það að ein helzta stofnun erlends ríkjasambands hafi lýst formlega yfir vilja til afskipta af lýðræðislegri kosningu á Íslandi og hvatt aðrar helztu stofnanir þess til að gera slíkt hið sama. Hugsanlega ætti það ekki að koma á óvart í ljósi þess að samkvæmt skýrslunni lagði Þorgerður til efni í hana. Eini ráðherra ríkis sem það gerði. Ekki er því hægt að útiloka að þetta hafi hreinlega verið að frumkvæði hennar.

Fyrir utan það hversu óásættanlegt það er að erlend valdastofnun eins og Evrópusambandið lýsi yfir vilja til pólitískra afskipta af lýðræðislegum kosningum hér á landi, svo ekki sé talað um það ef honum verður hrint í framkvæmd, þarf varla að fara mörgum orðum um þá gríðarlegu fjármuni sem sambandið hefur til ráðstöfnunar í slíka pólitíska áróðursherferð hér á landi, beint og óbeint. Til viðbótar við það fjármagn sem ríkisstjórnin sjálf mun verja í þeim efnum.

Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál).