Upp­lausn á Vopna­firði: Starfs­lok sveitar­stjórans, odd­viti hættir og rifist á fundum

Bobana Micanovic, bæjarfulltrúi Framsóknar og óháðra, birti skoðanagrein á Austurfrétt þar sem hún segist ekki ætla að gefa kost á sér áfram í sveitarstjórn Vopnafjarðar

„Ákvörðunin var hvorki tekin í fljótheitum né vegna eins einstaks atviks. Hún er afleiðing endurtekinnar reynslu þar sem málefnaleg umræða og ólíkar skoðanir hafa ítrekað mætt vanvirðingu og persónulegum árásum af hálfu oddvita minnihlutans,“ segir Bobana í skriflegu svari við fyrirspurn fréttastofu.

Hún lýsir því hvernig að á síðasta fundi sveitarstjórnar, þar sem starfslok Valdimars voru samþykkt, hafi komið upp ágreiningur milli meiri- og minnihluta. Bobana segir afar óþægilegt andrúmsloft hafi verið á fundinum.

„Í miklum hita umræðunnar tjáði ég mig í stuttu máli á ensku til að koma sjónarmiðum mínum á framfæri. Í kjölfarið brást oddviti minnihlutans við með því að hrópa „við tölum íslensku hér“ og krafðist þess ítrekað að oddviti meirihlutans stöðvaði mig þar sem enska væri ekki heimil á fundinum. Umræðan færðist þar með frá efnisatriðum málsins yfir í form og tungumálanotkun,“ segir Bobana. Hún er frá Svartfjallalandi en flutti til Vopnafjarðar árið 2015.

Bjartur Aðalbjörnsson, oddviti Vopnafjarðarlistans sem er í minnihluta, segir ekki rétt að hann hafi ítrekað stoppað mál hennar. Þá hafi eitthvað um ósætti verið á fundinum en hann hafi ekki verið sá versti á kjörtímabilinu.

„Hún grípur fram í fyrir mér og ég beini orðum mínum til fundarstjóra að hafa stjórn á fundinum. Þá greip hún aftur fram í fyrir mér og sagði „I speak whatever language I want“ (e. ég tala hvaða tungumál sem ég vil),“ segir Bjartur í samtali við fréttastofu.

„Mér finnst sjálfsagt mál og ekkert að því að fólk bjargi sér á ensku ef til þess þarf en það er verra að koma fram með hroka.“

Tungumálanotkunin sé stærri umræða

Bobana segir að þetta sé ekki í fyrsta skipti sem gerðar hafa verið athugasemdir við íslenskukunnáttu hennar og telur hún að í sveitarstjórninni sé almennt skortur á umburðarlyndi og mannlegum samskiptum. Þegar samhljómur var um ákvarðanatöku hafi allt gengið vel en um leið og fulltrúarnir urðu ósammála breyttist umræðan.

Bjartur vísar í lög um stöðu íslenskrar tungu og íslensks táknmáls þar sem segir að íslenska sé mál Alþingis, dómstóla, stjórnvalda, jafnt ríkis sem sveitarfélaga. 

„Það er miklu stærri umræða en eins og staðan er í dag má ekki tala útlensku á sveitarstjórnarfundum, borgarstjórnarfundum eða bæjarstjórnarfundum. Það er ekki ég sem ákvað það, það bara má ekki,“ segir hann.

Bobana segir málið ekki snúast um tungumálið sjálft en hún tali íslensku og noti hana daglega, líkt og aðrir innflytjendur á Vopnafirði sem leggi sig fram við að tala íslensku.

„Kjarni málsins er því ekki tungumálið. Málið snýst um framkomu og viðhorf oddvita Vopnafjarðarlistans. Ágreiningur er eðlilegur og heilbrigður hluti lýðræðislegrar umræðu. Það sem skiptir máli er hvernig við komum fram hvert við annað í slíkum aðstæðum. Gagnkvæm virðing ætti ávallt að vera grunnforsenda,“ segir Bobana.

Samið um starfslok sveitarstjórans

Í Vopnafjarðarhreppi búa um 660 manns og er óhætt að segja að þaðan hafi borist tíðindi undanfarna daga. Framsóknarflokkurinn og óháðir náðu fjórum mönnum inn á móti þremur fulltrúum Vopnafjarðarlistans í kosningunum árið 2022.

Þann 5. febrúar var greint frá því að sveitarstjórn Vopnafjarðarhrepps og Valdimar O. Hermannsson, sveitarstjóri Vopnafjarðar, hefðu gert með sér samkomulag um starfslok Valdimars. Hann tók við stöðunni í 1. júní 2024. Valdimar er annar sveitarstjórinn sem lýkur störfum á kjörtímabilinu en Sara Elísabet Svansdóttir tók við starfinu 2020 og samið var um starfslok við hana í mars 2024.

Í tilkynningu sveitarstjórnar sagði Axel Örn Sveinbjörnsson, oddviti sveitarstjórnar, að Valdimar hefði unnið af heilindum í þágu íbúa sveitarfélagsins. Axel þakkaði honum samstarfið og óskaði honum góðs gengis á nýjum vettvangi. Fram kom að Íris Edda Jónsdóttir, verkefnastjóri stjórnsýslu, myndi sinna verkefnum sveitarstjóra fram yfir kosningarnar í vor.

Tveimur dögum síðar tilkynnti Axel um afsögn sína úr sveitarstjórn. Hann sagðist hafa íhugað ákvörðunina vel og tæki hana með hagsmuni fjölskyldunnar að leiðarljósi.

„Það hefur verið krefjandi en um leið áhugavert, og oft skemmtilegt, að fá að starfa að málefnum sveitarfélagsins og ég hef fengið að vinna með frábæru fólki. Ég er þakklátur fyrir traustið, samtölin og samstarfið á þessu ferðalagi,“ sagði Axel.

„Ég treysti því að sveitarstjórn og starfsfólk sveitarfélagsins vinni áfram af metnaði og heilindum fyrir samfélagið okkar. Þetta er dýrmæt reynsla.“

Ráðist í óháða úttekt á vinnuaðstæðum

Í janúar var samþykkt á fundi Hreppsráðs Vopnafjarðarhrepps að greiða fyrir óháða mannauðs- og vinnuumhverfisþjónustu til að meta starfsumhverfi og samskiptahætti innan sveitarfélagsins. Ráðgjafinn myndi síðan leggja fram tillögu að viðeigandi næstu skrefum. Tillagan var samþykkt samhljóða.

Heimildir fréttastofu herma að í sömu viku og ráðgjafinn fundaði hafi verið samið um starfslok Valdimars.

Aðalbjörg Ósk Sigmundsdóttir, nýr oddviti meirihlutans og formaður Hreppsráðsins, segir í samtali við fréttastofu að aðkoma ráðgjafans hafi ekki beint haft áhrif á starfslok Valdimars. Það hafi áður verið rætt að ráða ráðgjafa til að framkvæma úttekt á vinnuumhverfinu en eftir ábendingu frá ónefndum starfsmanni um erfitt andrúmsloft hafi verið ákveðið að ráðast í úttektina nú í janúar.

„Við fengum ráðgjöf fyrir alla starfsmenn skrifstofunnar. Hann tók bæði persónuviðtöl og hélt vinnustofur til að þétta hópinn,“ segir hún.

Bjartur, sem situr einnig í Hreppsráði, segir að ákveðið hafi verið að fara í úttektina vegna erfiðs andrúmslofts hjá starfsfólkinu sem starfaði í nánasta umhverfi sveitarstjóra.

Stolt af samflokkskonunni

Aðspurð um viðbrögð við pistli Bobönu segist Aðalbjörg taka undir stemninguna innan sveitarstjórnarinnar, sem sé ansi þung. Hún hafi ekki tekið ákvörðun hvort hún ætli að bjóða sig aftur fram fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar en erfitt starfsumhverfi hafi áhrif.

„Þetta er ekki endilega bara út af tungumálinu heldur þessari framkoma. Hún talar fína íslensku og talar alltaf íslensku á fundunum, hún missti út úr sér eina setningu á ensku,“ segir Aðalbjörg.

Hún tekur fram að hún sé stolt af samflokkskonu sinni fyrir að hafa opnað umræðuna og staðið fyrir sínu.