Þegar traustið brestur - Há­skólinn á Bif­röst

Haustið 2024 hóf ég nám í áfallastjórnun við Háskólann á Bifröst. Námið er sérhæft, heillandi og mikilvægt og því fór ég í það með miklum áhuga. Kennslan var öflug, kennararnir með mismunandi reynslu úr þessum heimi og nemendahópurinn var samheldinn. Í janúar á þessu ári lauk ég náminu og varði meistararitgerð mína. Í vörninni var bent á villu í heimild og mér var tjáð að ekki væri hægt að gefa mér einkunn nema þetta yrði leiðrétt. Þegar ég kom heim sá ég fljótt að um mannleg mistök var að ræða og ég hafði blandað saman heimildum. Ég lét leiðbeinanda minn vita sama dag og vörnin var og í tölvupósti sem ég fékk í kjölfarið sagði hún að um „dæmigert gervigreindarbull“ væri að ræða.

Þessi orð eru í mínum huga ekki óheppilegt orðalag heldur fela þau í sér ásökun um að ég hefði nýtt mér gervigreind í ritgerðinni en slík ásökun er alvarleg í akademísku samhengi og getur haft töluverð áhrif á framtíðina og orðspor nemenda. Ég óskaði eftir skýringum og leitaði til aðstoðarrektors skólans. Niðurstaðan var sú að ég fékk heimild til að draga ritgerðina til baka, leiðrétta heimildina og fá ritgerðina svo metna, ég gerði það og útskrifast með meistaragráðu núna í febrúar. Þrátt fyrir að mitt mál hafi endað vel er það alvarlegt í mínum huga að saka nemanda um notkun gervigreindar án rökstuðnings.

Gervigreindin er ný áskorun fyrir háskólasamfélagið sem kallar á skýrar reglur, skýrt verklag og vandaða málsmeðferð þegar grunur um notkun á henni vaknar. Ásakanir verða að byggjast á haldbærum rökum og gagnsæju ferli en í mínum huga er það lágmarksréttlæti og það er mikilvægt bæði fyrir nemendur og starfsfólk til að byggja upp traust.

Skömmu eftir að mitt mál kom upp varð umræða um notkun gervigreindar við Háskólann á Bifröst áberandi í fréttaflutningi um mál sem kom upp innan skólans, þar sem lýst var vantrausti á stjórnendur skólans en málið hefur verið áberandi í fjölmiðlum og vakið mikla athygli. Þrátt fyrir að siðanefnd Háskólans hafi hreinsað starfsmenn af öllum ásökunum breytir það ekki þeirri staðreynd að vantraust var samþykkt á Rektor og það hverfur ekki af sjálfu sér.

Kaldhæðnin er augljós í mínum augum. Nemandi situr undir ásökunum um gervigreindarnotkun án rökstuðnings og skömmu síðar eru háttsettir starfsmenn skólans að nýta sér gervigreind til að leggja mat á fræðigreinar starfsmanna skólans.

Tímasetningin á þessu öllu saman varð til þess að ég fór að velta fyrir mér mikilvægi traustsins innan háskólasamfélagsins, bæði trausts á milli nemenda og kennara en einnig milli starfsfólks og stjórnenda. Orðspor skólans út á við byggir allt á þessu trausti.

Nemendur Háskólans á Bifröst fylgjast með málinu. Við skoðum flest fréttamiðla og sjáum þar nýjustu vendingar og nemendur ræða sinn á milli. Mikil óvissa er uppi og nemendur velta fyrir sér stöðu skólans, orðspori hans og framtíð. Ég hef heyrt nemendur velta því fyrir sér hvort þeir ætli sér að halda áfram í námi við skólann. Aðrir spyrja sig hvort það borgi sig að sækja um nám í skólanum eða hvort þeir ættu að leita annað. Jákvætt orðspor háskóla er ekki sjálfgefið, það er áunnið með tímanum og er virkilega brothætt – eins og sést best á þessu máli. Skóli sem kennir áfallastjórnun, sá eini á landinu, ætti að vita það betur en flestir hversu mikilvæg viðbrögð eru í máli sem þessu og hversu mikilvægt gagnsæi er og að það skipti öllu máli að axla ábyrgð og vera með skýr samskipti við hagsmunaaðila, bæði starfsfólk og nemendur.

Traust er ekki sjálfgefið. Það er undirstaða akademísks samfélags. Þegar traustið veikist, eins og það hefur því miður gert hjá Háskólanum á Bifröst undanfarið, þarf að bregðast við af festu og ábyrgð - áður en skaðinn verður varanlegur. Boltinn er núna hjá stjórn skólans að standa vörð um hagsmuni starfsfólks, nemenda skólans og orðspor hans. Ábyrgðin er hjá þeim að sýna ábyrgð og taka á málunum sem koma upp og grípa til ráðstafana til að tryggja að starfsfólki og nemendum líði vel og að hagsmunir þeirra séu hafðir að leiðarljósi.

Höfundur er útskriftarefni í áfallastjórnun frá Háskólanum á Bifröst.