Alþjóðlegur dagur krabbameins - Heildræn endurhæfing Ljóssins Guðný Katrín Einarsdóttir, Erla Ólafsdóttir, Þórhildur Sveinsdóttir og Stefán Diego skrifa 4. febrúar 2026 08:02 Alþjóðlegur dagur krabbameins er í dag, 4. febrúar. Dagurinn er alþjóðlegur árveknidagur um krabbameinstengd málefni. Dagurinn hefur tvíþættan tilgang, annars vegar sem vitundarvakning um krabbamein og veita fræðslu, og hins vegar hvatning til stjórnvalda og einstaklinga um allan heim að grípa til aðgerða gegn sjúkdómnum. Þema alþjóðlegu herferðarinnar er „United by Unique“. Krabbamein snertir milljónir lífa á ótal hátt en það skilgreinir ekki hver við erum. Við erum meira en sjúkdómur, meira en tölfræði. Endurhæfing í Ljósinu Í tilefni dagsins fannst okkur í Ljósinu tilvalið að varpa ljósi á sérhæfingu Ljóssins og þá heildrænu endurhæfingu sem einkennir starfið. Við stofnun Ljóssins fyrir 20 árum var lagður grunnur að hugmyndafræði sem byggist á fagþekkingu iðjuþjálfa. Með árunum hefur starfsemin vaxið mjög, þjónustuþegum fjölgað og sömuleiðis fagstéttum. Með fleiri fagstéttum hefur starfsemin orðið enn heildrænni. Alltaf með það að leiðarljósi að styðja og efla fólk í því erfiða verkefni sem krabbameinsgreining og meðferð er. Þegar komið er í Ljósið er greinilegt að ekki er litið á endurhæfinguna sem eingöngu læknisfræðilegt ferli heldur er lögð áhersla á að virkja einstaklinginn sjálfan og styrkja hann og efla sem virkan þátttakanda í eigin bataferli. Umhverfið er heimilislegt og skipulagt á þann veg að það ýtir undir félagleg tengsl og vellíðan. Jafningjastuðningur og skapandi iðja eru jafn mikilvægir þættir og líkamleg þjálfun. Allir þessir þættir draga úr einangrun og auka sálræna vellíðan, sem samkvæmt rannsóknum hefur bein áhrif á bata og virkni. Þjónustan er veitt af þverfaglegu teymi, þar á meðal iðjuþjálfum, sjúkraþjálfurum, íþrótta- og næringarfræðingum, sálfræðingum, markþjálfum, heilsunuddurum, fjölskyldufræðingum og fleirum. Þessi fjölbreytti hópur fagaðila hefur víðtæka sérþekkingu og saman hefur okkur tekist að bjóða fjölbreytta endurhæfingu sem eflir líkamlega, andlega og félagslega heilsu. Við leggjum okkur fram við að mæta hverjum og einum þar sem hann er staddur. Segja má að endurhæfingin í Ljósinu sé dæmi um íslenskt heilsuhjól í framkvæmd, þar sem líkamleg, andleg og félagsleg endurhæfing myndar eina heild. Þessi sýn tengist hugmyndafræði Ljóssins og er nátengd hugtakinu jákvæð heilsa. Þar er heilsa ekki mæld í tölum eða prófum heldur áhersla lögð á manneskjuna sjálfa, styrkleika hennar og möguleika til að aðlagast og ná jafnvægi í lífinu eftir áföll og veikindi. Með því að beina sjónum að öllum þáttum heilsu, verður endurhæfingin innihaldsríkari, mannlegri og árangursríkari. Í samvinnu við þjónustuþega setja fagaðilar upp skipulagða endurhæfingardagskrá sem tekur mið af færni hans, þörfum og áhugasviði og unnið er með þau markmið sem skipta einstaklinginn mestu máli. Í Ljósinu leggjum við áherslu á að efla og fræða. Við hjálpum fólki að draga fram og læra ný bjargráð í krefjandi aðstæðum og veitum þeim tækifæri til að efla sig líkamlega, andlega og félagslega. Jafningjastuðningur er mikilvægur Í Ljósinu eru einnig starfandi skipulagðir jafningjahópar sem hittast reglulega. Hér má nefna hópa bæði fyrir ungar konur og yngri karlmenn, strákamatinn fyrir eldri karlmenn og jafningjahóp fyrir fólk með langvinnt krabbamein. Markmið þessara hópa er að rjúfa einangrun, efla tengsl og jafningjastuðning, og styðja þannig undir bataferlið. Alvarleg veikindi snerta alla aðstandendur og því nær heildræn endurhæfing einnig til aðstandenda á öllum aldri og í Ljósinu geta þeir sótt bæði stuðning og fræðslu. Öll þessi þjónusta eflir heilsu og stuðlar að betri lífsgæðum. Íslenskt heilsuhjól Segja má að endurhæfingin í Ljósinu sé dæmi um íslenskt heilsuhjól í framkvæmd, þar sem líkamleg, andleg og félagsleg endurhæfing myndar eina heild. Höfundar eru nokkrir af sérfræðingum Ljóssins, endurhæfingarmiðstöð fyrir krabbameinsgreinda. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Krabbamein Mest lesið Virðing er ekki veikleiki Theodór Francis Birgisson Skoðun Ekki er allur afgangur eins Birta Karen Tryggvadóttir Skoðun Við borgum, þeir kosta. Eða hvað? María Rut Ágústsdóttir Skoðun Er EES samningurinn orðinn klafi á Íslendinga? Eggert Guðmundsson Skoðun Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir Skoðun 21% þá – 2% nú Jón Pétur Zimsen Skoðun Can Iceland afford to allow its airbridge to the world to grind to a halt? Carl Baudenbacher Skoðun Starfsfólkið stóð vaktina en stjórnvöld stóðu ekki við sitt Leifur Þorkelsson Skoðun Kona með spegil Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun Stöndum vörð um okkar mikilvægustu atvinnugrein Björgvin Jóhannesson Skoðun Skoðun Skoðun 21% þá – 2% nú Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Við borgum, þeir kosta. Eða hvað? María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Ekki er allur afgangur eins Birta Karen Tryggvadóttir skrifar Skoðun Virðing er ekki veikleiki Theodór Francis Birgisson skrifar Skoðun Boðuð skattahækkun á húsnæðisuppbyggingu kemur á versta tíma Jón Sigurðsson,Pétur H. Halldórsson skrifar Skoðun Skiptir máli að skipta máli í vinnunni? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Er EES samningurinn orðinn klafi á Íslendinga? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Kona með spegil Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Can Iceland afford to allow its airbridge to the world to grind to a halt? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Haust til hægri Baldvin Björgvinsson skrifar Skoðun Starfsfólkið stóð vaktina en stjórnvöld stóðu ekki við sitt Leifur Þorkelsson skrifar Skoðun Það sem ekki sést í Excel-skjali skrifar Skoðun Hver sat við borðið? Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Núll sem heldur Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Grindavík var ekki svartur svanur Snorri Birgisson skrifar Skoðun Stóra samhengið sem gleymdist Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaðar eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar Skoðun Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir skrifar Skoðun Stöndum vörð um okkar mikilvægustu atvinnugrein Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Óvissa og ágreiningur SÁÁ bitnar á notendum þjónustunnar Erla Björg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar Skoðun Hvað vita þingmenn um hvalveiðar? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Verður Vogi lokað? Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Sjá meira
Alþjóðlegur dagur krabbameins er í dag, 4. febrúar. Dagurinn er alþjóðlegur árveknidagur um krabbameinstengd málefni. Dagurinn hefur tvíþættan tilgang, annars vegar sem vitundarvakning um krabbamein og veita fræðslu, og hins vegar hvatning til stjórnvalda og einstaklinga um allan heim að grípa til aðgerða gegn sjúkdómnum. Þema alþjóðlegu herferðarinnar er „United by Unique“. Krabbamein snertir milljónir lífa á ótal hátt en það skilgreinir ekki hver við erum. Við erum meira en sjúkdómur, meira en tölfræði. Endurhæfing í Ljósinu Í tilefni dagsins fannst okkur í Ljósinu tilvalið að varpa ljósi á sérhæfingu Ljóssins og þá heildrænu endurhæfingu sem einkennir starfið. Við stofnun Ljóssins fyrir 20 árum var lagður grunnur að hugmyndafræði sem byggist á fagþekkingu iðjuþjálfa. Með árunum hefur starfsemin vaxið mjög, þjónustuþegum fjölgað og sömuleiðis fagstéttum. Með fleiri fagstéttum hefur starfsemin orðið enn heildrænni. Alltaf með það að leiðarljósi að styðja og efla fólk í því erfiða verkefni sem krabbameinsgreining og meðferð er. Þegar komið er í Ljósið er greinilegt að ekki er litið á endurhæfinguna sem eingöngu læknisfræðilegt ferli heldur er lögð áhersla á að virkja einstaklinginn sjálfan og styrkja hann og efla sem virkan þátttakanda í eigin bataferli. Umhverfið er heimilislegt og skipulagt á þann veg að það ýtir undir félagleg tengsl og vellíðan. Jafningjastuðningur og skapandi iðja eru jafn mikilvægir þættir og líkamleg þjálfun. Allir þessir þættir draga úr einangrun og auka sálræna vellíðan, sem samkvæmt rannsóknum hefur bein áhrif á bata og virkni. Þjónustan er veitt af þverfaglegu teymi, þar á meðal iðjuþjálfum, sjúkraþjálfurum, íþrótta- og næringarfræðingum, sálfræðingum, markþjálfum, heilsunuddurum, fjölskyldufræðingum og fleirum. Þessi fjölbreytti hópur fagaðila hefur víðtæka sérþekkingu og saman hefur okkur tekist að bjóða fjölbreytta endurhæfingu sem eflir líkamlega, andlega og félagslega heilsu. Við leggjum okkur fram við að mæta hverjum og einum þar sem hann er staddur. Segja má að endurhæfingin í Ljósinu sé dæmi um íslenskt heilsuhjól í framkvæmd, þar sem líkamleg, andleg og félagsleg endurhæfing myndar eina heild. Þessi sýn tengist hugmyndafræði Ljóssins og er nátengd hugtakinu jákvæð heilsa. Þar er heilsa ekki mæld í tölum eða prófum heldur áhersla lögð á manneskjuna sjálfa, styrkleika hennar og möguleika til að aðlagast og ná jafnvægi í lífinu eftir áföll og veikindi. Með því að beina sjónum að öllum þáttum heilsu, verður endurhæfingin innihaldsríkari, mannlegri og árangursríkari. Í samvinnu við þjónustuþega setja fagaðilar upp skipulagða endurhæfingardagskrá sem tekur mið af færni hans, þörfum og áhugasviði og unnið er með þau markmið sem skipta einstaklinginn mestu máli. Í Ljósinu leggjum við áherslu á að efla og fræða. Við hjálpum fólki að draga fram og læra ný bjargráð í krefjandi aðstæðum og veitum þeim tækifæri til að efla sig líkamlega, andlega og félagslega. Jafningjastuðningur er mikilvægur Í Ljósinu eru einnig starfandi skipulagðir jafningjahópar sem hittast reglulega. Hér má nefna hópa bæði fyrir ungar konur og yngri karlmenn, strákamatinn fyrir eldri karlmenn og jafningjahóp fyrir fólk með langvinnt krabbamein. Markmið þessara hópa er að rjúfa einangrun, efla tengsl og jafningjastuðning, og styðja þannig undir bataferlið. Alvarleg veikindi snerta alla aðstandendur og því nær heildræn endurhæfing einnig til aðstandenda á öllum aldri og í Ljósinu geta þeir sótt bæði stuðning og fræðslu. Öll þessi þjónusta eflir heilsu og stuðlar að betri lífsgæðum. Íslenskt heilsuhjól Segja má að endurhæfingin í Ljósinu sé dæmi um íslenskt heilsuhjól í framkvæmd, þar sem líkamleg, andleg og félagsleg endurhæfing myndar eina heild. Höfundar eru nokkrir af sérfræðingum Ljóssins, endurhæfingarmiðstöð fyrir krabbameinsgreinda.
Skoðun Boðuð skattahækkun á húsnæðisuppbyggingu kemur á versta tíma Jón Sigurðsson,Pétur H. Halldórsson skrifar
Skoðun Can Iceland afford to allow its airbridge to the world to grind to a halt? Carl Baudenbacher skrifar
Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaðar eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar
Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson skrifar
Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar