Framtíð menntunar er í einkarekstri Unnar Þór Sæmundsson skrifar 19. desember 2024 10:32 Á undanförnum árum hefur þátttaka einkaaðila í rekstri leikskóla í Reykjavík aukist þó nokkuð. Samkvæmt nýlegum tölum fjölgaði börnum á sjálfstætt starfandi leikskólum um 13% á sama tíma og börnum fækkaði um 9% á leikskólum undir stjórn Reykjavíkurborgar (2014–2022). Þessi þróun endurspeglar aukna eftirspurn foreldra eftir fjölbreyttum valkostum í menntun og umönnun barna sinna. Kostir aukins einkareksturs í leikskólum Einkarekstur í leikskólum hefur leitt til fjölgunar leikskólaplássa sem dregur úr biðlistum og eykur aðgengi að þjónustu. Þetta er sérstaklega mikilvægt í ljósi þess að mörg börn eldri en tveggja og hálfs árs eru á biðlista eftir leikskólaplássi í Reykjavík. Auk þess stuðlar fjölbreytni í rekstrarformi að nýsköpun og sveigjanleika í starfi leikskóla sem getur mætt ólíkum þörfum barna og foreldra. Framtak fyrirtækja: Alvotech og Arion banki Nýlega hafa fyrirtæki á borð við Alvotech og Arion banka stigið fram með áform um að koma á fót leikskólum og dagvistunarúrræðum fyrir börn starfsfólkssins. Alvotech hyggst stofna þrjá leikskóla á höfuðborgarsvæðinu til að bregðast við leikskólavanda starfsmanna.Sömuleiðis hefur Arion banki tilkynnt um opnun daggæslu fyrir börn starfsfólks í höfuðstöðvum bankans. Þetta framtak er lofsvert og sýnir hvernig einkaaðilar geta stuðlað að lausnum í samfélaginu með því að bæta þjónustu við fjölskyldur í nærumhverfi þeirra. Með auknum einkarekstri skapast tækifæri til að bæta þjónustu við fjölskyldur í þeirra nærumhverfi. Einkareknir leik- og grunnskólar geta betur aðlagað sig að sértækum þörfum samfélagsins, boðið upp á sérhæfð námsúrræði og stuðlað að nánara samstarfi við foreldra og aðra aðila í nærsamfélaginu. Þetta getur leitt til aukinnar ánægju meðal foreldra og bætts námsárangurs hjá börnum. Einkarekstur í grunnskólum: Næsta skref? Þrátt fyrir að einkarekstur sé algengari á leikskólastigi hefur hann einnig verið að ryðja sér til rúms í grunnskólum. Nokkrir sjálfstætt reknir grunnskólar með staðfestan þjónustusamning starfa nú þegar á höfuðborgarsvæðinu. Aukin þátttaka einkaaðila í grunnskólum gæti stuðlað að meiri fjölbreytni í kennsluaðferðum og námsframboði sem myndi auka valmöguleika foreldra og nemenda. Áskoranir og ábyrgð Þrátt fyrir marga kosti fylgja auknum einkarekstri einnig áskoranir. Tryggja þarf að gæði menntunar og aðbúnaður séu ávallt í fyrirrúmi, óháð rekstrarformi. Því er mikilvægt að hafa virkt eftirlit og skýrar reglur sem tryggja jafnræði og gæði í allri skólastarfsemi. Sveitarfélögin ráða því alfarið hvort að mismunum í þessu stigum menntakerfisins sé viðhaldið. Það eru sveitarfélögin sem þráast við að niðurgreiða einkarekna menntastofnanir. Þó ber að varast að regluverkið og þær kvaðir sem settar eru á einkarekna starfsemi í menntakerfinu séu ekki of takmarkandi og bindi hendur einkaaðila um of, stjórnvöld vita nefnilega ekki alltaf best. Aukin þátttaka einkaaðila í leik- og grunnskólastarfi í Reykjavík býður upp á fjölmörg tækifæri til að bæta menntun og þjónustu við börn og foreldra. Framtak fyrirtækja eins og Alvotech og Arion banka er sérstaklega ánægjulegt og sýnir hvernig samvinna einkaaðila og opinberra aðila getur leitt til lausna sem koma samfélaginu öllu til góða. Með réttri stefnumótun og eftirliti getum við nýtt þessa þróun til að skapa fjölbreyttara og sveigjanlegra menntakerfi sem mætir þörfum allra. Höfundur er formaður Pírata í Reykjavík. Heimildir: Einkarekstur leiðir til fjölgunar leikskólaplássa í Reykjavík. - Morgunblaðið, 13. apríl 2024. (https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/04/13/einkarekstur_leidir_fjolgun_a_leikskolum) Gögn um biðlista fyrir leikskólapláss í Reykjavík. - Reykjavíkurborg, Gagnahlaðborð. (https://gagnahladbord.reykjavik.is/malaflokkur/leikskolar) Einkareknir grunnskólar með þjónustusamninga. -Menntamálastofnun. (https://mms.is/einkareknir-grunnskolar-med-stadfestan-thjonustusamnin) Alvotech ætlar að byggja þrjá leikskóla í Reykjavík fyrir starfsfólk sitt: „Við vildum finna lausnir“. DV, 13. desember 2024. (https://www.dv.is/frettir/2024/12/13/alvotech-aetlar-ad-byggja-thrjar-leikskola-reykjavik-fyrir-starfsfolk-sitt-vid-vildum-finna-lausnir) Daggæsla fyrir börn starfsmanna. Vísir, 14. nóvember 2024. (https://www.visir.is/k/a532cce1-cb20-4be5-8de3-f98b22c2305b-1731612154480/daggaesla-fyrir-born-starfsmanna) Stefna að því að reisa þrjá leikskóla fyrir allt að 100 börn. Morgunblaðið, 13. desember 2024. (https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/12/13/stefna_ad_thvi_ad_reisa_thrja_leikskola) Borgarstjóri biðlaði til atvinnulífsins vegna leikskólavandans. Vísir, 13. desember 2024.(https://www.visir.is/g/20242663697d/borgar-stjori-bidladi-til-at-vinnu-lifsins-vegna-leikskolavandans) Alvotech stofnar þrjá leikskóla til að mæta vanda starfsmanna. Vísir, 13. desember 2024. (https://www.visir.is/g/20242663660d/alvotech-stofnar-thrja-leik-skola-til-ad-maeta-vanda-starfs-manna) Alvotech taki þátt í uppbyggingu en Reykjavík reki skólann. Vísir, 13. desember 2024. (https://www.visir.is/g/20242663911d/alvotech-taki-thatt-i-upp-byggingu-en-reykja-vik-reki-skolann) Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Skóla- og menntamál Alvotech Leikskólar Arion banki Píratar Mest lesið Vindmyllufyrirtæki í áskrift hjá íslenskum almenningi Linda Jónsdóttir Skoðun Metnaðarfull markmið og stórir sigrar Halla Helgadóttir Skoðun Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir Skoðun Er sjálfbærni bara fyrir raungreinafólk? Saga Helgason Skoðun Hvers virði er vara ef hún er ekki seld? Jón Jósafat Björnsson Skoðun Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Icelandic Learning is a Gendered Health Issue Logan Lee Sigurðsson Skoðun Kynlíf veldur einhverfu: Opið bréf til Háskóla Íslands og fjölmiðla Guðlaug Svala Kristjánsdóttir,Margrét Oddný Leópoldsdóttir Skoðun Mannúð og hugrekki - gegn stríðsglæpum og þjóðarmorði Ólafur Ingólfsson Skoðun Sjö mýtur um loftslagsbreytingar Kristinn Már Hilmarsson,Elva Rakel Jónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Er sjálfbærni bara fyrir raungreinafólk? Saga Helgason skrifar Skoðun Börn í skjóli Kvennaathvarfsins Auður Magnúsdóttir skrifar Skoðun Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Nýr vettvangur samskipta? Guðrún Hrefna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Nokkur atriði sem almennum borgara finnst að helst megi ekki ræða – eða mjög sjaldan Hjalti Þórðarson skrifar Skoðun Vilja Ísland í sambandsríki Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Blikkandi viðvörunarljós Ingveldur Anna Sigurðardóttir skrifar Skoðun „Evrópa er í hnignun“ – Er það samt? Lítum aðeins á söguna Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Vindmyllufyrirtæki í áskrift hjá íslenskum almenningi Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Metnaðarfull markmið og stórir sigrar Halla Helgadóttir skrifar Skoðun Hvers virði er vara ef hún er ekki seld? Jón Jósafat Björnsson skrifar Skoðun Aulatal um að Evrópa sé veik og getulaus Ole Anton Bieltvedt skrifar Skoðun Ár vondra vinnubragða í Stúdentaráði HÍ Katla Ólafsdóttir,Mathias Bragi Ölvisson skrifar Skoðun Mannúð og hugrekki - gegn stríðsglæpum og þjóðarmorði Ólafur Ingólfsson skrifar Skoðun Framtíð menntunar – byggjum á trausti, ekki tortryggni Helga Kristín Kolbeins skrifar Skoðun Fé án hirðis Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Gæludýr geta dimmu í dagsljós breytt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Myllan sem mala átti gull Andrés Kristjánsson skrifar Skoðun Sjö mýtur um loftslagsbreytingar Kristinn Már Hilmarsson,Elva Rakel Jónsdóttir skrifar Skoðun Pírati pissar í skóinn sinn Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Ógnin sem við sjáum ekki – Hið falda tungumál ungu kynslóðarinnar á netinu Birgitta Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Fáum presta aftur inn í skólana Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Rösk og reiðubúin fyrir landsbyggðina Hópur Röskvuliða skrifar Skoðun Icelandic Learning is a Gendered Health Issue Logan Lee Sigurðsson skrifar Skoðun Goðsögnin um UFS-sjóði sem róttækar „woke"- fjárfestingar Már Wolfgang Mixa skrifar Skoðun Framtíð Öskjuhlíðar Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Vanhæfur Sjálfstæðisflokkur Dóra Björt Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Mælt fyrir miklum kjarabótum öryrkja og aldraðra Inga Sæland skrifar Skoðun Mannréttindabrot og stríðsglæpir Rússa í Úkraínu Erlingur Erlingsson skrifar Sjá meira
Á undanförnum árum hefur þátttaka einkaaðila í rekstri leikskóla í Reykjavík aukist þó nokkuð. Samkvæmt nýlegum tölum fjölgaði börnum á sjálfstætt starfandi leikskólum um 13% á sama tíma og börnum fækkaði um 9% á leikskólum undir stjórn Reykjavíkurborgar (2014–2022). Þessi þróun endurspeglar aukna eftirspurn foreldra eftir fjölbreyttum valkostum í menntun og umönnun barna sinna. Kostir aukins einkareksturs í leikskólum Einkarekstur í leikskólum hefur leitt til fjölgunar leikskólaplássa sem dregur úr biðlistum og eykur aðgengi að þjónustu. Þetta er sérstaklega mikilvægt í ljósi þess að mörg börn eldri en tveggja og hálfs árs eru á biðlista eftir leikskólaplássi í Reykjavík. Auk þess stuðlar fjölbreytni í rekstrarformi að nýsköpun og sveigjanleika í starfi leikskóla sem getur mætt ólíkum þörfum barna og foreldra. Framtak fyrirtækja: Alvotech og Arion banki Nýlega hafa fyrirtæki á borð við Alvotech og Arion banka stigið fram með áform um að koma á fót leikskólum og dagvistunarúrræðum fyrir börn starfsfólkssins. Alvotech hyggst stofna þrjá leikskóla á höfuðborgarsvæðinu til að bregðast við leikskólavanda starfsmanna.Sömuleiðis hefur Arion banki tilkynnt um opnun daggæslu fyrir börn starfsfólks í höfuðstöðvum bankans. Þetta framtak er lofsvert og sýnir hvernig einkaaðilar geta stuðlað að lausnum í samfélaginu með því að bæta þjónustu við fjölskyldur í nærumhverfi þeirra. Með auknum einkarekstri skapast tækifæri til að bæta þjónustu við fjölskyldur í þeirra nærumhverfi. Einkareknir leik- og grunnskólar geta betur aðlagað sig að sértækum þörfum samfélagsins, boðið upp á sérhæfð námsúrræði og stuðlað að nánara samstarfi við foreldra og aðra aðila í nærsamfélaginu. Þetta getur leitt til aukinnar ánægju meðal foreldra og bætts námsárangurs hjá börnum. Einkarekstur í grunnskólum: Næsta skref? Þrátt fyrir að einkarekstur sé algengari á leikskólastigi hefur hann einnig verið að ryðja sér til rúms í grunnskólum. Nokkrir sjálfstætt reknir grunnskólar með staðfestan þjónustusamning starfa nú þegar á höfuðborgarsvæðinu. Aukin þátttaka einkaaðila í grunnskólum gæti stuðlað að meiri fjölbreytni í kennsluaðferðum og námsframboði sem myndi auka valmöguleika foreldra og nemenda. Áskoranir og ábyrgð Þrátt fyrir marga kosti fylgja auknum einkarekstri einnig áskoranir. Tryggja þarf að gæði menntunar og aðbúnaður séu ávallt í fyrirrúmi, óháð rekstrarformi. Því er mikilvægt að hafa virkt eftirlit og skýrar reglur sem tryggja jafnræði og gæði í allri skólastarfsemi. Sveitarfélögin ráða því alfarið hvort að mismunum í þessu stigum menntakerfisins sé viðhaldið. Það eru sveitarfélögin sem þráast við að niðurgreiða einkarekna menntastofnanir. Þó ber að varast að regluverkið og þær kvaðir sem settar eru á einkarekna starfsemi í menntakerfinu séu ekki of takmarkandi og bindi hendur einkaaðila um of, stjórnvöld vita nefnilega ekki alltaf best. Aukin þátttaka einkaaðila í leik- og grunnskólastarfi í Reykjavík býður upp á fjölmörg tækifæri til að bæta menntun og þjónustu við börn og foreldra. Framtak fyrirtækja eins og Alvotech og Arion banka er sérstaklega ánægjulegt og sýnir hvernig samvinna einkaaðila og opinberra aðila getur leitt til lausna sem koma samfélaginu öllu til góða. Með réttri stefnumótun og eftirliti getum við nýtt þessa þróun til að skapa fjölbreyttara og sveigjanlegra menntakerfi sem mætir þörfum allra. Höfundur er formaður Pírata í Reykjavík. Heimildir: Einkarekstur leiðir til fjölgunar leikskólaplássa í Reykjavík. - Morgunblaðið, 13. apríl 2024. (https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/04/13/einkarekstur_leidir_fjolgun_a_leikskolum) Gögn um biðlista fyrir leikskólapláss í Reykjavík. - Reykjavíkurborg, Gagnahlaðborð. (https://gagnahladbord.reykjavik.is/malaflokkur/leikskolar) Einkareknir grunnskólar með þjónustusamninga. -Menntamálastofnun. (https://mms.is/einkareknir-grunnskolar-med-stadfestan-thjonustusamnin) Alvotech ætlar að byggja þrjá leikskóla í Reykjavík fyrir starfsfólk sitt: „Við vildum finna lausnir“. DV, 13. desember 2024. (https://www.dv.is/frettir/2024/12/13/alvotech-aetlar-ad-byggja-thrjar-leikskola-reykjavik-fyrir-starfsfolk-sitt-vid-vildum-finna-lausnir) Daggæsla fyrir börn starfsmanna. Vísir, 14. nóvember 2024. (https://www.visir.is/k/a532cce1-cb20-4be5-8de3-f98b22c2305b-1731612154480/daggaesla-fyrir-born-starfsmanna) Stefna að því að reisa þrjá leikskóla fyrir allt að 100 börn. Morgunblaðið, 13. desember 2024. (https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/12/13/stefna_ad_thvi_ad_reisa_thrja_leikskola) Borgarstjóri biðlaði til atvinnulífsins vegna leikskólavandans. Vísir, 13. desember 2024.(https://www.visir.is/g/20242663697d/borgar-stjori-bidladi-til-at-vinnu-lifsins-vegna-leikskolavandans) Alvotech stofnar þrjá leikskóla til að mæta vanda starfsmanna. Vísir, 13. desember 2024. (https://www.visir.is/g/20242663660d/alvotech-stofnar-thrja-leik-skola-til-ad-maeta-vanda-starfs-manna) Alvotech taki þátt í uppbyggingu en Reykjavík reki skólann. Vísir, 13. desember 2024. (https://www.visir.is/g/20242663911d/alvotech-taki-thatt-i-upp-byggingu-en-reykja-vik-reki-skolann)
Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir Skoðun
Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir Skoðun
Kynlíf veldur einhverfu: Opið bréf til Háskóla Íslands og fjölmiðla Guðlaug Svala Kristjánsdóttir,Margrét Oddný Leópoldsdóttir Skoðun
Skoðun Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Nokkur atriði sem almennum borgara finnst að helst megi ekki ræða – eða mjög sjaldan Hjalti Þórðarson skrifar
Skoðun Ógnin sem við sjáum ekki – Hið falda tungumál ungu kynslóðarinnar á netinu Birgitta Þorsteinsdóttir skrifar
Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir Skoðun
Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir Skoðun
Kynlíf veldur einhverfu: Opið bréf til Háskóla Íslands og fjölmiðla Guðlaug Svala Kristjánsdóttir,Margrét Oddný Leópoldsdóttir Skoðun