Niður­stöður ÍE gætu reynst hjálp­legar við á­kvörðun sótt­varna­ráð­stafana

Yfir þúsund manns greindust með kórónuveirunna innanlands í gær og metfjöldi á landamærunum. Sóttvarnalæknir er farinn að huga að tillögum um næstu sóttvarnaaðgerðir. Íslensk erfðagreining stefnir á að kanna raunverulega útbreiðslu veirunnar í næstu viku og segir sóttvarnalæknir að það muni reynast mjög hjálplegt.

Alls greindust 1063 með veiruna innanlands í gær, þar af voru 463 í sóttkví við greiningu. Metfjöldi greindist á landamærunum, alls 314, og skýrist það að stórum hluta hversu margir Íslendingar voru að koma aftur heim eftir hátíðirnar. Á Landspítala eru nú 32 inniliggjandi. Sjö eru á gjörgæslu, þar af sex í öndunarvél.

Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir segir tölurnar innanlands svipaða og síðustu daga en hann segir stöðuna á spítalanum enn þunga í ljósi þess hve margir eru að greinast smitaðir.

„Þeim mun meiri sem útbreiðslan er því fleiri förum við að sjá inn á spítalanum jafnvel þó að hlutfall þeirra sé lægra, með svona gríðarlegum fjölda þá förum að sjá fjölgun í innlögnum, það er bara það sem við höfum talað um allan tímann og mér sýnist það vera að raungerast svolítið núna,“ segir Þórólfur.

„Þetta er að hafa mjög víðtæk áhrif. Ég hefði viljað sjá kúrfuna fara niður en á móti getur maður sagt að þetta er dálítið stöðugur fjöldi sem við erum að sjá undanfarna daga og vonandi er það vísbending um að þetta sé að fara eitthvað niður, en auðvitað verður það bara að koma í ljós,“ segir Þórólfur.

Gripið var til hertra aðgerða þann 23. desember og rennur núverandi reglugerð út á miðvikudaginn í næstu viku. Nú er í gildi 20 manna samkomutakmarkanir, tveggja metra regla og grímuskylda. Þórólfur segist farinn að huga að tillögum en vill ekkert gefa upp um hvort tilslakanir eða hertar aðgerðir séu í kortunum.

„Til þess að við getum farið að slaka á eitthvað af ráði þá þurfum við að sjá fækkun í þessum smitum og við erum að vonast til þess að ná því með auknu samfélagslegu ónæmi líka en það getur tekið einhvern tíma hins vegar,“ segir Þórólfur.

Hefja rannsókn á útbreiðslunni í næstu viku

Íslensk erfðagreining mun hefja rannsókn í næstu viku þar sem kannað verður hversu útbreidd veiran er í raun. „Þetta er svipuð rannsókn og við gerðum í byrjun apríl mánaðar í fyrra, við erum að taka slembiúrtak úr þjóðinni til að mæla mótefni í blóði til að kanna hversu víða veiran hefur farið,“ segir Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar.

Niðurstöður rannsóknarinnar í apríl 2020 var að tvöfalt fleiri hefðu smitast af veirunni heldur en PCR-prófin höfðu náð að greina. Í ljósi þess hversu margir sem nú eru að greinast eru með væg eða engin einkenni telur Kári að veiran sé mun útbreiddari en hingað til hefur tekist að greina. Þórólfur tekur undir það.

„Ég held að það megi alveg reikna með því að það hafi mun fleiri raunverulega sýkst,“ segir Þórólfur.

Í næstu viku verður fólki úr slembiúrtaki boðið að koma upp í Íslenska erfðagreiningu og Kári reiknar með að í þar næstu viku ættu niðurstöður að liggja fyrir. Í fyrstu bylgjunni voru um 1200 manns í slembiúrtakinu en nú verða þeir líklega um 500. 

„Það getur breytt miklu að sjá raunverulega hverjir hafa smitast af veirunni og hverjir ekki, hvað er það stórt hlutfall. Það getur hjálpað mjög mikið við að segja okkur hvað er í vændum, við hverju gætum við búist og þar fram eftir götunum, þannig það verður mjög hjálplegt hvað varðar sóttvarnaráðstafanir og útlit okkar á faraldurinn í framhaldinu, alveg klárlega,“ segir Þórólfur.

Hann segir þó enn mikla óvissu þegar kemur að faraldrinum, einna helst vegna ómíkron.

„Það er bara svo margt óljóst, við erum bara eins og svo oft áður í þessum faraldri að læra í rauntíma af nýju veiruafbrigði sem hegðar sé öðruvísi og þess vegna getum ekki spáð allt of mikið fram í tímann hvað muni gerast,“ segir Þórólfur.