Stjórn Félags fréttamanna: „Samherji kastaði stóru neti og veiddi eina siðanefnd“

Siðanefnd RÚV komst að niðurstöðu í máli ellefu fréttamanna, sem kærðir höfðu verið af Samherja vegna ummæla sinna á samfélagsmiðlum, í gær. Aðeins einn fréttamaður, Helgi Seljan, var úrskurðaður sekur um brot gegn siðareglum Ríkisútvarpsins en hinir tíu voru ekki úrskurðaðir sekir. Brot Helga eru talin alvarleg.

Samherji kærði ellefu fréttamenn vegna ummæla sem þeir höfðu birt á samfélagsmiðlum en þar tjáðu þau sig um umsvif Samherja í Namibíu sem hafði verið fjallað um í fréttaþættinum Kveiki.

Stjórn Félags fréttamanna segir í ályktun að margir hafi óttast og varað við siðareglum RÚV þegar þær voru teknar í gildi. Fréttamenn á RÚV hafi ekki verið einir um að lýsa yfir áhyggjum sínum heldur hafi gagnrýnin komið upp annars staðar, meðal annars í fræðilegum skrifum.

„Ákvæði þeirra um bann við tjáningu á samfélagsmiðlum er notað til að hefta tjáningarfrelsi fréttamanna og í tilraunum til að þagga niður í fréttamönnum og umfjöllun þeirra. Fréttamenn geta illa setið undir því að siðareglur RÚV séu notaðar til að kæla umfjöllun þeirra,“ segir í ályktun stjórnarinnar.

Meðal fréttamanna RÚV sem hafa deilt ályktun stjórnar Félags fréttamanna er Brynjólfur Þór Guðmundsson. 

Stjórnin veltir því einnig upp að úrskurður siðanefndarinnar hafi ekki verið rökstuddur. Hún segir að eigi störf nefndarinnar að koma að gagni verði að liggja fyrir hvernig nefndin hafi komist að niðurstöðu.

„Þá röksemdafærslu vantar í úrskurðinn. Það vekur sérstaka undrun og vonbrigði að nefndin telji sig geta úrskurðað um alvarlegt brot án þess að rökstyðja niðurstöðu sína ítarlega, sérstaklega þar sem úrskurðað er um alvarlegt brot í fyrsta sinn,“ segir í ályktun stjórnarinnar.

Þá spyr stjórnin hvers vegna ein ummælin, sem úrskurðuð voru brot á siðareglum, hafi falið í sér alvarleg brot samkvæmt siðanefndinni og beinst persónulega að fyrirsvarsmönnum Samherja þegar ummælin tengdust Samherja ekki með neinum hætti. Ummælin umræddu fjölluðu um málefni fyrirtækisins Eldum rétt.

„Sem fyrr segir tiltók lögmaður kæranda tugi ummæla á annars tugs starfsmanna í kæru sinni. Slíkt er þekkt í meiðyrðamálum þar sem stefnt er vegna fjölda ummæla í von um að einhver verði metin brotleg. Samherji kastaði stóru neti og veiddi eina siðanefnd.“

Ummæli Helga Seljan sem úrskurðuð voru brotleg gegn siðareglum eru eftirfarandi: