Ríkið greiddi 19 milljónir fyrir ónýtt hús á eigin Þingvallalóð

Ríkið borgaði 19,2 milljónir króna fyrir ónýtt sumarhús á leigulóð í eigu ríkisins á bakka Þingvallavatns. Þetta kemur fram í gögnum sem úrskurðarnefnd um upplýsingamál lagði fyrir Þingvallanefnd að afhenda Fréttablaðinu.

Þingvallanefnd var í júní 2013 með bréfi frá lögmanni þrotabús einkahlutafélagsins V86 boðið að ganga inn í 19,25 milljóna króna tilboð í sumarbústað á Valhallarstíg. Í september það ár lýsti Þingvallanefnd vilja til að leita til forsætisráðuneytisins um fjármögnun á kaupunum.

Þrátt fyrir að húsið væri talið ónýtt var leigusamningur eigandans við ríkið vegna lóðarinnar framlengdur til tíu ára 1. janúar 2014, aðeins um sex vikum áður en þjóðgarðsvörður sendi forsætisráðuneytinu bréf í febrúar og óskaði heimildar til að kaupa húsið. Það var síðan keypt í apríl 2014.

Byrjað var að rífa bústaðinn og fjarlægja í febrúar á þessu ári eins og kom þá fram í Fréttablaðinu. Óskaði blaðið þá eftir gögnum um viðskiptin. Ekki var orðið við því af hálfu þjóðgarðsvarðar og Þingvallanefndar og vísaði blaðið málinu í mars til úrskurðarnefndar um upplýsingamál sem úrskurðaði 27. júlí að afhenda ætti þau gögn sem til væru.

Í úrskurði upplýsinganefndarinnar segir að Þingvallanefnd hafi borið fyrir sig að þegar opinberir aðilar komi fram eins og hverjir aðrir einkaaðilar við kaup og sölu fasteigna geti upplýsingar um kaup- og söluverð og upplýsingar um greiðsluskilmála verið þess eðlis að sanngjarnt sé og eðlilegt að þær fari leynt í skilningi upplýsingalaga. Því til stuðnings hafi Þingvallanefnd meðal annars bent á fjóra úrskurði frá fyrstu starfsárum úrskurðarnefndarinnar frá 1997 til 2000.

„Í öllum þessum málum var hins vegar fjallað um hagsmuni viðsemjenda hins opinbera af því að upplýsingar um viðskiptin færu leynt,“ undirstrikar úrskurðarnefndin. Þingvallaþjóðgarður, Þingvallanefnd eða íslenska ríkið geti ekki átt mikilvæga fjárhags- eða viðskiptahagsmuni af því að upplýsingar um kaup hins opinbera á fasteign fari leynt í skilningi upplýsingalaga. „Almenningur hefur hins vegar ríka hagsmuni af því að geta kynnt sér gögn um ráðstöfun opinberra hagsmuna.“

Lagt var fyrir Þingvallanefnd að afhenda annars vegar kaupsamning og afsal vegna viðskiptanna og hins vegar bréf frá Ólafi Erni Haraldssyni þjóðgarðsverði þar sem óskað er eftir leyfi forsætisráðuneytisins til kaupanna.

„Í lýsingu á fasteigninni í kaupsamningi kemur fram að húsið sé ónýtt og það þurfi að rífa það,“ upplýsir þjóðgarðsvörður í bréfinu. Markmið Þingvallanefndar sé að fjarlægja húsið og opna þannig aðgengi almennings að Þingvallavatni þar sem ekki sé unnt að ganga meðfram vatninu á þessum slóðum vegna legu lóða og sumarhúsa.

„Hér er að mati Þingvallanefndar um einstakt tækifæri að ræða, tækifæri sem væntanlega mun ekki bjóðast aftur á næstu árum þar sem sumarbústaðir á lóðum við Valhallar­stíg hafa flestir verið endurnýjaðir eða endurbyggðir og er verðmæti þeirra því mun hærra en það sem hér um ræðir.“