Húsbændur hoppuðu á öðrum fæti í annarri buxnaskálminni Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 19. janúar 2018 20:30 Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir. Vísir Þótt Íslendingar hafi frá fornu fari viðhaft þann sið að þreygja þorra lagðist siðurinn sennilega af um tíma að sögn þjóðfræðings. Í dag er haldið upp á bóndadaginn venju samkvæmt á fyrsta degi þorra en sitt sýnist hverjum um þorramatinn. Löngum hefur tíðkast að húsmæður geri vel við bónda sinn á bóndadaginn, til dæmis með góðum mat, enda var matur oft af skornum skammti yfir hörðustu vetrarmánuðina hér áður fyrr. Þótt enn sé haldið upp bóndadaginn virðist þó sem sumir siðir tíðkist ekki lengur. „Það voru nú ýmsir æslasiðir líka sem tengdust þorrakomunni, bóndinn átti til dæmis að hoppa á öðrum fæti í kringum húsið í annarri buxnaskálminni, þannig að það er greinilegt að menn hafa nú séð ástæðu til þess að hafa gleði og galskap, kannski til að stytta sér stundir áharðasta vetrarmánuðinum, þeir að minnsta kosti mistu ekki húmorinn á þorra,“ segir Ólína Þorvarðardóttir þjóðfræðingur í samtali við Stöð 2. Að sögn Ólínu er þorrinn gamall veðravættur sem sennilega hefur lengi verið blíðkaður. „Ég held að við höfum frá fornu fari viðhaft þennan sið en hann lagðist af um tíma og hans verður í rauninni ekkert mikið vart íheimildum fyrr en er komið fram á 19. öld,“ segir Ólína. Þá hafi aftur orðið vinsælt meðal heldri manna og stúdenta í Kaupmannahöfn að halda upp á þorra með gleðskap, mat og drykk. Veitingastaðurinn Naustið hafi svo brotið blað árið 1958 með því að bjóða upp á þorramat en síðan hafi þorrablót verið órjúfanlegur þáttur í matarmenningu Íslendinga. Mest lesið „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Erlent Lentu í öldugangi við Reynisfjöru Innlent Bækur Rooney teknar úr sölu í Bretlandi Erlent Verðkröfur stjórnvalda hafi fælt lyfjaframleiðendur frá Innlent Viðvaranir enn í gildi og vegir víða á óvissustigi Innlent Sköpuðust aðstæður fyrir „snælduvitlaust veður“ á Siglufirði Innlent Umsátur opinberar skuggastríð málaliða Erlent Óveður gengur yfir landið Innlent Vélmenni útbúa nú matarbakka og ferja í flugvélarnar Innlent Valhöll skrefi nær því að verða níutíu herbergja hótel Innlent Fleiri fréttir Borkjarnar vegna Eyjaganga gefa tilefni til bjartsýni Vélmenni útbúa nú matarbakka og ferja í flugvélarnar Sköpuðust aðstæður fyrir „snælduvitlaust veður“ á Siglufirði Viðvaranir enn í gildi og vegir víða á óvissustigi Óvissustig vegna snjóflóðahættu í Súðavíkurhlíð Verðkröfur stjórnvalda hafi fælt lyfjaframleiðendur frá Valhöll skrefi nær því að verða níutíu herbergja hótel Lentu í öldugangi við Reynisfjöru Skildu þýfið eftir á vettvangi í stolnum bíl Vandinn heimatilbúinn og vill sleppistæði Með gaddakúlu og sprautunálakylfu „Það væri mjög miður“ Litli spítalinn án samnings og ráðherra sér ekkert svigrúm Kallar 25 ára þak á verðtryggð lán sýndarmennsku Ráðist inn í skóla og veist að nemendum eða starfsfólki Óþolandi leyndarhyggja ríki um niðurstöður PISA-prófa Vill skýr viðbrögð við trassaskap í losunarmálum í lög Vilja hækka akstursgjald eldra fólks um allt að 163 prósent Aðeins talið sannað að Andri hafi beitt leigjandann ofbeldi Ekki lengur hægt að treysta island.is í blindni „Það andar ekki köldu á milli mín og neinna annarra“ Hreyfingin stærri en einstakar persónur Aftakaveður gengur yfir landið og búist við vegalokunum vegna ófærðar Setja á ráðningarbann og lækka greiðslur til bæjarfulltrúa Deilur við Höllu eigi sér langa sögu Inga vill áfram banna atvinnumannahnefaleika Vatnið finni sér leið í gegnum sprungur Bein útsending: Stormur við setningu ASÍ-þings „Útlit fyrir að þetta sé allt að ganga eftir“ Undirbúa Litla spítalann við Háaleitisbraut Sjá meira
Þótt Íslendingar hafi frá fornu fari viðhaft þann sið að þreygja þorra lagðist siðurinn sennilega af um tíma að sögn þjóðfræðings. Í dag er haldið upp á bóndadaginn venju samkvæmt á fyrsta degi þorra en sitt sýnist hverjum um þorramatinn. Löngum hefur tíðkast að húsmæður geri vel við bónda sinn á bóndadaginn, til dæmis með góðum mat, enda var matur oft af skornum skammti yfir hörðustu vetrarmánuðina hér áður fyrr. Þótt enn sé haldið upp bóndadaginn virðist þó sem sumir siðir tíðkist ekki lengur. „Það voru nú ýmsir æslasiðir líka sem tengdust þorrakomunni, bóndinn átti til dæmis að hoppa á öðrum fæti í kringum húsið í annarri buxnaskálminni, þannig að það er greinilegt að menn hafa nú séð ástæðu til þess að hafa gleði og galskap, kannski til að stytta sér stundir áharðasta vetrarmánuðinum, þeir að minnsta kosti mistu ekki húmorinn á þorra,“ segir Ólína Þorvarðardóttir þjóðfræðingur í samtali við Stöð 2. Að sögn Ólínu er þorrinn gamall veðravættur sem sennilega hefur lengi verið blíðkaður. „Ég held að við höfum frá fornu fari viðhaft þennan sið en hann lagðist af um tíma og hans verður í rauninni ekkert mikið vart íheimildum fyrr en er komið fram á 19. öld,“ segir Ólína. Þá hafi aftur orðið vinsælt meðal heldri manna og stúdenta í Kaupmannahöfn að halda upp á þorra með gleðskap, mat og drykk. Veitingastaðurinn Naustið hafi svo brotið blað árið 1958 með því að bjóða upp á þorramat en síðan hafi þorrablót verið órjúfanlegur þáttur í matarmenningu Íslendinga.
Mest lesið „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Erlent Lentu í öldugangi við Reynisfjöru Innlent Bækur Rooney teknar úr sölu í Bretlandi Erlent Verðkröfur stjórnvalda hafi fælt lyfjaframleiðendur frá Innlent Viðvaranir enn í gildi og vegir víða á óvissustigi Innlent Sköpuðust aðstæður fyrir „snælduvitlaust veður“ á Siglufirði Innlent Umsátur opinberar skuggastríð málaliða Erlent Óveður gengur yfir landið Innlent Vélmenni útbúa nú matarbakka og ferja í flugvélarnar Innlent Valhöll skrefi nær því að verða níutíu herbergja hótel Innlent Fleiri fréttir Borkjarnar vegna Eyjaganga gefa tilefni til bjartsýni Vélmenni útbúa nú matarbakka og ferja í flugvélarnar Sköpuðust aðstæður fyrir „snælduvitlaust veður“ á Siglufirði Viðvaranir enn í gildi og vegir víða á óvissustigi Óvissustig vegna snjóflóðahættu í Súðavíkurhlíð Verðkröfur stjórnvalda hafi fælt lyfjaframleiðendur frá Valhöll skrefi nær því að verða níutíu herbergja hótel Lentu í öldugangi við Reynisfjöru Skildu þýfið eftir á vettvangi í stolnum bíl Vandinn heimatilbúinn og vill sleppistæði Með gaddakúlu og sprautunálakylfu „Það væri mjög miður“ Litli spítalinn án samnings og ráðherra sér ekkert svigrúm Kallar 25 ára þak á verðtryggð lán sýndarmennsku Ráðist inn í skóla og veist að nemendum eða starfsfólki Óþolandi leyndarhyggja ríki um niðurstöður PISA-prófa Vill skýr viðbrögð við trassaskap í losunarmálum í lög Vilja hækka akstursgjald eldra fólks um allt að 163 prósent Aðeins talið sannað að Andri hafi beitt leigjandann ofbeldi Ekki lengur hægt að treysta island.is í blindni „Það andar ekki köldu á milli mín og neinna annarra“ Hreyfingin stærri en einstakar persónur Aftakaveður gengur yfir landið og búist við vegalokunum vegna ófærðar Setja á ráðningarbann og lækka greiðslur til bæjarfulltrúa Deilur við Höllu eigi sér langa sögu Inga vill áfram banna atvinnumannahnefaleika Vatnið finni sér leið í gegnum sprungur Bein útsending: Stormur við setningu ASÍ-þings „Útlit fyrir að þetta sé allt að ganga eftir“ Undirbúa Litla spítalann við Háaleitisbraut Sjá meira