Friður, öryggi og stöðugleiki

Undanfarin misseri hafa þjóðir okkar hvorra tveggja staðið andspænis fjölda nýrra áskorana á sviði öryggismála. Áskorana sem fáir hefðu getað séð fyrir þegar Berlínarmúrinn féll.

Frelsandi afl internetsins, sem hefur bæði tengt heiminn og smækkað hann, hefur verið misnotað til að vega að stofnunum okkar og gera þær að skotmörkum tölvuþrjóta, sem og að stuðla að útbreiðslu hryðjuverkasamtaka og gert þeim kleift að teygja út anga sína. Þá höfum við einnig séð hvernig ólýðræðislegir stjórnarhættir, ásamt hefðbundnum áróðursaðferðum í bland við nútímatækni, eru nýttir til að vega að lýðræðislegri samheldni okkar.

Þrátt fyrir þessar miklu breytingar hefur ein festa staðið í stað í gegnum árin: NATO mun berjast fyrir friði, öryggi og stöðugleika. Þau gildi eru og munu áfram vera hornsteinninn að okkar lýðræðislega samfélagi sem nær þvert yfir Atlantshafið. Fimmta grein NATO sendir kraftmikil skilaboð um hvernig við verjum gildi okkar og hugsjónir: Árás á eitt okkar er árás á okkur öll.

Samheldni NATO verður öllum sýnileg þessa viku, er Ísland verður gestgjafi fyrsta hluta Trident Juncture, sem er stærsta heræfing bandalagsins undanfarin ár. Æfingin er unnin út frá hinni fyrrnefndu fimmtu grein stofnsáttmála NATO, þar sem farið verður í háþróaðar aðgerðir sem reyna á öryggisviðbrögð Íslands og getu til að veita NATO stuðning.

Í kjölfar æfingarinnar á Íslandi tekur við næsti hluti hennar í Noregi. Þar munu yfir 40.000 manns frá öllum 29 NATO-ríkjunum, ásamt Finnlandi og Svíþjóð, taka þátt og verður þátttaka þeirra að teljast stóráfangi í norrænu varnarsamstarfi. Trident Juncture, sem er einvörðungu varnaræfing, mun jafnframt reyna á hið mikilvæga samstarf milli hins opinbera og einkageirans, ásamt borgaralegum sem og hernaðarlegum viðbrögðum. Aðgerðir af þessum toga stuðla að þrautseigju okkar og seiglu.

James Foggo, aðmíráll og hershöfðingi samhæfðra heraðgerða í Napólí og yfirmaður Trident Juncture-æfingarinnar, sagði: „NATO er varnarbandalag. Við sækjumst því aldrei eftir átökum, en að sama skapi erum við skuldbundin til varnar, sem og að fyrirbyggja mögulegar ógnir. Í því felst kjarni æfingarinnar: þjálfun til að vera viðbúin því að verjast og stuðla að fyrirbyggingu ógna, æfa getuna til að bregðast við hverri ógn, hvaðan og hvenær sem hún kann að koma.”

Með þátttöku sinni í bandalagi helguðu vernd lýðræðislegra gilda er Ísland ekki bara að standa vörð um sín eigin gildi og að ekki sé grafið undan þeim, heldur er Ísland einnig að styðja við öryggi og stöðugleika annarra þjóða, þar með talið frændþjóða sinna á Norðurlöndum og í Eystrasaltsríkjum. Til marks um mikilvægi starfs NATO má nefna áhersluna á öruggara samfélag í Afganistan þar sem ungar stúlkur geta nú stundað nám, þar er Ísland að koma fram sínum kjarnagildum í verk, langt frá sínum ströndum.

Við teljum það Íslandi til hróss að vera gestgjafi fyrsta hluta Trident Juncture-æfingarinnar.

Landhelgisgæslan verðskuldar miklar þakkir fyrir það að stýra því flókna skipulagi sem fylgir æfingunni, sem og fyrir stuðninginn sem Landhelgisgæslan veitir NATO dagsdaglega með því að annast skipulag millilendinga flugvéla á vegum NATO og umsjón með radarstöðvum á Íslandi.

Framkvæmdastjóri NATO, Jens Stoltenberg, sagði eitt sinn: „Það er ekki ritað í stein að það (bandalagið) standi að eilífu,“ og til að varðveita það þarf „pólitíska skuldbindingu“. Það vekur von okkar að sjá Ísland, enn og aftur, staðfesta stuðning sinn við aðild að NATO. Þrátt fyrir að á Íslandi rúmist alls konar skoðanir, þá eru flestir borgarar og stjórnmálaflokkar þeirrar skoðunar að þátttaka í bandalagi sem þessu sé til hagsbóta fyrir Ísland.

Í þessum óútreiknanlega heimi er NATO akkeri stöðugleikans. Við vitum ekki hvað framtíðin ber í skauti sér en Trident Juncture og aðrar æfingar munu hjálpa bandalaginu og meðlimum þess við að takast á við hvað sem koma skal.

Herbert Beck, 

sendiherra Þýskalands á Íslandi

Jill Esposito, 

starfandi sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi

Eva Egesborg Hansen, 

sendiherra Danmerkur á Íslandi

Anne-Tamara Lorre, 

sendiherra Kanada á Íslandi

Hilde Svartdal Lunde, 

sendiherra Noregs á Íslandi

Michael Nevin, 

sendiherra Bretlands á Íslandi

Graham Paul, 

sendiherra Frakklands á Íslandi

Gerard Pokruszynski, 

sendiherra Póllands á Íslandi