„Guðs laun“

Það hefur líklegast ekki farið fram hjá mörgum að ljósmæður standa í kjarviðræðum. Samningar hafa verið lausir frá því í haust. Ég er ljósmóðir og útskrifaðist 2013. Ég fór í námið á “efri árum”.  Þar áður hafði ég starfað sem hjúkrunarfræðingur í  13 ár. Það var draumur hjá mér lengi vel að verða ljósmóðir og lét ég verða af þeim draumi og sé ekki eftir því. En um hver mánaðarmót þá dregur úr þessari gleði því miður. Mér finnst vinnan mín alveg ótrúlega gefandi og skemmtileg og á ég erfitt með að hugsa mér að starfa við eitthvað annað.

En ég er einhleyp í dag og með tvö börn á framfæri, starfa sem ljósmóðir á Fæðingarvaktinni  og sinni einnig heimaþjónustu, en launin duga skamt. Vaktirnar eru misjafnlega langar og erfiðar og stundum kemst maður alls ekki í mat eða kaffi fyrr en að lokinni vakt.  Stundum er ég að vinna um jól, ef ekki þá um áramótin. Stundum vinn ég um páska, hvítasunnu og aðra frídaga. Ég vinn oft á nóttunni, á kvöldin og um helgar.  Ég er ekki að kvarta yfir vinnutímanum heldur benda á það að  ljósmæður sinna fæðandi konum á öllum tíma dagsins, allan ársins hring.

Ég vissi að sjálfsögðu af þessu þegar ég ákvað að fara í námið og eins og ég segi kvarta ég ekki yfir því að  vera vinnandi á kvöldin, nóttunni, um helgar, jól og aðra daga. Ég vil bara fá laun í samræmi við það.  Laun í samræmi við vinnuframlag og þá ábyrgð sem fylgir starfinu.  Sumar vaktir eru mjög erfiðar, þeir sem þekkja til, vita hvað ég er að tala um en ljósmæður eru oft með  lífið í lúkunum.

Ljósmæður sinna öllum konum í fæðingu, bæði hraustum konum og  konum með áhættuþætti.  Ef eitthvað bjátar á þá erum við í góðu samstarfi við lækna.  Þetta er mikið ábyrgðarstarf en launin endurspegla það ekki. Ljósmæðranámið tekur 6 ár í háskóla, 4 ár í hjúkrunarfæði og 2 ár í ljósmóðurfræði. Að loknu náminu er ljósmæðrum boðin lægri laun en hjúkrunarfræðingum sem hafa einungis 4 ára háskólanám að baki. Meiri menntun skilar því lægri launum.

Ljósmæður eru elsta menntaða kvennastétt landsins en skipulagt nám í ljósmóðurfræði hefur verið á Íslandi síðan 1761. Menntun ljósmæðra og kjarabarátta hafa haldist í hendur því að þegar búið var að mennta fyrstu ljósmæðurnar kom babb í bátinn því engin voru launin handa þeim. Þær áttu að vinna sína vinnu fyrir Guðs laun (lesist frítt eða í sjálfboðavinnu). 257 árum seinna erum við enn í kjarabaráttu. Við erum orðnar langþreyttar á þessu ástandi og vonumst til þess að hlustað verði á kröfur ljósmæðra og að sanngjarnir samningar náist sem fyrst.