Hugsum áður en við kaupum

Við eigum það öll sameiginlegt að búa á jörðinni. Hún er okkar heimili. Ef það væri engin jörð værum við sennilega ekki til. Þrátt fyrir þennan skilning er mengun og sóun auðlinda stærsta vandamál sem jarðarbúar standa frammi fyrir. Stór þáttur í mengun og umhverfisvandamálum er neysla okkar. Fólk vill eiga allt það nýjasta og fínasta og kaupir það hiklaust. Þetta hefur miklar og alvarlegar afleiðingar og veldur því að mengun og óþarfa sóun auðlinda verður alltaf stærra og alvarlegra vandamál.

Er það þess virði?

Þetta kaupæði verður til þess að fólk situr uppi með hluti sem það hefur litla sem enga þörf fyrir. Einnig hafa kaup á netinu orðið sívinsælli síðustu árin og því hafa vöruflutningar milli landa aukist umtalsvert, sem er slæmt. Á meðan við höldum áfram að kaupa og safna að okkur hlutum, heldur vöruframleiðsla áfram, því eftirspurn okkar ræður mestu um hve mikið er framleitt.

Ég er unglingur á menntaskólaaldri og kaupi mér stundum föt á netinu. En því fylgir ákveðin áhætta, mun meiri en þegar við förum út í búð og verslum. Í búðinni sjáum við og finnum nákvæmlega hvernig varan er en ekki á netinu. Hver hefur ekki lent í því að hafa keypt eitthvað á netinu og þegar það kemur er það allt öðruvísi en þú hélst? Þegar við pöntum okkur t.d. föt á netinu munu þau ferðast þúsundir kílómetra áður en við fáum þau í hendurnar í tvöföldum plastpoka. Fatnaður er mjög oft framleiddur við slæmar aðstæður láglauna verkafólks og barnaþrælkun er algeng. Mikið af fötum sem við klæðumst innihalda pólýester, nælon eða akrýl. Þetta eru plastagnir sem einnig er algengt að finna í snyrtivörum. Þessar plastagnir skolast svo smám saman úr fötunum í þvotti og enda úti í sjó og það sama má segja um plastagnirnar í snyrtivörunum. Allt þetta ferli, frá A-Ö, er mjög mengandi, framleiðsla, umbúðir, flutningur og varan sjálf.

Neysluglaðir Íslendingar

Neysla Íslendinga er með því mesta sem gerist í heiminum. Samkvæmt globalis.is losar meðal Íslendingur um 6,08 tonn af koltvísýringi á ári en meðal Svíi einungis um 4,62 tonn. Því er mjög mikilvægt að við horfum í eigin barm og hugsum gagnrýnið þegar við verslum. Leitum að umhverfisvænum kosti. Spyrjum okkur spurninga eins og; getum við nýtt vöruna til hins ýtrasta? Þurfum við á henni að halda? Hvert er innihaldið? Hvaðan kom varan? Og þar fram eftir götunum. Við þurfum ekki alfarið að hætta að versla en við verðum að draga úr innkaupum til muna og sýna þannig meiri ábyrgð í umgengni okkar við jörðina.

Heimildir

https://www.globalis.is 

https://kjarninn.is/skyring/2017-11-23-hvernig-minnkum-vid-kolefnisfotspor-islendinga/

https://vefir.nams.is/dagsins/neysla/neysla_3.pdf

https://skemman.is/bitstream/1946/28053/1/hringlagahagkerfi%2C%20lokaskjal.pdf

Höfundur er nemandi á 1. ári í Menntaskólanum á Akureyri.