Lífsýni og DeCODE Genetics

Ég er hissa og nánast hneykslaður á því að tilboði Kára Stefánssonar, forstjóra DeCODE, um lífsýnarannsóknir skuli hafnað jafnmikill og sannfæringakraftur hans hefur verið í öðrum málum. Hann gæti örugglega sannfært dómstóla um hvað sem er til sönnunar eða sýknu eins og dæmi eru um.

Sannfæringakraftur hans hefur verið slíkur að þegar hann stofnar DeCODE Genetics tekst honum að sannfæra almenning og jafnvel byggðarlög um að fara í sitt sparifé og varasjóði til kaupa á hlutabréfum með loforðum um mikla ávöxtun og nánast læknisfræðileg kraftaverk. Eitthvað standa efndir á sér.

Honum tókst að fá ríkisábyrgð fyrir smáupphæð fyrir DeCODE Genetics. Íslenska hlutabréfið er þrotið en nú nær hann fé úr vösum Bandaríkjamanna. Þetta er snjallt. Ponzi hefði ekki gert betur.

Sannfæringasnilli Kára náði þó hámarki í lyfja/dóping máli skjólstæðings hans. Lyfjamisnotkun þykir almennt mikil hneisa fyrir íþróttamann, íþrótt hans og jafnvel land. Norðmenn eru í sárum síðan margverðlaunuð heimsþekkt skíðagöngukona féll á lyfjaprófi og kenndi um varaþurrksáburði! Íþróttamönnum kjarnorkuveldisins Rússlands er bönnuð þátttaka í alþjóðamótum vegna viðtæks lyfjamisferlis. Þegar skjólstæðingur Kára varð uppvís að lyfjamisnotkun varð þáverandi forseti ÍSÍ æfur þegar ég varð að ákæra keppanda úr hans eigin félagsliði.

Kári hringdi í mig sem formann lyfjanefndar ÍSÍ og við áttum kurteislegt samtal. Ég sat þá einnig í Læknanefnd Alþjóða Frjálsíþróttasambandsins IAAF sem þá var virkasta aflið í lyfjaeftirliti í heiminum. Í nefndinni voru þrír einstaklingar sem sátu einnig í Læknanefnd Alþjóðaólympíunefndarinnar sem skilgreinir lyfjabannlistann og tveir þeirra jafnframt í sjálfri Alþjóðaólympíunefndinni. Ég hafði stjórnað lyfjaeftirliti á heimsmeistaramótum, haldið fyrirlestra á námskeiðum IAAF erlendis, skrifað bókarkafla og tímaritsgreinar í útgáfur IAAF. Eitthvað hlýt ég að hafa getað upplýst hann um þessi mál.

Þetta dugði þó lítið þegar kom að málsókn þar sem lágu fyrir niðurstaða um jákvætt sýni skjólstæðings hans frá viðurkenndri rannsóknarstofu, skrifleg afstaða Alþjóðaólympíunefndarinnar og viðkomandi Alþjóðasérsambands.

Lögfræðingur Kára veifaði málskjölum greinilega merktum DeCODE Genetics og krafðist sýknunar skjólstæðings hans og þáverandi forseta ÍSÍ og fékk. Þetta er einsdæmi í heiminum í sögu lyfjadóps eins og fleira með hans fyrirtæki. Þurfti kannski eitthvað meira en stóð í venjulegum málskjölum til að láta dómara blindast fyrir augljósum staðreyndum. Skjólstæðingur Kára og lið forseta ÍSÍ gátu keppt áfram, en kjarnorkuveldið Rússland verður að sitja heima og fær ekki að keppa á alþjóðavettvangi. Hafa Rússar virkilega ekki leitað til hans? Ekki dettur mér í hug að vega að því að svipað gæti orðið með lífsýni einstaklings sem er honum kær ef hann fengi verkefnið.

Að sjálfsögðu varð ekki framar þörf á alvöru lyfjaeftirliti á Íslandi né mínu framlagi og ég gat snúið mér að öðru. Framtíðarhorfur DeCODE Genetics geta verið óvissar en nafn þess mun varðveitast um alla framtíð sem réttlætingaraðili í Dóping.