Tökum höndum saman um gjaldfrjálsa grunnmenntun

Kostnaður foreldra vegna innkaupa á námsgögnum í upphafi skólaárs getur verið töluverður baggi fyrir barnafjölskyldur. Hefðin fyrir þessari gjaldtöku hefur haldist hér á landi þrátt fyrir að Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna hafi verið lögfestur, en í honum er kveðið á um rétt barna til grunnmenntunar án endurgjalds. Kostnaðarþátttaka foreldra er því í raun ólögleg samkvæmt sáttmálanum og þess vegna óásættanlegt að enn skuli svokallaðir innkaupalistar vera við lýði. Krafan um að foreldrar greiði fyrir námsgögn getur auk þess stuðlað að mismunun sem stríðir gegn ákvæðum Barnasáttmálans. Gleymum ekki að skólinn er hornsteinn jafnræðis í samfélaginu og þar eiga börn að geta verið þátttakendur án þess að finna fyrir mismunandi efnahagsstöðu foreldra sinna.

Barnaheill – Save the Children á Íslandi hafa fylgt málinu eftir og sent yfirvöldum tvær áskoranir á liðnu ári. Þingmenn voru hvattir til að beita sér fyrir lagabreytingum á grunnskólalögum sem tækju af öll tvímæli um að gjaldtaka væri óheimil og sveitarfélög til að setja skýrar reglur þar að lútandi.

Ýmsir tóku undir áskoranir Barnaheilla. Samband íslenskra sveitarfélaga lét gera lauslega könnun á kostnaði foreldra vegna kaupa á námsgögnum s.s. ritfanga, pappírs eða annars sem telst nauðsynlegt til skólagöngu. Kostnaðurinn var mismunandi eftir skólum og aldri barna en nam allt að 22.000 krónum. Það er því ljóst að fyrir barnmargar fjölskyldur getur upphæðin hlaupið á tugum þúsunda ár hvert.

Barnaheill kalla eftir stuðningi almennings við að þrýsta á yfirvöld að gera grunnskólann gjaldfrjálsan í raun og virða þau réttindi sem öll börn eiga samkvæmt Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Hafin er undirskriftasöfnun á vef Barnaheilla, www.barnaheill.is/askorun og verður listinn afhentur nýjum menntamálaráðherra að afloknum þingkosningum.

Við hvetjum alla sem láta sig velferð barna varða að skrifa undir áskorunina. Tökum höndum saman og stöndum vörð um réttindi íslenskra barna til náms án gjaldtöku! Krefjumst þess að innkaupalistar skóla verði aflagðir og öll börn standi jafnt að vígi þegar kemur að grunnréttindum þeirra til menntunar.

Þessi grein birtist upphaflega í Fréttablaðinu.