Dósent sakaður um fitufordóma

Rúnar Helgi Vignisson, rithöfundur og dósent í ritlist við Háskóla Íslands, skrifaði heldur hreinskilna færslu á Facebook, þar sem hann lýsir yfir verulegum áhyggjum af offitufaraldri og af „afskræmdu landa sinna“. Færsla hans hefur lagst verulega illa í nemendur hans í ritlist í Háskóla Íslands, svo vægt sé til orða tekið og hefur einn leiðbeinandi sagt sig frá störfum við áfanga í ritlistinni.

Rúnar Helgi hefur þungar áhyggjur af offitufaraldrinum og þeirri ógn sem velferðinni stafar af honum:

„Eitt það ömurlegasta sem ég hef orðið vitni að um mína daga er offitufaraldurinn á Íslandi. Ég verð oft miður mín þegar ég horfi uppá þessa afskræmingu landa minna. Það er auðvitað verst fyrir einstaklingana sjálfa vegna þess að þetta rýrir lífgæði þeirra á svo margan máta en um leið er þetta ein alvarlegasta atlaga síðari tíma að velferð okkar sem landið byggjum.“

Móðursýki vegna offitufaraldurs

Þannig var fyrsta útgáfa færslunnar sem Rúnar Helgi mildaði reyndar síðar, með því að taka „afskræmingu“ út en skaðinn var skeður. Stílvopnin geta snúist í höndum þeirra sem ekki kunna með þau að fara, eða telja sig fullnuma í þeirri list. Þorgerður E. Sigurðardóttir Útvarpsleikhússtjóri bendir Rúnari Helga að varhugavert geti reynst að breyta eigin texta mikið, á Facebook: „Ég sé að þú hefur ritskoðað þitt upphaflega innlegg, sem er í sjálfu sér ágætt, en kannski betra að taka það fram, því annars meika sum viðbrögðin í þræðinum alls engan sens, þar sem vitnað er beint í hluti sem þú hefur nú tekið út.“

Vísir hefur ekki vitneskju um það hvort meðalþungi nemenda Rúnars Helga sé meiri en gerist og gengur, og þá hvort þessi þanki hafi gert vart við sig í kolli lærimeistarans þegar hann virti hópinn fyrir sér en svo mikið er víst að nemendur og leiðbeinendur tóku þetta til sín margir hverjir.

Ein þeirra sem reynir að lempa dósentinn og fá hann ofan af eindregnum skoðunum sínum varðandi offituna er Sif Jóhannsdóttir sem starfað hefur hjá Forlaginu. Hún hvetur hann til að lesa vísindalegar greinar um efnið og tengir við greinina „Of fóðruð og feit? Eða bara hræðsluáróður“ þar sem segir að við verðum að hætta að „fyllast móðursýki yfir „faraldrinum“ sem aldrei kom (allavega í heilsufarslegum skilningi) og skapaði samfélag þar sem allir af öllum stærðum og gerðum, fá tækifæri til að bera virðingu fyrir og þykja vænt um líkama sinn auk þess að bera virðingu fyrir líkömum annarra.“

Sif segist hafa áhyggjur af þeim gleraugum sem Rúnar Helgi setur upp ef þetta er það ömurlegasta sem hann hefur séð á Íslandi.

En, dósentinn er hvergi nærri af baki dottinn og svarar fullum hálsi: „Offita felur ekki í sér líkamsvirðingu. Og vel að merkja, ég er ekki að tala um fólk sem er nokkrum kílóum of þungt heldur það sem hefur algjörlega misst tökin.“

Ætlar í búrku til að hlífa augum Rúnars Helga

Rúnari Helga skjátlaðist illilega ef hann taldi að með þessum snaggaralegu vörnum tækist honum að loka málinu. Gremjan stigmagnast á Facebookvegg hans. Salka Guðmundsdóttir skáld og nýráðið staðarskáld Borgarleikhússins, en hún hefur einmitt komið að leiðsögn í ritlistinni þeirri sem Rúnar Helgi stýrir innan veggja akademíunnar, er ein þeirra sem leggur orð í belg. Henni er ekki skemmt:

„Ég skal sveipa mig alltumlykjandi búrku og hvetja annað feitt fólk til hins sama svo þú og þínir skoðanabræður (grunar merkilegt nokk að það séu aðallega bræður) þurfið ekki að horfa upp á þessa hroðalegu afskræmingu. Mér finnst annars fyrirlitning, hroki og virðingarleysi í garð annarra eitthvert versta þjóðfélagsmein landsins, en það er kannski bara ég.“

Og hún bætir við: „Þú átt tölvupóst á HÍ-netfanginu þínu og einum færri leiðbeinendur í ritlist.“

Dósenti illa brugðið

Ljóst er að Rúnar Helgi telur hart að sér sótt – honum er brugðið:

„Þeir sem hér hafa skrifað, og verið ansi óheflaðir í minn garð sumir, þó að ég sé ekki að segja mikið annað en það sem læknastéttin hefur margoft bent á, hafa haft tilhneigingu til að persónugera málið.“

En, hann gefur sig þó ekki varðandi offitufaraldurinn: „Ég er hins vegar að tala um lýðheilsu og ég er að tala um efnahagslegan vanda sem faraldur veldur samfélaginu. Það virðist augljóst að offitufaraldur með tilheyrandi aukaverkunum mun valda og er þegar farinn að valda miklu álagi á heilbrigðiskerfið, hann mun valda meiri fjarvistum frá vinnu og minni afköstum. Þess vegna er þetta atlaga að öllu samfélaginu, nokkuð sem við munum öll þurfa að borga fyrir, beint og óbeint, alveg eins og við borgum öll beint og óbeint fyrir áfengisvandann. Það ríkir hins mikil þöggun um þennan málaflokk en ég er þannig gerður að ég hef tilhneigingu til að berjast gegn þöggun, enda eitt af hlutverkum rithöfunda.“

Svo virðist sem Rúnar Helgi sé fremur seinheppinn í samskiptum sínum við hitt kynið því eins og lesendur Vísis muna lenti hann í því að vera sakaður ranglega um að klípa konu í rassinn á Þorrablóti Stjörnunnar í febrúar 2015.