Þolendur eiga erfitt með að stíga fram

„Það er mjög fátítt að það komi kvartanir um kynferðislega áreitni á okkar borð og það kemur á óvart í allri þessari vitundarvakningu sem hefur orðið síðustu misseri um kynbundið ofbeldi. Fólk er meðvitað um að sætta sig ekki við einelti, en svo virðist sem annað gildi um kynferðislega áreitni,“ segir Sonja Ýr Þorbergsdóttir, lögfræðingur BSRB.

Sonja mun skýra nýjar reglur um kynferðislega áreitni sem tóku gildi í nóvember á síðasta ári á hádegisverðarfundi sem haldinn verður í tilefni af alþjóðlegum baráttudegi kvenna þann 8. mars.

Hún telur að með aukinni fræðslu um kynferðislega áreitni á vinnustöðum og skyldur atvinnurekanda sé hægt að opna umræðuna. Skýrsla Alþjóðasambands verkalýðsfélaga sýni að um helmingur kvenna á vinnumarkaði verði fyrir áreitni „Atvinnurekendur eiga með nýjum reglum að vernda starfsfólk sitt. Bæði er þeim skylt að meta áhættuþætti í starfi og gera áætlun um forvarnir, þar sem á að tilgreina aðgerðir og viðbrögð.“

„Þolendur eiga erfitt með að stíga fram, það eru ýmsar mýtur sem valda því,“ segir Finnborg Salome Steinþórsdóttir, doktorsnemi í kynjafræði við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands. „Mýturnar draga úr alvarleika áreitni, áreitnin er kannski sett í einhvern grínbúning og lítið gert úr viðbrögðum. Ég ætla að fjalla um vandann út frá kynjaðri menningu og samfélaginu sem við búum í,“ segir hún.

Finnborg nefnir að bæði karlar og konur verði fyrir kynbundinni og kynferðislegri áreitni. Konur þó í meiri mæli. „Konur upplifa frekar áreitni frá samstarfsmönnum og yfirmönnum en karlar frekar frá þeim sem þiggja þjónustu frá þeim.“

Kynbundið áreiti Hegðun sem tengist kyni þess sem fyrir henni verður, er í óþökk viðkomandi og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi og skapa aðstæður sem eru ógnandi, fjandsamlegar, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi fyrir viðkomandi.

Kynferðisleg áreitni Hvers kyns kynferðisleg hegðun sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi, einkum þegar hegðunin leiðir til ógnandi, fjandsamlegra, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi aðstæðna. Hegðunin getur verið orðbundin, táknræn og/eða líkamleg.

Ofbeldi Hvers kyns hegðun sem leiðir til, eða gæti leitt til, líkamlegs eða sálræns skaða eða þjáninga þess sem fyrir henni verður, einnig hótun um slíkt, þvingun eða handahófskennd svipting frelsis.