Hreinsanirnar halda áfram í Tyrklandi

Mikil hreinsunarherferð stendur nú yfir í Tyrklandi vegna valdaránstilraunar hersins um síðustu helgi. Allir sem taldir eru hafa tengsl við hreyfingu klerksins Fetúlla Gülen eru reknir úr starfi eða handteknir.

„Við munum rífa þá upp með rótum til þess að engin leynileg hryðjuverkasamtök muni dirfast að svíkja okkar blessuðu þjóð aftur,“ sagði Binali Yildirim forsætisráðherra.

Liðsmenn Gülen-hreyfingarinnar í Tyrklandi skipta milljónum, en leiðtogi hennar hefur verið í sjálfskipaðri útlegð í Bandaríkjunum síðan 1999. Liðsmenn hreyfingarinnar hafa verið óhræddir við að gagnrýna einræðistilburði Receps Tayyips Erdogan forseta á síðustu árum, meðal annars í áhrifamiklum fjölmiðlum sem hreyfing Gülens hefur haft á sínum snærum í Tyrklandi.

Tugir sjónvarps- og útvarpsstöðva hafa verið sviptar útsendingarleyfi.

Í gær voru meira en 15 þúsund kennarar og aðrir starfsmenn tyrkneska skólakerfisins reknir. Þá hefur meira en 1.500 háskólakennurum verið skipað að víkja úr starfi.

Meira en níu þúsund lögreglumenn og þrjú þúsund dómarar hafa einnig verið reknir. Þá hafa meira en níu þúsund manns verið handteknir, sakaðir um aðild að uppreisninni, þar af um sex þúsund hermenn.

Meðal hinna handteknu eru tveir herforingjar, þeir Akin Ozturk og Adem Hududi.

Þá hafa stjórnvöld bannað að hermenn sem tóku þátt í uppreisninni og létu lífið í átökunum um helgina, fái trúarlega útför.

Leiðtogar Evrópuríkja, Bandaríkjanna og Sameinuðu þjóðanna hafa skorað á Erdogan forseta og stjórn hans að hafa áfram í hávegum bæði lýðræðið og réttarríkið þegar brugðist er við valdaránstilrauninni.

Erdogan krefst þess hins vegar að Bandaríkin framselji Gülen hið fyrsta. Í viðtali við bandarísku sjónvarpsstöðina CNN segir hann vel koma til greina að dauðarefsing verði innleidd í Tyrklandi á ný.

Gülen segist ekkert hafa vitað um þessa uppreisn og hefur fordæmt hana.

Numan Kurtulmus aðstoðarforsætisráðherra segir innleiðingu dauðarefsingar að vísu ekki vera sérstaklega á dagskrá núna. Hins vegar muni þeir, sem tóku þátt í uppreisninni, fá hörðustu refsingu sem lög leyfa.

Átökin kostuðu hátt í 300 manns lífið og nærri 1.500 særðust.

Tengslin við Evrópusambandið

• 1987 sótti Tyrkland formlega um aðild að Evrópusambandinu.
• 1997 lýsti ESB því yfir að Tyrkland geti fengið aðild.
• 2004 var dauðarefsing felld úr gildi í Tyrklandi, ekki síst vegna þrýstings frá ESB
• 2005 hófust aðildarviðræður ESB við Tyrkland. Jafnframt lýsti ESB því yfir að engum kafla aðildarviðræðna verði lokað fyrr en Tyrkir hafi fallist á aðild Kýpur að ESB.
• 2015 samdi ESB við Tyrkland um samstarf í málefnum flóttamanna, þannig að ESB greiði Tyrklandi milljónir evra en Tyrkir sjái til þess að halda straumi flóttafólks til Evrópu í skefjum.
  
  Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu 20. júlí