Bónda gengur illa að verjast rjúpnaskyttum

„Þetta var orðið eins og á Sýrlandi,“ segir Gunnar Björnsson, bóndi í Sandfellshaga í Öxarfirði, sem lengi hefur varist ásókn rjúpnaveiðimanna sem virða ekki eignarrétt, reglur um rjúpnaveiðidaga eða akstur utanvega.

Gunnar segir að á miðvikudag í síðustu viku hafi hann frétt af tveimur mönnum sem festu bíl sinn inni á Búrfellsheiði. Hann hafi grennslast fyrir og heyrt að þeir væru stórtækir rjúpnaveiðimenn frá Húsavík. „Mér var sagt að þeir væru þekktir fyrir það að fara um allt á bíl og virða hvorki eignarlönd né rjúpnadaga,“ segir Gunnar sem viðurkennir að snúið gæti verið að sanna að mennirnir hafi verið á veiðum. Hins vegar hafi þeir skilið bíl sinn eftir þar sem hann bilaði utanvegar.

„Ef bíllinn var utan slóða þá hefði verið hægt að sanna að þeir hafi verið í utanvegaakstri. Og það er miklu meiri sekt við því heldur en að vera tekinn ólöglegur á veiðum,“ segir Gunnar. Hann hringdi í lögregluna og bauðst til að vísa á bílinn.

„En daginn eftir hringdi lögreglumaður í mig og sagðist ekki hafa fengið fjárveitingu í þessa ferð.“

Bóndinn rifjar upp dæmi af rjúpnaskyttum sem hann kærði fyrir nokkrum árum. 

„Ég fékk bréf frá ríkissaksóknara um að málið væri fellt niður vegna þess að sektin væri svo lítil miðað við fyrirhöfnina. Erum við ekki kominn í svolítið skrítið þjóðfélag?“ spyr hann.

Langflestir rjúpnaveiðimenn fara að sögn Gunnars eftir reglum. Það séu þó ávallt nokkrir sem svari fullum hálsi ef gerðar eru athugasemdir við ólöglegar veiðar.

„Það hefur verið stríð um rjúpnalandið hér uppi á heiðinni í áratugi. Landið er þannig að það er hægt að keyra um allt og menn fara á rjúpu án þess að fara út úr bílnum heldur senda bara hundinn eftir veiðinni,“ segir Gunnar. Um daginn hafi hann hringt í veiðimann sem ekki hirti um að fá leyfi. „Hann sagði mér bara að halda kjafti.“

Hreiðar Hreiðarsson, lögregluvarðstjóri á Húsavík, kveðst ekki þekkja tilvikið sem Gunnar nefnir en segir lögregluna algerlega meðvitaða um slík mál og fara í eftirlitsferðir eins og hægt sé. „En það er kannski einn maður á vakt og það skilar engu,“ bendir hann á.

Hreiðar segir veiðivörslu fyrir rjúpnabændur ekki í verkahring lögreglu frekar en við laxveiðiár.

„Bændur þurfa að verða sér úti um sína veiðigæslu sjálfir, afla sönnunargagna og hreinlega mynda menn við veiðar. Þá geta þeir lagt fram kæru,“ segir Hreiðar.

Varðstjórinn tekur undir með Gunnari bónda um framgöngu rjúpnaveiðimanna. „Veiðimenn á þessu svæði austur á Öxarfjarðarheiði haga sér náttúrlega bara eins og barbarar. Sú hegðun þar er alveg stórmerkileg og sér á parti,“ segir Hreiðar og nefnir, eins og Gunnar, veiðar út um bílglugga.

„Menn fara á bílum eins og þeir mögulega geta og keyra upp í hvert gilið á fætur öðru til að leita að rjúpum. Sumir skjóta út um gluggana og fara ekki fimmtíu metra frá bíl. Og þeir sem ætla að fara gangandi til rjúpna snúa bara við því að þeir fá bíl fram úr sér eftir hálftíma labb,“ segir varðstjórinn á Húsavík.