Guðs-spurningin og lífið

Það er mikilvægt að ígrunda spurninguna um tilvist guðs því að líf margra hefur oltið á afstöðunni til trúar. Í ár hafa fjögur ungmenni í Bangladess, sem iðkuðu sjálfræði sitt í umfjöllun um þessi mál á bloggi sínu, verið drepin af æstum sveitum manna með sveðjur til þess að verja trú sína öllum efasemdum.

Guðs-spurningin fjallar um það hvort yfirnáttúrulegar verur geti átt sér raunverulega tilveru. Hér er mín rökleiðsla og skoðun:

1. Skynfæri mannsins eru ekki óbrigðul og ímyndunaraflið er mikið.

2. Manneskjur telja sig nokkuð oft hafa séð eða heyrt eða fundið fyrir einhverju sem verður ekki útskýrt á eðlilegan máta. Það er á skjön við það hvernig við upplifum náttúruna endurtekið og fáum dýpri sýn í með rannsóknum.

3. Þar sem fyrirbæri geta auðveldlega orðið til í ímyndun okkar liggur sönnunarbyrðin á þeim sem kemur fram með söguna. Það er ekki hlustenda að afsanna hana.

4. Ótrúleg fyrirbæri þurfa ótrúlega góð sönnunargögn til að teljast trúanleg. Ekki einu sinni sæmilega góð sönnunargögn um yfirnáttúruleg fyrirbrigði hafa komið fram.

5. Þegar vega og meta þarf sannleiksgildi hluta verður að telja það sem er líklegra til að vera satt sem það sem maður aðhyllist, t.d. að fólk hafi talað við álfa/guði er líklegra til að hafa komið úr ímyndun fólks en að slíkt samtal hafi í raun átt sér stað.

6. Það er þekkt í alls kyns samfélögum að fólk hefur búið til yfirnáttúrulegar verur til að útskýra ýmsa hluti í náttúrunni sem það gat ekki skýrt með neinum vitsmunalegum hætti fyrir tíma þróaðra vísinda. Þessar verur eða guðir voru/eru afar mismunandi og tilvist eins þeirra útilokaði jafnan tilvist guða annarra (Guð kristinna útilokaði Þór ásatrúarmanna) samfélaga þegar af þeim fréttist.

Niðurstaða: Líkindin á því að allar þessar sögur séu tilbúningur mannsins eru yfirgnæfandi meiri en hins að þúsundir guða (álfa, trölla, ása, anda o.s.frv.) hafi verið til, kynnt sig sjálfa til sögunnar en verið svona innilega óafvitandi um alla hina guðina og dáið út um leið og viðkomandi menning dó út. Guðirnir voru ekki almáttugir og algóðir enda gleymdir og grafnir um leið og nýtt innrásarlið skipti þeim út fyrir sína keimlíku útgáfu af guði.

Stundum eru einhver gáfumenni nefnd sem stuðningur við trú eða trúleysi. Geti maður ekki komist að niðurstöðu sjálfur er e.t.v. ágætt að velja sér stöðu með einhverjum sem maður treystir en gefur þá hluta af sjálfræði sínu. Hugmyndafræði getur stýrt tilfinningum okkar og gerðum; góðum eða slæmum. Hvers kyns fasismi (skoðanakúgun og ofbeldi) blómstrar í samfélögum þar sem blind trú á eitthvað ósnertanlegt sem yfir allt er hafið (t.d. guði, alræðisstefnur) tekur náttúrulega samvisku úr gírnum og fær „hið besta fólk“ til að framkvæma óheyrileg voðaverk.