5. maí alþjóðadagur ljósmæðra Unnur Berglind Friðriksdóttir skrifar 5. maí 2026 07:51 Í ár er yfirskriftin: Heimurinn þarfnast milljón fleiri ljósmæðra. Þú eða einhver sem þú þekkir hefur þurft eða mun þurfa á ljósmóður að halda. Eins og staðan er í dag hafa því miður ekki allir aðgang að ljósmæðraþjónustu. Talið er að það skorti eina milljón ljósmæðra í heiminum. Að brúa þetta bil gæti komið í veg fyrir flest dauðsföll mæðra og nýbura, dregið úr óþarfa inngripum og tryggt að konur og kynsegin fólk fái örugga og einstaklingsmiðaða þjónustu. Traust er kjarni ljósmóðurstarfsins: traust sem byggist upp með samfelldri þjónustu, nánum tengslum og fagþekkingu. Á tveggja mínútna fresti deyr kona af fylgikvillum tengdum meðgöngu eða fæðingu. Á 17 sekúndna fresti deyr barn í móðurkviði og á hverju ári deyja 2,3 milljónir nýbura á fyrstu 28 dögum ævinnar. Mörg þessara dauðsfalla mætti koma í veg fyrir. Óþarfa keisaraskurðir eru að aukast á ógnvekjandi hraða án þess að skila betri heilsufarslegum árangri og í sumum tilvikum valda þeir bæði skammtíma- og langtíma fylgikvillum. Á sama tíma heldur ofbeldi gagnvart konum áfram á einum viðkvæmasta tíma lífs þeirra. Um allan heim hefur dregið úr réttindum einstaklinga til kynheilbrigðis. Konur fá ekki þá þjónustu sem þær þurfa og þeim gert erfitt að taka upplýstar ákvarðanir um eigin líkama og framtíð. En það er til lausn: fjölgum ljósmæðrum! Ljósmæður geta stutt við heilsu og þarfir kvenna og kynsegin fólks. Raunar geta ljósmæður veitt 90% af nauðsynlegri þjónustu á sviði kynheilbrigðis, mæðraverndar og heilsu nýbura. Fjölgun ljósmæðra getur dregið úr mæðra – og nýburadauða með því að veita sérhæfða, örugga þjónustu á meðgöngu og við fæðingu. Fjölgun ljósmæðra til að veita samfellda, persónulega og upplýsta þjónustu sem verndar heilsu kvenna. Fjölgun ljósmæðra getur komið í veg fyrir illa meðferð og vanrækslu í fæðingu með því að stuðla að virðingu og mannúð gagnvart konum, byggt á trausti og persónulegri umönnun. Fjölgun ljósmæðra getur eflt kynheilbrigði með því að tryggja aðgengi að getnaðarvörnum, öruggri þjónustu vegna þungunarrofs og upplýstu vali. Setjum þetta í tölur: Ein milljón ljósmæðra til viðbótar gæti komið í veg fyrir 67% mæðradauða, 64% nýburadauða og 65% andvana fæðinga og þannig bjargað 4,3 milljónum mannslífa fyrir árið 2035. Það er kominn tími til að heilsa kvenna verði sett í forgang. Við skorum á stjórnvöld og leiðtoga í alþjóðlegri heilbrigðisþjónustu að fjölga ljósmæðrum, styðja við þær og tryggja sjálfbærni ljósmæðrastéttarinnar um heim allan því að fjárfesting í ljósmæðrum er fjárfesting í heilsu kvenna. Til að gera þetta að veruleika hvetjum við stjórnvöld, sameiginlega, til að: Fjárfesta í ljósmæðrum og viðurkenna þær sem lykilstétt í heilbrigðisþjónustu og innleiða stefnu sem gerir ljósmæðrum kleift að starfa að fullu innan síns starfssviðs og veita fjölskyldum örugga og virðingarríka þjónustu. Tryggja ljósmæðrum menntun, færni og úrræði sem þær þurfa til að veita hágæða þjónustu í valdeflandi starfsumhverfi. Fjárfesta í leiðtogahlutverki ljósmæðra þannig að þær hafi áhrif á ákvarðanir er varða starf þeirra. Skrifaðu undir áskorunina og hjálpaðu okkur að safna einni milljón undirskrifta til að krefjast einnar milljónar ljósmæðra til viðbótar og þeirrar fjárfestingar sem þarf til að láta það verða að veruleika. Ljósmæður sameiginlega um heim allan stefna að því að safna einni milljón undirskrifta, einni fyrir hverja þá ljósmóður sem heimurinn þarfnast. Skrifa undir hér : https://millionmore.org/petition/ Höfundur er formaður Ljósmæðrafélags Íslands. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Góðvild er ekki stefna Elliði Vignisson Skoðun Þegar konur komast ekki upp á skoðunarbekkinn Þuríður Harpa Sigurðardóttir Skoðun Málþroskaþjófar og misskilin góðmennska Hallfríður Þórarinsdóttir Skoðun Þegar enginn veit hvað er til í ísskápnum Elín Anna Baldursdóttir Skoðun Verða íslenskar afurðir „Made in Europe“? Hallgrímur Oddsson Skoðun Gíraffaheilkennið þvert á flokka Bjarni Karlsson Skoðun Verstfirðir eða Bestfirðir? Erna Lea Bergsteinsdóttir Skoðun Hvenær varð uppruni að skýringu á öllu? Jasmina Vajzović Crnac Skoðun Frumkvöðlar dagsins eru skattgreiðendur framtíðarinnar Arnar Bjarnason Skoðun Handbók MAGA hreyfingarnar: Flood the zone with shit Guðni Freyr Öfjörð Skoðun Skoðun Skoðun Hvar var rannsóknarblaðamennskan? Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Er náttúrupassinn áhættunnar virði? Valdís María Smáradóttir skrifar Skoðun Keisarinn er ekki í fötum! Hjördís Guðný Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Gíraffaheilkennið þvert á flokka Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Verstfirðir eða Bestfirðir? Erna Lea Bergsteinsdóttir skrifar Skoðun Íslenskunám í starfi er sameiginleg ábyrgð Rebekka Levin,Heiða Björk Vignisdóttir skrifar Skoðun Hversu marga dökka sérðu á myndinni? Óskar Steinn Ómarsson skrifar Skoðun Ritskoðun fjölmiðlanefndar? Hallmundur Albertsson skrifar Skoðun Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson skrifar Skoðun Fleyg ummæli á Alþingi! Steingrímur Jónsson skrifar Skoðun Leikskóli á að vera réttur allra barna Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Ísland þarf að breyta um takt í netöryggismálum Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir skrifar Skoðun Hvenær varð uppruni að skýringu á öllu? Jasmina Vajzović Crnac skrifar Skoðun Heilbrigðisvottorð fyrir nýtt samband? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Þegar enginn veit hvað er til í ísskápnum Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Unga fólkið borgar tvisvar – efnahagur foreldra skiptir sköpum Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Stærsta gjöfin gæti verið líffæragjöf Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Málþroskaþjófar og misskilin góðmennska Hallfríður Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Þegar konur komast ekki upp á skoðunarbekkinn Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Góðvild er ekki stefna Elliði Vignisson skrifar Skoðun Frumkvöðlar dagsins eru skattgreiðendur framtíðarinnar Arnar Bjarnason skrifar Skoðun Verða íslenskar afurðir „Made in Europe“? Hallgrímur Oddsson skrifar Skoðun Hvernig samfélagi viltu búa í? Jóna Björk Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar Skoðun Þegar íslenskt auglýsingafé leitar til erlendra tæknirisa Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Námsmat í 10. bekk skólaárið 2026-2027 Gauti Eiríksson skrifar Skoðun Þjáist þú af staðreyndagreddu? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Landakortið minnkar ekki þótt lögreglustjórum fækki Lárus Bjarnason skrifar Skoðun Komdu með nestispeningana Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ósýnilegt fólk og sýnileg ábyrgð Þorvaldur Óttar Guðlaugsson skrifar Sjá meira
Í ár er yfirskriftin: Heimurinn þarfnast milljón fleiri ljósmæðra. Þú eða einhver sem þú þekkir hefur þurft eða mun þurfa á ljósmóður að halda. Eins og staðan er í dag hafa því miður ekki allir aðgang að ljósmæðraþjónustu. Talið er að það skorti eina milljón ljósmæðra í heiminum. Að brúa þetta bil gæti komið í veg fyrir flest dauðsföll mæðra og nýbura, dregið úr óþarfa inngripum og tryggt að konur og kynsegin fólk fái örugga og einstaklingsmiðaða þjónustu. Traust er kjarni ljósmóðurstarfsins: traust sem byggist upp með samfelldri þjónustu, nánum tengslum og fagþekkingu. Á tveggja mínútna fresti deyr kona af fylgikvillum tengdum meðgöngu eða fæðingu. Á 17 sekúndna fresti deyr barn í móðurkviði og á hverju ári deyja 2,3 milljónir nýbura á fyrstu 28 dögum ævinnar. Mörg þessara dauðsfalla mætti koma í veg fyrir. Óþarfa keisaraskurðir eru að aukast á ógnvekjandi hraða án þess að skila betri heilsufarslegum árangri og í sumum tilvikum valda þeir bæði skammtíma- og langtíma fylgikvillum. Á sama tíma heldur ofbeldi gagnvart konum áfram á einum viðkvæmasta tíma lífs þeirra. Um allan heim hefur dregið úr réttindum einstaklinga til kynheilbrigðis. Konur fá ekki þá þjónustu sem þær þurfa og þeim gert erfitt að taka upplýstar ákvarðanir um eigin líkama og framtíð. En það er til lausn: fjölgum ljósmæðrum! Ljósmæður geta stutt við heilsu og þarfir kvenna og kynsegin fólks. Raunar geta ljósmæður veitt 90% af nauðsynlegri þjónustu á sviði kynheilbrigðis, mæðraverndar og heilsu nýbura. Fjölgun ljósmæðra getur dregið úr mæðra – og nýburadauða með því að veita sérhæfða, örugga þjónustu á meðgöngu og við fæðingu. Fjölgun ljósmæðra til að veita samfellda, persónulega og upplýsta þjónustu sem verndar heilsu kvenna. Fjölgun ljósmæðra getur komið í veg fyrir illa meðferð og vanrækslu í fæðingu með því að stuðla að virðingu og mannúð gagnvart konum, byggt á trausti og persónulegri umönnun. Fjölgun ljósmæðra getur eflt kynheilbrigði með því að tryggja aðgengi að getnaðarvörnum, öruggri þjónustu vegna þungunarrofs og upplýstu vali. Setjum þetta í tölur: Ein milljón ljósmæðra til viðbótar gæti komið í veg fyrir 67% mæðradauða, 64% nýburadauða og 65% andvana fæðinga og þannig bjargað 4,3 milljónum mannslífa fyrir árið 2035. Það er kominn tími til að heilsa kvenna verði sett í forgang. Við skorum á stjórnvöld og leiðtoga í alþjóðlegri heilbrigðisþjónustu að fjölga ljósmæðrum, styðja við þær og tryggja sjálfbærni ljósmæðrastéttarinnar um heim allan því að fjárfesting í ljósmæðrum er fjárfesting í heilsu kvenna. Til að gera þetta að veruleika hvetjum við stjórnvöld, sameiginlega, til að: Fjárfesta í ljósmæðrum og viðurkenna þær sem lykilstétt í heilbrigðisþjónustu og innleiða stefnu sem gerir ljósmæðrum kleift að starfa að fullu innan síns starfssviðs og veita fjölskyldum örugga og virðingarríka þjónustu. Tryggja ljósmæðrum menntun, færni og úrræði sem þær þurfa til að veita hágæða þjónustu í valdeflandi starfsumhverfi. Fjárfesta í leiðtogahlutverki ljósmæðra þannig að þær hafi áhrif á ákvarðanir er varða starf þeirra. Skrifaðu undir áskorunina og hjálpaðu okkur að safna einni milljón undirskrifta til að krefjast einnar milljónar ljósmæðra til viðbótar og þeirrar fjárfestingar sem þarf til að láta það verða að veruleika. Ljósmæður sameiginlega um heim allan stefna að því að safna einni milljón undirskrifta, einni fyrir hverja þá ljósmóður sem heimurinn þarfnast. Skrifa undir hér : https://millionmore.org/petition/ Höfundur er formaður Ljósmæðrafélags Íslands.
Skoðun Íslenskunám í starfi er sameiginleg ábyrgð Rebekka Levin,Heiða Björk Vignisdóttir skrifar
Skoðun Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson skrifar
Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar