Hækkun á lífeyri almannatrygginga!

Því ber að fagna að náðst hafa kjarasamningar við fjölmenn stéttarfélög á almenna markaðnum og þar með verið afstýrt verkfalli tugþúsunda starfsmanna, sem hefði haft gífurleg áhrif á samfélagið allt. Nóg er nú samt með verkfalli BHM-félaga og nú hjúkrunarfræðinga og fleiri. Eldri borgarar horfa með skelfingu á það ástand sem hefur skapast í heilbrigðismálum þjóðarinnar. Fólk kemst ekki í lífsnauðsynlegar rannsóknir og meðferð á lífshættulegum sjúkdómum seinkar eða stöðvast. Þetta er ekki boðlegt á Íslandi nútímans. Báðir aðilar verða að semja sem allra fyrst og áður en meiri skaði er skeður. Í gömlum málshætti segir: Sjaldan veldur einn, þegar tveir deila.

Landssamband eldri borgara ályktaði á landsfundi sínum 5. til 6. maí sl. að krefjast þess að lífeyrir almannatrygginga taki að lágmarki sömu hækkunum og lægstu laun sem samið verður um í næstu kjarasamningum. Jafnframt að sett verði framfærsluviðmið sem taki mið af raunkostnaði. Við bentum á að hækkun persónuafsláttar væri besta kjarabót láglaunafólks og þar með eftirlaunafólks og að lágmarkstekjur til framfærslu ætti ekki að skattleggja. Sú nánast árlega ákvörðun Alþingis er forkastanleg, að aftengja við afgreiðslu fjárlaga, 69. grein laga um almannatryggingar, sem er svohljóðandi: Bætur almannatrygginga skulu breytast árlega í samræmi við fjárlög hverju sinni. Ákvörðun skal taka mið af launaþróun, þó þannig að þær hækki aldrei minna en verðlag samkvæmt vísitölu neysluverðs.“ Þetta ákvæði átti að tryggja að lífeyrisþegar fengju þá hækkun sem þeim væri hagstæðari hverju sinni. Á árinu 2014 var launaþróun að meðaltali 5,6%, samt fengu lífeyrisþegar aðeins 3% hækkun í fjárlögum ársins 2015.

Þegar kröfur stéttarfélaga komu fram um að lágmarkslaun hækkuðu á þremur árum í 300.000 krónur tók stjórn Landssambands eldri borgara heils hugar undir það og ályktaði að það sama ætti að gilda um lífeyri almannatrygginga. Því hljótum við að vænta þess að þegar samið er um verulegar hækkanir í kjarasamningum þá njóti eldri borgarar þess einnig með hækkun á lífeyri frá almannatryggingum. Ráðherrar síðustu þriggja ára hafa sífellt borið því við að í gangi væri endurskoðun á almannatryggingalögum og þar væri að vænta verulegra bóta til handa lífeyrisþegum.

Vissulega gera þær tillögur, sem rætt er um í nefndinni, ráð fyrir því að minnka skerðingar á lífeyri frá Tryggingastofnun vegna annarra tekna, og hefur í för með sér ábata fyrir þá sem hafa einhverjar aðrar tekjur en frá almannatryggingum. Þær tillögur eru þó ekki enn komnar í frumvarp og þó svo verði þá tekur tíma að afgreiða þær í þinginu. Auk þess er áætlað að sú breyting taki gildi í áföngum á þremur til fjórum árum. Þeir lífeyrisþegar eru til bæði meðal eldri borgara og öryrkja sem ekkert hafa nema lífeyri frá almannatryggingum, eða svo litlar viðbótartekjur að þær hafa lítið sem ekkert að segja. Þeir aðilar þurfa að fá hækkun strax og því þurfa lífeyrisflokkar almannatrygginga að hækka samsvarandi og lægstu laun til að bæta hag þeirra sem þannig eru staddir. Þetta er spurning um forgangsröðun fjármuna ríkisins, þ.e. samfélagsins. Á ekki lífsafkoma fólks að vera rétthærri en að leggja nýja vegi og fjölga salernum um landið fyrir ferðamenn?