Spænskir strandveiðisjómenn til Íslands Bergþór Ólason skrifar 28. ágúst 2026 15:41 Það er merkilegt hvað Evrópusambandsaðild á að breyta litlu á Íslandi samkvæmt þeim sem vilja kíkja í pakkann. Við eigum áfram að ráða yfir fiskimiðunum, eigum áfram að ákveða hverjir veiða fiskinn. Strandveiðarnar verða áfram stundaðar af íslenskum sjómönnum og spænski sjómaðurinn heldur sig við sólina og sardínurnar suður við Galisíu. Þetta væri þægilegt ef regluverk Evrópusambandsins væri með þeim hætti. Það er það ekki. Meginregla sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB er skýr: fiskiskip sambandsins skulu hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum sambandsins. Síðan kemur undanþágan. Innan 12 sjómílna mega aðildarríkin, samkvæmt núgildandi tímabundnu fyrirkomulagi, takmarka aðgang við skip sem hafa stundað veiðar á viðkomandi svæði frá höfnum á nærliggjandi strönd. Sú undanþága gildir nú til ársloka 2032. Þetta er mikilvægt orðalag. Tólf mílna reglan er ekki grundvallarreglan. Hún er undanþágan. Og undanþágan hefur gildistíma. Þá komum við að íslensku strandveiðunum. Strandveiðikerfið er ekki kerfi þar sem Jóni á Patreksfirði er úthlutað ákveðnum tonnafjölda og Pedro í Vigo (hinn spænski) getur þess vegna ekki fengið þau tonn. Kerfið er opið. Uppfyllir þú skilyrðin, ert með bát og tilskilin leyfi, geturðu tekið þátt á meðan strandveiðar eru opnar. Þar liggur stóra spurningin. Ef Ísland verður aðili að Evrópusambandinu gætu strandveiðisjómenn allra sambandsríkjanna komið hingað, stofnað útgerð, skráð skip með þeim hætti sem ESB-réttur heimilar og þeir sem uppfylla öll almenn skilyrði strandveiðikerfisins geta hafið veiðar í okkar landhelgi. Og þá yrði samkeppnin um tonnin öllu erfiðari en hún er í dag. Það yrði enginn lagalegur grundvöllur til þess að meina spænska sjómanninum aðgangi að strandveiði við Ísland, að uppfylltum skilyrðum – Ísland væri orðinn hluti af ESB og þar gilda reglur sem ganga jafnt yfir alla. Og áður en einhver segir, við myndum bara semja okkur frá þessu, þá er svarið við því nei, það er einfaldlega ekki hægt. En við erum ekki orðinn hluti af ESB og við getum enn komið í veg fyrir það. Í dag þurfum við ekki að velta þessu fyrir okkur eða semja um svona hluti. Í dag ákveðum við sjálf hver fær að veiða á íslenskum fiskimiðum. Takið líka eftir því að enginn aðildarsinna hefur þorað að segja að strandveiðar yrðu fyrir íslenska sjómenn eingöngu, aðrir íbúar sambandsins fengju ekki að veiða hér að uppfylltum skilyrðum. Það er ástæða fyrir því. Segjum Nei á laugardaginn, fyrir strandveiðarnar, segjum já við Íslandi. Áfram Ísland! Höfundur er þingmaður Miðflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bergþór Ólason Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald Skoðun Skoðun Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Sjá meira
Það er merkilegt hvað Evrópusambandsaðild á að breyta litlu á Íslandi samkvæmt þeim sem vilja kíkja í pakkann. Við eigum áfram að ráða yfir fiskimiðunum, eigum áfram að ákveða hverjir veiða fiskinn. Strandveiðarnar verða áfram stundaðar af íslenskum sjómönnum og spænski sjómaðurinn heldur sig við sólina og sardínurnar suður við Galisíu. Þetta væri þægilegt ef regluverk Evrópusambandsins væri með þeim hætti. Það er það ekki. Meginregla sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB er skýr: fiskiskip sambandsins skulu hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum sambandsins. Síðan kemur undanþágan. Innan 12 sjómílna mega aðildarríkin, samkvæmt núgildandi tímabundnu fyrirkomulagi, takmarka aðgang við skip sem hafa stundað veiðar á viðkomandi svæði frá höfnum á nærliggjandi strönd. Sú undanþága gildir nú til ársloka 2032. Þetta er mikilvægt orðalag. Tólf mílna reglan er ekki grundvallarreglan. Hún er undanþágan. Og undanþágan hefur gildistíma. Þá komum við að íslensku strandveiðunum. Strandveiðikerfið er ekki kerfi þar sem Jóni á Patreksfirði er úthlutað ákveðnum tonnafjölda og Pedro í Vigo (hinn spænski) getur þess vegna ekki fengið þau tonn. Kerfið er opið. Uppfyllir þú skilyrðin, ert með bát og tilskilin leyfi, geturðu tekið þátt á meðan strandveiðar eru opnar. Þar liggur stóra spurningin. Ef Ísland verður aðili að Evrópusambandinu gætu strandveiðisjómenn allra sambandsríkjanna komið hingað, stofnað útgerð, skráð skip með þeim hætti sem ESB-réttur heimilar og þeir sem uppfylla öll almenn skilyrði strandveiðikerfisins geta hafið veiðar í okkar landhelgi. Og þá yrði samkeppnin um tonnin öllu erfiðari en hún er í dag. Það yrði enginn lagalegur grundvöllur til þess að meina spænska sjómanninum aðgangi að strandveiði við Ísland, að uppfylltum skilyrðum – Ísland væri orðinn hluti af ESB og þar gilda reglur sem ganga jafnt yfir alla. Og áður en einhver segir, við myndum bara semja okkur frá þessu, þá er svarið við því nei, það er einfaldlega ekki hægt. En við erum ekki orðinn hluti af ESB og við getum enn komið í veg fyrir það. Í dag þurfum við ekki að velta þessu fyrir okkur eða semja um svona hluti. Í dag ákveðum við sjálf hver fær að veiða á íslenskum fiskimiðum. Takið líka eftir því að enginn aðildarsinna hefur þorað að segja að strandveiðar yrðu fyrir íslenska sjómenn eingöngu, aðrir íbúar sambandsins fengju ekki að veiða hér að uppfylltum skilyrðum. Það er ástæða fyrir því. Segjum Nei á laugardaginn, fyrir strandveiðarnar, segjum já við Íslandi. Áfram Ísland! Höfundur er þingmaður Miðflokksins.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun
Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun