Það er eitthvað defekt í Efstaleiti

Þegar ég heyrði þau tíðindi ofan úr Efstaleiti á föstudaginn að búið væri að reka þær Hönnu G. Sigurðardóttur og Sigríði Stephensen, bara sisona, kom mér í hug orðalag mömmu sem er 101, að þetta væri eitthvað defekt. Hún sagði þetta jafnan og segir enn þegar henni finnst skorta eðlilegar skýringar á atvikum og röksemdafærsla og málsgögn úti um dal og hól. Hlaut eiginlega að vera eitthvað defekt þegar færustu útvarpskonurnar á Rás 1 voru reknar á guð og gaddinn. Og enn var stuðst við aðferðafræði Páls Magnússonar að sparka fólki samstundis út á hlað og kemur upp eftirminnileg sena úr Skyttunum hans Frikka Þórs þegar hvalföngurunum er sparkað út af Gauknum. Fyrsta hugsunin eftir áfallið felst gjarnan í spurningu: Hvað hef ég gert af mér? Líkt og fórnarlamb nauðgunar fyllist sjálfsásökun og sektarkennd, hvað gerði ég rangt til að verðskulda slíka meðferð?

Okkar RÚV

Okkar RÚV er vígorð Ríkisútvarpsins þessa dagana. Líklega verið að herða á því að stofnunin sé í eigu landsmanna og tileinki sér ákveðna hlutdeild í henni umfram þá að borga afnotagjaldið sem er nefskattur. Læðist að manni eftir atburði föstudagsins að eitthvað fari þarna á milli mála. Okkar RÚV losaði sig við tvær útvarpskonur sem höfðu unnið Okkar RÚVI af trúmennsku og faglegum metnaði í áratugi. Það er nefnilega svo að störf í útvarpi eru náskyld leikhúsvinnu. Við höldum úti þjóðarleikhúsi og borgarleikhúsi ásamt atvinnuleikhúsi fyrir norðan. Þjóðarleikhús var draumur Indriða Einarssonar sem hafði kynnst slíku í Kaupmannahöfn. Og það eru fastráðnir leikarar sem bera uppi starfið. Leikarinn dafnar og þroskast með leikhúsi sínu sem hann gerði ekki ella og heldur ekki leikhúsið. Í því liggur galdurinn. Nákvæmlega hið sama gerist í útvarpi, þar þroskast útvarpsfólk með miðli sínum og er heilt ævistarf að ná tökum á honum og sjálfu sér. Bæði starf leikarans og útvarpsmannsins felur í sér að koma á sambandi við áhorfendur/hlustendur. Hvorir tveggja stunda það að koma fram fyrir alþýðu manna (performans). Eins og í leikhúsinu er það ákveðinn hópur útvarpsfólks sem ber hitann og þungann af dagskrá og útsendingunni. Ef það er hugsun einhverra dagskrárstjóra að hægt sé að reka metnaðarfulla útvarpsstöð með íhlaupafólki, þá á hann bara eftir að reka sig á að það er ekki hægt.

Svo vill til að konurnar sem sparkað var á föstudaginn tilheyra þeim hópi sem bera uppi dagskrá Rásar 1 og það er afar ótrúverðugt að ekki sé hægt að gera neinar breytingar á dagskrá rásarinnar án þess að losa sig við þær.

Þegar Ríkisútvarpið var gert að svokölluðu opinberu hlutafélagi var látið í veðri vaka að slíkt fyrirkomulag mundi liðka fyrir ýmsum viðskiptum út á við og gera fyrirtækið straumlínulagaðra. Slíkt hefur reyndar ekki borist í hámæli en aftur á móti tíðar fréttir af starfsmannamálum þar sem verið er að ráða og reka. Útvarpsstjóri þarf hvorki að spyrja kóng né prest ef hann langar að reka einhvern starfsmann. Sama lýtur að dagskrárstjórum, þeir eru einvaldar með mannaráðningar og mannarekstur eins og skipstjóri á togara. Því er eins gott að vera ekki með neitt múður ef fólk vill halda plássinu.

Réðst þó ekki á garðinn þar sem hann var lægstur

Ég veit að Hanna G. Sigurðardóttir hefur sett fram faglega gagnrýni þegar henni hefur þótt þurfa og umræðan hefur verið tekin á Rás 1. Því hvarflar að manni að óöruggur dagskrárstjóri hafi gripið til þess óyndisúrræðis að reka Hönnu G. Má þó eiga það að hann réðst ekki á garðinn þar sem hann var lægstur. Síðan hafi Sigríður Stephensen verið valin af nokkru handahófi til að auðvelda yfirklórið. Þetta er auðvitað tilgáta, má kalla samsæriskenningu. Og það fer varla á milli mála að leikhúsmaðurinn útvarpsstjórinn hafi haft einhvern pata af málinu þegar það var að gerjast.

Það er vandræðalegt að þurfa að minnast á aldur þeirra tveggja kvenna sem Okkar RÚV hefur nú gert að taka pokann sinn. Báðar á sextugsaldri, einstæðar mæður og eru fyrirvinnur á heimilum sínum. Þær fá ekki störf í sínu fagi þar sem þau eru ekki til annars staðar en á Rás 1 og þær hafa sjálfar skapað. Borgarleikhúsið sá að sér eftir að hafa rekið Theodór Júlíusson og hann hélt stöðu sinni. Engin minnkun fyrir fyrrverandi borgarleikhússtjóra að viðurkenna mistök OKKAR RÚVS eins og eftirmaður hans gerði, biðjast fyrirgefningar fyrir hönd OKKAR RÚVS og bjóða konurnar velkomnar.

Ég endurtek svo eins og mamma á hundraðasta og öðru aldursári: Þetta er eitthvað defekt þarna í Efstaleiti.