Er það réttlátt að einn tapi svo annar græði?

Úthlutunarreglur LÍN fyrir skólaárið 2014-2015 voru birtar fyrir nokkrum dögum og komu líkt og þruma úr heiðskíru lofti fyrir þá fjölmörgu íslensku nemendur sem stunda nám erlendis. Niðurstaðan er sú að nemendur erlendis mega nú sætta sig við 10% skerðingu á framfærslu en um leið hækkar framfærsla fyrir nemendur á Íslandi um 3,2%. Mikilvægt er að bæta kjör nemenda á Íslandi en þarf það að koma niður á nemendum erlendis?

Til að rétta skekkju

LÍN hefur gefið út að þessar aðgerðir séu til samræmis við framfærslu á Íslandi og ástæðan fyrir lækkun á framfærslu nemenda erlendis sé til að rétta skekkju. Með þessum breytingum í úthlutunarreglum er LÍN að tengja framfærslu við neysluviðmið og verðbólgu hvers námslands, borin er saman upphæð til nemanda á Íslandi og nemanda erlendis. Jú, rétt er það að nemandinn erlendis fær örlítið meiri pening á mánuði en sá nemandi þarf aukið fjármagn sem ekki er tekið með í útreikningana t.d. fyrir ferðalaginu heim til Íslands. Þykir nokkuð ljóst að með þessum aðgerðum sé verið að sporna við því að nemendur leiti utan til að stunda nám, jafnvel nám sem þeim býðst ekki á Íslandi.

Ferðalán einu sinni

Auk þess að standa frammi fyrir takmörkuðu skólagjaldaláni frá LÍN, sem nær yfir þrjú af sex árum læknisfræðinámsins, þá hefur LÍN nú skorið niður upphæðina til framfærslu og ferðaláns. Ferðalánið sem hljóðaði áður upp á tæpar 40.000 ÍSK á ári, verður nú lánað einu sinni á hverju námsstigi. Á 6 ára námsferli læknanema sem býr erlendis er nú lánað einu sinni fyrir ferðaláninu. Þ.e. íslenskur læknanemi í Ungverjalandi/Slóvakíu kemst aðra leið á milli Íslands og Ungverjalands/Slóvakíu einu sinni á 6 ára námsferli.

Við sem hófum nám fyrir nokkrum árum síðan stóðum í þeirri trú að við fengjum ákveðinni upphæð úthlutað á hverju ári. Nú hefur sú upphæð verið skert um 10% án fyrirvara.

Skólaár hvers lands eru ekki öll eins og eru nemar erlendis oft að lenda í því að sumarleyfið nái einungis 6 vikum. Þær vikur gefa nemandanum ekki mikinn tíma til að brúa bilið sem skerðing framfærslunnar hefur myndað í fjármálum nemandans. Um leið og nemendur hafa minni pening á milli handanna til að ferðast þá minnka líkurnar á því að þeir sæki heim í starfsnám.

Tapaðir læknar

Ef nemandinn starfar ekki innan íslensks heilbrigðiskerfis á meðan á námi stendur þá segir það sig sjálft að sá nemandi mun síður velja íslenskt heilbrigðiskerfi sem vinnustað í framtíðinni. Allir þeir íslensku læknanemar sem ekki snúa heim eru tapaðir læknar í því verki að byggja upp vel mannað og sterkt heilbrigðiskerfi.

Fyrir hönd Félags íslenskra læknanema í Ungverjalandi og Félags íslenskra læknanema í Slóvakíu.