Ruslfæði meiri skaðvaldur en reykingar

Árlegur stefnufundur alþjóða heilbrigðismálastofnunarinnar stendur nú yfir í Sviss. Oliver De Schutter, sérfræðingur hjá Sameinuðu þjóðunum, hélt þar býsna harðorða ræðu þar sem hann gagnrýndi harðlega aðgerðarleysi gegn offitu og óhollum mat í heiminum.

Hann benti á að þjóðir heims verði að taka höndum saman til að sporna gegn óhollu matarræði, sem sé nú stærsta ógn við heilbrigði jarðarbúa. Meiri skaðvaldur en sígarettur og annað tóbak.

En hvað getum við gert?

„Það er mikilvægast að skapa aðstæður sem stuðla að heilbrigðum lifnaðarháttum, það kemur öllum til góða,“ segir Hólmfríður Þorgeirsdóttir, verkefnastjóri næringar hjá embætti landlæknis.

„Það er til dæmis hægt með því að hækka álög á óhollustu, til dæmis sykraða gos- og svaladrykki, sælgæti og fleira og lækka álögur á hollustu. Einnig má fylgja betur eftir að takamarka auglýsingar á óhollustu sem beint er að börnum.“

Þetta eru svipaðar hugmyndir og alþjóða heilbrigðismálastofnunin hefur bent á undanfarin ár.

Hér á landi hefur margt verið gert til að bæta matarræði og heilsu landsmanna og einhver árangur náðst í þeim efnum.

Nýjustu upplýsingar frá landlæknisembættinu benda til þess að um 21% fullorðinna Íslendinga flokkist sem of feitir (BMI ≥30). Mælingar benda til mikillar aukningar í þessum hópi frá 1990 til 2007 en að síðan hafi hægt á þróuninni.

Tæp 5% níu ára barna á höfuðborgarsvæðinu flokkast of feit og 18,5% of þung. Á síðari hluta 20. aldar var  mikil auking á hlutfalli þeirra barna sem flokkuðust of þung eða of feit en mælingar undanfarinn áratug benda ekki til merkjanlegrar aukningar hvað þetta varðar.

Þá hefur dánartíðni vegna kransæðasjúkdóma stórlækkað undanfarin ár og áratugi samhliða því að neysluvenjur landsmanna hafa þokast í rétta átt með minni neyslu á mettaðri fitu og transfitusýrum og aukinni neyslu ávaxta og grænmetis.

„Það er alltaf hægt að gera betur,“ segir Hólmfríður.