Leita að blúndugardínum og blómapottum í iðnaðarhverfum

Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins hefur áhyggjur af vaxandi fjölda  fólks sem býr í ósamþykktu leiguhúsnæði.

„Það eru tilvik þar sem rekstraraðilar eru að leigja hæðir og hús af eignarhaldsfélögum ,eða hverjum sem eiga þessi húsnæði, hólfa þau niður og leigja til þriðja aðila,“ segir Bjarni Kjartansson, sviðsstjóri forvarnarsviðs slökkviliðsins. „Það er orðinn alvöru rekstur í kringum þetta.“

Í mörgum tilvikum er um að ræða iðnaðarhúsnæði. „Sumt af þessu húsnæði er eflaust með þokkalega vel unandi eldvarnir, en hluti af þessu húsnæði er það alls ekki,“ segir Bjarni.

Framkvæmdarstjóri samtaka leigjenda, Hólmsteinn Brekkan, lýsti yfir áhyggjum sínum vegna slæms ástands á leigumarkaðnum í samtali við Vísi í síðustu viku. Hann sagði fátrækrahverfi vera risin og vísaði þar til fólks sem búi á víð og dreif um höfuðborgarsvæðið í ósamþykktum íbúðum, bílskúrum og iðnaðarhúsnæði. „Ég heyrði meira að segja af fólki í gær sem býr í hesthúsi þar sem hefur verið komið upp einhverskonar svefnaðstöðu,“ sagði hann.

Í þrígang kembt iðnaðarhverfi 

Fólk tilkynnir ekki til slökkviliðsins hvar það búi en Bjarni segir að slökkviliðið finni oft íbúðarhúsnæði við reglulegar eldvarnarskoðanir í iðnaðarhúsnæði. Í alvarlegri tilvikum þurfi að loka húsnæðinu. En stundum sé hægt að beita dagsektum og fara fram á að ákveðnar breytingar verið gerðar. Það sé þó eingöngu hægt þegar húsnæðið er á svæði sem skipulag heimilar íbúabyggð.  

Á síðustu tíu árum hefur slökkviliðið í þrígang kembt iðnaðarhverfi með það að markmiði að finna íbúðarhúsnæði þar. „Þá förum við og leitum markvisst. Athugum til dæmis hvar séu ljós að kvöldlagi og leitum eftir blúndugardínum og blómapottum sem eiga augljóslega ekki heima í iðnaðarhverfum,“ segir Bjarni.

Síðast var farið í slíka leit árið 2009. „Þá fundum við ýmislegt. Við fáum líka stundum ábendingar.“

Leysir ekki vandann að henda fólki út

Á þessu vandamáli þarf að finna varanlega lausn að sögn Bjarna. Það sé ekki alltaf lausn að henda fólkinu út úr íbúðunum sínum. Slíkt geti komið mjög harkalega niður á því. Fólkið hafi ekki endilega í nein önnur hús að vernda nema þá jafnvel svipað húsnæði.

Fólk sé því ekki látið yfirgefa híbýli sín nema slökkviliðið meti það hreinlega svo að fólk sé betur sett á götunni næstu nótt en í húsinu sem það býr í.

Hann bendir á að lagaleg úrræði við þessum vanda vanti. „Af hverju er til dæmis ekki saknæmt með skýrum hætti að leigja út húsnæði sitt sem ekki uppfyllir kröfur um eldvarnir?,“ spyr Bjarni. Slökkviliðið hefur kært í slíkum málum. þá var um að ræða að eldur kom upp í húsnæði sem var algjörlega óviðunandi og fólkið sem bjó þar var í mikilli hættu. En lögreglan taldi það mál ekki líklegt til sakfellingar og því var vísað frá. „Löggjöfin mætti vera skýrari.“

Dreifðu grænum límmiðum

Þegar þeir finna börn sem búa með fjölskyldu sinni í óviðunandi húsnæði eru barnaverndaryfirvöld látin vita. Þau bregðist hratt við og aðstoði fjölskyldur þá við að finna hentugra húsnæði.

Slökkvistarf í svona hverfum verður erfiðara. „Þegar við göngum til verks í slökkvistarfi er lífsbjörgun alltaf í forgangi. Þegar fólk er ekki skráð í hús getur verið mjög snúið að komast að því hvort það búi einhver þar eða ekki.“

„Við höfum reynt að dreifa grænum límmiðum sem fólk getur sett í glugga og þannig auðkennt að það búi þar og því eru meiri líkur á að við áttum okkur á hvar sé mögulega búseta,“ segir Bjarni.