Mikilmennskubrjálæði og blekkingar í Sparisjóðunum

Vilhjálmur Bjarnason fulltrúi Sjálfstæðisflokksins í efnahags- og viðskiptanefnd segir að starfsemi sparisjóðanna hafi einkennst af mikilmennskubrjálæði og blekkingum. Ef fé sparisjóðanna hafi áður verið án hirðis,  hafi sá hirðir sem tók við verið slátrari.

Efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis fundaði um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis um sparisjóðina í morgun. Vilhjálmur Bjarnason þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir greinilegt að mikil vinna liggi að baki skýrslunni og hún skýri margt af því sem gerðist í rekstri sparisjóðanna.

„Þarna verður til ákveðið mikilmennskubrjálæði þar sem litlir sparisjóðir ætla að verða stórir. Þeir telja að eigið markaðssvæði dugi ekki og jafnvel svo að þeir líta á sig sem seðlabanka á viðkomandi markaðssvæði sem hefur þá skyldu að halda uppi fullri atvinnu,“ segir Vilhjálmur.

Erfitt sé að átta sig á hvort sparisjóðirnir hafi ætlað að verða hluti af Kaupþingi eða hvort Kaupþing hafi ætlað sér að innbyrða þá hægt og bítandi, eins og raunar hafi gerst á síðustu metrunum þegar búið var að yfirtaka Sparisjóð Mýrarsýslu og búið að ganga frá samruna SPRON og Kaupþings. Existu, Kistu, Kaupþings og SPRON dæmið sé kannski stærsti hlutinn af öllu spilinu.

„Það verður til alveg ný menning í ábyrgðum og veðum. Þessi mennig eiginlega grundvallast á því að öll hlutabréf hvers eðlis sem þau eru, verða allt í einu að veði jafnvel þó að þau séu nánast  óhæf til veðs vegna þess að þau eru nákvæmlega það sem lánað var út á. Þannig að það eru engin öryggismörk umfram það, þannig að taphættan er algerlega stofnunarinnar,“ segir Vilhjálmur.

Síðan reyni menn að kaupa sig inn í fjármálastofnanir með lánum frá sömu fjármálafyrirtækjum sem veiki viðkomandi  fjármálafyrirtæki en styrki það ekki.

Á meðan sparisjóðirnir voru enn í sínu gamla horfi var talað um að í þeim væri fé án hirðirs. Hvað má þá segja um þann hirði sem tók við fé þeirra?

„Ef sú kenning var rétt þá var náttúrlega sá hirðir sem tók við slátrari,“ svarar Vilhjálmur.

Ákveðnir eftirlitsþættir hafi líka brugðist til að mynda varðandi eigið fé sparisjóðanna og mat á undirliggjandi áhættu í rekstri þeirra. Arður hafi verið greiddur út á grundvelli verðhækkana á hlutabréfum sem orðið hafi til með samráði. Hlutafjárvæðing sparisjóðanna skipti ekki meginmáli í dæminu. Atburðarásin hafi byrjað fyrr.

„Það er miklu fremur tilraun til að dylja og blekkja og leiða fólk inn í gildrur,“ segir Vilhjálmur Bjarnason þingmaður Sjálfstæðisflokksins.