Afar umdeilt náttúrufrumvarp

Stefnt er að því að afgreiða frumvarp til nýrra laga um náttúruvernd fyrir þinglok. Þetta segir Ólafur Þór Gunnarsson, formaður umhverfis- og samgöngunefndar alþingis, en um 60 umsagnir bárust um frumvarpið sem bíður þess nú að komast til annarrar umræðu á þingi.

„Samkvæmt starfsáætlun nefndarinnar er þetta eitt af þeim málum sem við stefnum að því að klára," segir Ólafur.

Umsagnirnar eru úr ýmsum áttum. Náttúruverndarsamtök fagna frumvarpinu en sveitarfélög, landeigendur, veiðimenn og samtök útivistarfólks gagnrýna þau misharkalega.

Landvernd fagnar frumvarpinu sem felur í sér „skýrari umgjörð en við höfum áður haft um vernd íslenskrar náttúru", auk þess sem stjórnvöld fái með þeim bætt þvingunarúrræði til að framfylgja lögunum. Náttúruverndarsamtök Íslands taka undir það og fagna því að skerpt sé á ákvæðum laga og valdheimildum ráðherra.

Meðal annarra ákvæða sem brenna á höfundum umsagna eru ákvæði um rétt til að ferðast um einkalönd. Þar mætast misjöfn álit útivistarfólks.

Skátarnir fagna því til dæmis að réttur fótgangandi sé rýmkaður og heimild landeigenda til að takmarka för manna sé bundin við sérstök tilvik.

Ferðafélagið Útivist segir hins vegar vonbrigði að ekki sé lengra gengið fram í að tryggja almannarétt. Þá er sérstaklega deilt á að akstur á ökutækjum falli ekki undir ákvæði um almannarétt og að heimild umhverfisráðherra til banns á akstri á snjó og jöklum sé allt of opin og óljós.

Skotveiðifélag Íslands og Ferðaklúbburinn 4X4 taka enn dýpra í árinni og segja meðal annars ljóst að ferðafólki sé mismunað eftir ferðamáta. Þá átelja bæði samtökin þá meintu nýbreytni að með frumvarpinu sé verið að banna allt það sem ekki sé sérstaklega leyft.

Þar á móti kemur að landeigendur eru afar ósáttir því að frumvarpið felur í sér að þeirra mati ákvæði sem sviptir þá rétti til að takmarka umferð manna um afgirt óræktuð lönd. Það felur í sér „stórfellda skerðingu á eignarráðum yfir landi" og brýtur í bága við stjórnarskrá með vísan til friðhelgi eignaréttar.

Þá eru sveitarfélög ósátt við þá þætti frumvarpsins sem lúta að skiptingu valds milli sveitarfélaganna og umhverfisráðherra. Til dæmis deilir Samband íslenskra sveitarfélaga á að í frumvarpinu séu ráðherra gefnar heimildir sem skarast meðal annars á við skipulagsvald sveitarfélaganna.