Kvikasilfri sagt stríð á hendur

Fulltrúar 140 ríkja skrifuðu í janúar síðastliðnum undir alþjóðlegan samning um að draga úr notkun kvikasilfurs, og þá jafnframt losun þess út í umhverfið. Samningurinn heitir eftir japönsku borginni Minamata, þar sem þúsundir manna urðu fyrir alvarlegri eitrun vegna losunar kvikasilfurs með frárennsli frá efnaverksmiðju.

Minamata-samningurinn er ekki síst hugsaður til að sporna gegn kvikasilfursmengun í þróunarlöndum þar sem notkun þess er enn vandamál. Iðnríkjunum hefur hins vegar tekist að skipta því út fyrir hættuminni, en oft á tíðum dýrari, efni. Kvikasilfur er til dæmis notað við að vinna gull á frumstæðan hátt í gullnámum. Það er sú notkun sem í dag er talin valda mestri kvikasilfursmengun af mannavöldum.

Með samningnum er tryggð fjármögnun til handa fátækari ríkjum svo að stöðva megi óþarfa notkun kvikasilfurs. Með samningnum er tryggt að engar nýjar námur verði teknar í notkun, kvikasilfur verði geymt með öruggum hætti og að förgun þess hafi ekki í för með sér umhverfisspjöll.

Mikil kvikasilfursmengun verður til við bruna jarðefnaeldsneytis. Það á sérstaklega við um kolaorkuver en jafnframt iðnað eins og málmbræðslur, sementsverksmiðjur og sorpbrennslustöðvar.