Flestir sprautufíklar á aldrinum 35 til 45

Meðalaldur sprautufíkla hefur hækkað hratt. Fleiri heilbrigðisvandamál hrjá eldri fíkla. Þótt færri virðist ákveða að byrja að sprauta sig minnkar hópurinn ekki. Talið er að allt að 700 fíklar séu á landinu. Sumir eru komnir yfir sextugt.

Meðalaldur íslenskra sprautufíkla hefur hækkað mikið undanfarin ár. Hópurinn hefur ekki minnkað þrátt fyrir að dregið hafi úr fjölda þeirra sem byrja að nota sprautur. Talið er að á bilinu 500 til 700 sprautufíklar séu á Íslandi í dag, langflestir á höfuðborgarsvæðinu.

Þórarinn Tyrfingsson, yfirlæknir á Vogi, segir hækkandi aldur hópsins verulegt áhyggjuefni.

„Aldurinn er það sem er alvarlegt í þessu. Meðalaldur sprautufíkla heldur áfram að hækka sem þýðir að fleiri eru sýktir af lifrarbólgu, með hjartaskemmdir og alvarlegar sýkingar. Hópurinn er þyngri til að fást við fyrir heilbrigðisþjónustuna," segir hann. „Landspítalinn segir að hópurinn sé að stækka vegna þess að hann er að eldast og veikjast."

Þórarinn þekkir til fólks sem hefur sprautað sig reglulega allt frá árinu 1980, þótt svo langur tími sé fátíður.

Sumir komnir yfir sextugt

Þór Gíslason, verkefnastjóri Frú Ragnheiðar, tekur undir áhyggjur Þórarins.

„Meginþorri þessa hóps er á bilinu 35 til 45 ára. Og það er í raun undarlegt hversu margir eru enn eldri, á bilinu 45 til 55 ára. Svo tínast til okkar einstaklingar sem eru komnir yfir sextugt," segir hann. Magnús Gottfreðsson, sérfræðingur á smitsjúkdómadeild LSH, segir þetta rétt þótt hópurinn sé vissulega mjög breiður með tilliti til aldursdreifingar.

„Þetta er áhyggjuefni og flækir málin þegar fólk er með mörg önnur heilsufarsvandamál í farteskinu," segir hann.

350 sprautufíklar árlega á Vog

Mjög erfitt er að festa hendur á nákvæman fjölda virkra sprautufíkla á landinu. Tæplega 1.800 einstaklingar hafa sótt meðferð á Vogi vegna sprautufíknar frá árinu 1991 en að jafnaði koma þangað um 350 sprautufíklar ár hvert. Forsvarsmenn meðferðarheimilisins telja að um 500 til 700 sprautufíklar séu á landinu, eins og áður sagði, sem nota efnin þó mismikið. Sjúkrabíllinn Frú Ragnheiður hefur þjónustað 262 sprautufíkla síðan í byrjun árs 2011. Í öllum tilvikum er um að ræða mjög virka fíkla.

Þór Gíslason, verkefnastjóri Frú Ragnheiðar, telur að fjöldi þeirra sem notar sprautur daglega sé á bilinu 230 til 250. Hópurinn sem sprautar sig sjaldnar sé svo mun stærri.

Erfitt að nota úti á landi

Að sögn Þórs er alvarleg sprautufíkn mestmegnis bundin við Reykjavík og höfuðborgarsvæðið.

„Við höfum heyrt af hópum sem eru að sprauta sig í Hafnarfirði, útjaðri Reykjavíkur og á Akureyri," segir hann. „En þegar þú ert í svona mikilli neyslu þá er þér ekki vært í smærri samfélögum. Í borgarsamfélaginu eru fleiri úrræði, betra að fela sig og meira framboð á efnum. Fólk er ekki eins opinbert þar og í smærri bæjum."