Nauðsynlegt að lækka skuldir ríkissjóðs til að tryggja framlög til rannsókna

Fræðimenn óttast að rúmlega fimmhundruð milljóna framlag til Rannsóknarsjóðs sem ákveðið var í fjárfestingaáætlun síðustu ríkisstjórnar, verði skorið niður í fjárlögum næsta árs. Menntamálaráðherra tekur undir með vísindamönnunum að rannsóknir séu mikilvægar til þróunar atvinnulífs og aukningar hagvaxtar.

Fjárfestingaáætlun síðustu ríkisstjórnar gerði m.a. ráð fyrir tekjum af sérstöku veiðigjaldi og sölu eigna ríkisins en þær forsendur hafa breyst að stórum hluta vegna ákvarðana núverandi ríkisstjórnar.

Fjórtán kennarar og vísindamenn við Háskóla Íslands, Háskólann í Reykjavík og Háskólann á Akureyri lýsa áhyggjum sínum af þessu í grein í Fréttablaðinu í dag. Með 550 milljón króna framlagi síðustu ríkisstjórnar til Rannsóknarsjóðs hafi sjóðurinn komist í sambærilega stöðu og sjóðurinn var í fyrir hrun.

Vísindamennirnir segja að ef þessi framlög skili sér ekki, verði að öllum líkindum engum nýjum styrkjum úthlutað á næstu eina til tveimur árum, sem bitni helst á ungum vísindamönnum.

„Nú ætla ég ekki að tjá mig um það hvernig fjárlögin líta út. Það er fjármálaráðherrans að kynna þau á næstu dögum. En ég get auðvitað tekið undir áhyggjur þeirra varðandi stöðu þessara mála,“ segir Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra.

Hins vegar hafi framlögin verið tengd fjárfestingaáætlun fyrri stjórnar sem byggði á veiðigjaldi sem aldrei hefði skilað þeim tekjum sem ætlast var til.

„Sem sýnir hversu óheppilegt er að tengja jafn mikilvæg mál eins og vísindastarfsemina í landinu við slíka skattstofna,“ segir hann.  Framlög sem þessi eigi að fjármagna beint úr ríkissjóði eins og önnur mikilvæg útgjöld.

„Staðan í þessum málum er auðvitað áhyggjuefni eins og í svo mörgum öðrum, sem auðvitað endurspeglar síðan stöðuna á ríkissjóði. Hún er miklu verri en menn höfðu ætlað og við því erum við að reyna að bregðast þessa dagana,“ segir Illugi.

Vísindamennirnir benda á að allir stjórnmálaflokkar hafi lagt áherslu á mikilvægi rannsóknarstarfs til framþróunar en slík framlög séu mun hærri í flestum ríkjum en hér á landi. Finnar hafi t.d. ákveðið að auka framlög til rannsókna umtalsvert eftir efnahagserfiðleika þar, með góðum árangri.

„Jú, þess vegna erum við að setja umtalsverða fjármuni í þessa rannsóknasjóði. Það er bara þessi aukning sem við erum að tala um núna sem snýr að þessari fjárfestingaáætlun sem fjármögnuð var með þeim hætti sem ég nefndi hér að ofan,“ segir menntamálaráðherra.

Vaxtabyrði ríkissjóðs sé gífurleg og nauðsynlegt að greiða niður skuldir ríkissjóðs.

„Og ef okkur tekst ekki að koma böndum á þennan hallarekstur er auðvitað hætta á því að vextirnir á íslenska ríkið hækki og það fari meiri og meiri fjármunir frá okkur í vaxtagreiðslurnar og það verði minna og minna eftir í velferðarkerfið, heilbrigðiskerfið, menntakerfið og rannsóknirnar,“ segir Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra.