Í tilefni af Barnamenningarhátíð

Barnamenningarhátíð í Reykjavík stendur yfir til 22. apríl næstkomandi. Markmið hennar er að vera vettvangur menningar barna og hátíð fyrir börn. Einnig á hátíðin að skerpa á samstarfi leik- og grunnskóla og gerir þeim kleift að vinna með söfnum og listamönnum. Áberandi er þegar dagskrá hátíðarinnar er skoðuð hversu dræm þátttaka leikskólanna er í hátíðinni.

Tilgangur

Til þess að viðburðir sem þessir heppnist vel og verði börnum borgarinnar til sóma reynir á fagfólk jafnt innan leikskóla sem utan þar sem hugmyndum og verkum barnanna þarf að gera góð skil. Það er gefandi fyrir leikskólabörn að vinna að sameiginlegu verkefni með börnum á eldri skólastigum í tengslum við listirnar. Slík vinna víkkar sjóndeildarhring leikskólabarna og gerir þau víðsýnni. Margar nýjar hugmyndir skjóta upp kollinum og yngri börn læra af eldri og öfugt. Heimsókn í lista- og menningarsöfn er lærdómsrík fyrir börn á öllum aldri. Heimsóknir af þessu tagi gefa oft innblástur inn í starfið og spurningar vakna hjá börnunum. Heimsókn til listamanna og vinna með þeim krefst góðs undirbúnings og að unnið sé úr upplifun barnanna eftir slíkar heimsóknir.

Börn þurfa einnig að hafa eitthvað að segja um verkefnið í anda lýðræðis en í Aðalnámskrá leikskóla 2011 er áhersla lögð á skapandi starf í tengslum við menningu og að börn eigi að taka þátt í að móta eigin menningu, barnamenningu, með hátíðum og viðburðum.

Upphaflegur tilgangur Barnamenningarhátíðar var m.a. að skerpa á samvinnu barna á hinum ýmsu skólastigum og gera þeim kleift að starfa með söfnum og listamönnum. Við fyrstu sýn virðist nú meira lagt upp úr ýmis konar sýningum, verkstæðisvinnu og skemmtunum fyrir börn. Samvinnuverkefni barna eru ekki sýnileg nema í fáum tilvikum, þar sem ferli verkefna eru gerð sýnileg frá upphafi. Hvernig samvinnan gekk og hvað börnin lærðu. Þar sem menning barna er gerð sýnileg eins og hún er.

Sérgreinastjórar í listasmiðjum

Þegar tengja á saman vinnu og hugmyndir barna frá ýmsum skólastigum, öðrum menningarstofnunum og listamönnum þarf góða verkefnastjórn. Skipaður verkefnastjóri þarf því að vera fagaðili sem gætir að hag barnanna og því að verk þeirra sýni vel hvernig þau skapa á sinn sérstaka hátt, hvort sem er í myndlist, tónlist eða leiklist. Fagaðili þarf að ganga út frá því viðhorfi að börn séu virkir mótendur eigin tjáningar og sem minnst óvirk í því ferli eins og stundum því miður vill gerast á hátíðum fyrir börn.

Í kjölfar efnahagshrunsins árið 2008 var byrjað að skera niður í skólum og fóru leikskólar ekki varhluta af þeim niðurskurði þar sem sérgreinastjórum í listasmiðjum leikskólanna var sagt upp. Starfsheitið sérgreinastjóri hafði nýlega verið samþykkt þar sem litið var svo á að sérgreinastjórar í listasmiðjum leikskólanna gegndu svipuðu hlutverki og listgreinakennarar í grunnskólum. Áður höfðu svokallaðir verkefnastjórar sinnt ákveðnum námssviðum í leikskólanum eins og listsköpun, tónlist, hreyfingu og náttúruvísindum, en verkefnastjóri var ekki viðurkennt starfsheiti innan leikskólanna. Faglegt starf í leikskólum hefur verið að þróast og sérhæfast og með tilkomu sérgreinastjóra var stuðlað að ákveðinni fjölbreytni í starfi leikskólanna og mannauður efldur.

Þegar sérgreinastjórum í listasmiðjum var sagt upp hafði það veruleg áhrif á starf leikskólanna er tengist menningu og listum.

Skoða má í ljósi þessa hvort dræm þátttaka leikskólanna í Barnamenningarhátíðinni geti verið vegna skorts á fagfólki?