Lögbann ekki lagt á Landsbankann

Hæstiréttur hafnaði í dag kröfu Hagsmunasamtaka heimilanna og talsmanns neytenda um að lögbann yrði lagt á útsendingu Landsbankans á greiðsluseðlum vegna ólögmætra gengislána. Rétturinn staðfesti þar með niðurstöðu Héraðsdóms.

Hagsmunasamtökin kröfðust lögbanns 9. maí á þessu ári hjá sýslumanninum í Reykjavík vegna þess að endurútreikningar lánanna eru í uppnámi vegna réttaróvissu. Samkvæmt kröfunni yrði lögbanninu ekki aflétt fyrr en lánin hefðu verið endurreiknuð. Sýslumaður hafnaði þessari beiðni og því var dómsmálið höfðað.

Bæði var deilt um hvort Hagsmunasamtökin gætu yfir höfuð krafist lögbanns við einhverjum athöfnum og um hvort rétt væri að leggja lögbann við athöfnum Landsbankans í þessu tilviki.

Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að Hagsmunasamtök heimilanna væru bær til þess að krefjast lögbanns á tilteknar athafnir. Bæði var bent á auglýsingu sem innanríkisráðherra gaf út síðla ársins 2011, þar kom m.a. fram að samtökin gætu leitað lögbanns. Einnig var bent á að stjórnvöld og samtök gætu almennt leitað lögbanns til að vernda hagsmuni neitenda, en það þótti benda til þess að Hagsmunasamtök heimilanna væru einnig bær til þess. Því þótti ekki orka tvímælis að samtökin gætu krafist lögbanns.

Hins vegar þóttu ekki skilyrði til að fallast á kröfuna um lögbann í þessu tilviki. Samkvæmt 1. tölulið 3. málsgreinar 24. greinar laga um kyrrsetningu og lögbann „verður lögbann ekki lagt við athöfn ef talið verður að réttarreglur um refsingu eða skaðabætur fyrir röskun hagsmuna gerðarbeiðanda tryggi þá nægilega". Í þessu máli þóttu réttarreglur um skaðabætur tryggja hagsmuni lántakenda nægilega.

Í dómnum kemur fram að lögbann sé í eðli sínu neyðarráðstöfun sem ekki verður beitt nema fyrir liggi að almenn úrræði komi ekki að nægu haldi. Ekki þótti líklegt að réttindi lántakenda færu forgörðum í þessu máli þó ekki sé ljóst hvenær og hvernig lántakendur fá leiðréttingu sinna mála eftir að útreikningur liggur fyrir. Einnig var bent á að bankarnir hefðu gefið út að hugsanlegar ofgreiðslur verði leiðréttar ef síðari niðurstöður dómstóla verða þær að endurreikna beri gengistryggðu lánin.

Hér má nálgast allan dóminn.