Fella út veigamikil atriði í fiskveiðistjórnunarfrumvarpi

Trúnaðarmannahópur fulltrúa stjórnmálaflokkanna leggur til að 40/60 reglan svokallaða og 3 prósenta klípan verði ekki í frumvarpi til laga um stjórn fiskveiða. Með því er frumvarpi Steingríms J. Sigfússonar atvinnuvegaráðherra breytt á veigamikinn hátt.

Samkvæmt 40/60 reglunni áttu 40 prósent af aflamarki umfram ákveðin mörk að renna í leigupotta, en 60 prósent til útgerðarinnar. Mörkin sem kveðið var á um voru 202 þúsund tonn af þorski, 66 þúsund af ýsu, 50 þúsund af ufsa og 14 þúsund tonn af steinbít. Í greinargerð trúnaðarmannahópsins segir að sérfræðingar hafi talið að frumvarpsgreinin fæli í sér skerðingu á aflahlutdeild handhafa þeirra.

Hafrannsóknastofnun hefur sagt að árið 2016 kynni aflamark þorsks að verða komið í 300 þúsund tonn. Sé reglan inni í frumvarpinu þýðir það að 40 prósent af öllu umfram 202 þúsund tonn renni til ríkisins.

Frumvarpið gerði ráð fyrir því að þegar fiskiskip eða aflahlutdeildir skiptu um hendur yrði aflahlutdeild viðkomandi skips skert um 3 prósent og þeim ráðstafað varanlega í leigupotta. Þetta hefur verið nefnt 3 prósenta klípan.

Í greinargerðinni segir að gagnrýnt hafi verið að slíkt mundi draga úr umfangi ábatasamra viðskipta og hægja á hagræðingu. Þá sé hugtakanotkun óljós þegar kemur að flutningi og aðilaskiptum.

„Að mati hópsins ber að virða þau varnaðarorð sem komið hafa fram vegna mögulegra áhrifa klípunnar,“ segir í greinargerðinni. „Þá telur hópurinn að taka verði til endurskoðunar þau markmið sem liggja að baki ákvæðinu og stefna jafnframt að því að ganga eins skammt og hægt er í að setja hömlur á viðskipti með aflahlutdeild.“

Björn Valur Gíslason, VG, og Kristján L. Möller í Samfylkingu sátu í hópnum. Þeir gera athugasemdir við þessi tvö atriði og telja að tryggja verði að markmið þeirra náist með öðrum hætti. Björn Valur segir að það megi gera með stærri hluta í leigupottum.

„Það verði þá fest í hlutdeild í upphafi sem þýði að það verði alltaf sama prósentutalan af aflaheimildum hvers árs sem fer í leigupotta. Það stækki og minnki eftir því hvernig heimildir aukist eða minnki í heildina.“

kolbeinn@frettabladid.is