Að meta hjúkrunarfræðinga að verðleikum

Undanfarið hafa umræður um launakjör hjúkrunarfræðinga verið áberandi í fjölmiðlum, meðal annars greinar þar sem hjúkrunarfræðingar lýsa aðstæðum sínum og upplifunum af starfinu. Þessar greinar hafa vakið athygli á hinu mikilvæga hlutverki hjúkrunarfræðinga við að hlúa að og hjúkra sjúkum. Eins hafa höfundarnir minnt á að vegna vaktaálags og slakra launakjara getur starfið stangast á við önnur hlutverk þeirra, til dæmis sem foreldrar, makar og við rekstur heimilis. Þetta er þó ekki nema lítill hluti af ástæðunum fyrir því að kjarabætur hjúkrunarfræðinga eru brýnar.

Menntunarstig hjúkrunarfræðinga á Íslandi er hátt miðað við víðast hvar annars staðar í heiminum. Árið 1973 varð Ísland fyrst Norðurlandanna til að bjóða upp á háskólanám í hjúkrunarfræði og síðan 1986 hefur menntun hjúkrunarfræðinga hérlendis alfarið verið á háskólastigi. Til samanburðar má nefna að eingöngu um 50% hjúkrunarfræðinga í Bandaríkjunum hafa háskólagráðu í faginu. Að auki hefur um helmingur hjúkrunarfræðinga á Íslandi lokið framhaldsmenntun.

Að þessu krefjandi námi loknu koma langflestir hjúkrunarfræðingar til starfa innan heilbrigðiskerfisins og eru þar lykilstarfsmenn. Rannsóknir hafa ítrekað sýnt fram á að góð mönnun vel menntaðra hjúkrunarfræðinga bætir öryggi sjúklinga, fækkar legudögum á sjúkrahúsum og lækkar kostnað við heilbrigðisþjónustu. Gildi hjúkrunarfræðinga sem starfsmanna í heilbrigðisþjónustu er því erfitt að efast um.

Hjúkrunarfræðingar landsins hafa þó ekki látið þar við sitja. Auk þess að vera vel menntaðir og þrautþjálfaðir starfsmenn hafa hjúkrunarfræðingar einnig sannað sig sem leiðtogar og frumkvöðlar í heilbrigðisþjónustu, þrátt fyrir stöðugt vaxandi álag í starfi og erfiðar vinnuaðstæður. Sem dæmi hafa hjúkrunarfræðingar Barnaspítala Hringsins verið leiðandi í þróun sérhæfðrar sykursýkimóttöku og heilsuskóla auk þess að bjóða upp á svefnráðgjöf og sérhæfða þjónustu vegna öndunarfæravandamála, þvagvandamála, alvarlegra brunasára og fleira. Heilsugæsluhjúkrunarfræðingar hafa einnig víða þróað sérhæfðar hjúkrunarmóttökur, svo sem lungnamóttökur, sykursýkimóttökur og sáramóttökur. Einnig bjóða þeir upp á lífsstílsráðgjöf og almenna símaráðgjöf. Þetta eru eingöngu nokkur dæmi um það fjölbreytta þróunar- og frumkvöðlastarfi sem hjúkrunarfræðingar sinna og listinn er stöðugt að lengjast.

Í stuttu máli eru hjúkrunarfræðingar á Íslandi ekki einungis dyggir starfsmenn með menntun á heimsmælikvarða heldur einnig leiðandi afl í þróun og framförum á hinum ýmsu stigum heilbrigðiskerfisins. Þeir standa ekki aðeins vaktina heldur vinna að nýsköpun og endurbótum, jafnvel í skugga niðurskurðar, aukins vaktaálags og kjaraskerðingar. Það er því löngu tímabært að meta störf þeirra að verðleikum og veita kjarabætur í samræmi við það.