Ný eða endurskoðuð stjórnarskrá?

Árið 1944 greiddu tæplega 95% kosningabærra Íslendinga stjórnarskrá lýðveldisins atkvæði sitt. Á lýðveldistímanum hafa ákveðnir þættir stjskr. verið endurskoðaðir og óhætt er að segja að á síðustu árum hafi myndast breið samstaða um frekari endurskoðun á ákveðnum þáttum, t.d. að því er snertir auðlindir og heimildir til þjóðaratkvæðagreiðslna. Hins vegar er ljóst að hryggjarstykki stjórnarskrárinnar á sér djúpar rætur í íslensku samfélagi. Með frumvarpi stjórnlagaráðs er gerð tillaga um að þessar rætur séu rifnar upp og haldið verði út í óvissuna.

Við lýsum yfir vonbrigðum með þessa nálgun stjórnlagaráðs sem við teljum ósamrýmanlega þeirri fyrirætlun um heildarendurskoðun sem stefnt hefur verið að frá stofnun lýðveldis. Við höfnum því að úr niðurstöðum þjóðfundar 2010 verði þessari hugmyndafræði stjórnlagaráðs fundin stoð.

Við teljum að stjórnarskrársaga Íslendinga, t.d. ítrekaðar breytingar á kosninga- og kjördæmaskipan, ágreiningur um embætti forseta Íslands og réttaróvissa í kjölfar nýs mannréttindakafla árið 1995, sýni hversu vandasamar breytingar á stjórnlögum eru og hversu afdrifaríkar afleiðingar vanhugsaðar breytingar geta haft.

Við erum fylgjandi því að stjórnarskráin sé endurskoðuð með yfirveguðum og varfærnum hætti og höfum raunar sett fram nokkuð ítarlega hugmynd um hvernig slík endurskoðun gæti litið út (sjá heimasíðuna Stjornskipun.is). Í samræmi við það teljum við rétt að gildandi stjórnarskrá sé lögð til grundvallar nýrri stjórnarskrá en ekki frumvarp stjórnlagaráðs sem felur að verulegu leyti í sér nýjan upphafsreit. Við munum því segja NEI við fyrstu spurningunni á kjörseðli í þjóðaratkvæðagreiðslunni 20. október nk.