Skjaldborg bankanna – gjaldþrot heimilanna

Á sama tíma og nýju bankarnir skila milljarða hagnaði hafa aldrei fleiri íslensk heimili átt í fjárhagserfiðleikum. Í ágústbyrjun voru 26.666 manns í alvarlegum vanskilum. Hjá Íbúðalánasjóði einum hafa 500 ný heimili bæst á vanskilaskrá á þessu ári. Heimili sem hafa verið með lán sín í skilum fram að þessu. Yfirdráttarlán heimilanna hafa nærri tvöfaldast á síðustu þremur árum og námu 74 milljörðum í lok aprílmánaðar á þessu ári. Þetta er sambærilegt við að hver fjárráða Íslendingur sé með um 300.000 krónur í yfirdráttarlán. Yfirdráttarlán eru með dýrustu lánum sem hægt er að taka og bera 12-13% vexti. Það eru peningar sem lánardrottnar fá nánast í hreinan gróða með afar litlum tilkostnaði. Vextir af 74 milljörðum nema um 9,5 milljörðum á ári.

Ráðamenn þjóðarinnar keppast við að hreykja sér af jákvæðum viðsnúningi í ríkisfjármálum. Það má vel vera að hagur ríkissjóðs hafi vænkast á síðustu árum en það hefur hagur heimilanna almennt ekki gert. Þegar ríkisstjórnin afhenti nýju bönkunum, lánardrottnum og kröfuhöfum, lán heimilanna fól hún þeim jafnframt að leysa skuldavanda fólksins í landinu. Þess vegna fengu bankarnir lánasöfn heimilanna með meira en 50% afslætti. Það var gert til að ?mynda svigrúm til að bjóða viðskiptavinum í skuldavanda ýmis úrræði?, eins og segir orðrétt í skýrslu forsætisráðuneytisins um skuldavanda heimilanna frá nóvember 2010. Það vekur upp áleitnar spurningar um hvort slíkt framsal á valdi og sá gjörningur allur hafi verið löglegur.

Fram hefur komið að niðurfærðar skuldir heimilanna voru meginuppistaðan í efnahagsreikningum nýju bankanna, sem hafa svikist um að bjóða viðskiptavinum í skuldavanda ?ýmis úrræði?. Það hefur líklega heldur aldrei verið ætlun þeirra að gera það. Þvert á móti er ekki annað að sjá en að starfsmenn bankanna séu fyrst og fremst rukkarar að gæta hagsmuna lánardrottna og kröfuhafa við að rukka útsölulánin 100%.

Það er mikið í húfi fyrir hagnað bankanna að rukkararnir standi sig vel að rukka heimilin í landinu, aðalmjólkurkýrnar. Rukkararnir hafa augljóslega staðið sig afbragðsvel þar sem bankarnir skila nú ofurhagnaði líklega fyrst og fremst á kostnað heimilanna í landinu. Rukkararnir hafa staðið sig svo vel að nú geta þeir sumir eignast hlut í banka, ríkisbanka, banka allra landsmanna, fyrir það eitt að vera duglegir að rukka fólkið í landinu, íslensk heimili og fjölskyldur sem berjast margar hverjar í bökkum.

Hagnaður Landsbankans nam um 11,9 milljörðum króna eftir skatta á fyrstu sex mánuðum ársins 2012. Hagnaður Íslandsbanka var 11,6 milljarðar og hagnaður Arion banka nam 11,2 milljörðum króna á fyrri hluta ársins eftir skatta. Sérstaklega er tekið fram hjá Arion banka að virðisbreyting útlána hafi haft jákvæð áhrif sem nemur rúmum þremur milljörðum króna eða meira en fjórðungi af hagnaði bankans. Ekki er annað að ætla en að það sama eigi við hjá hinum bönkunum. Þökk sé verðtryggingunni. Á þessum sömu sex mánuðum voru 243 fasteignir seldar á nauðungarsölu hjá sýslumanninum í Reykjavík einum.

Fróðlegt væri að skoða tengslin milli nauðungarsölu á heimilum landsmanna og hagnaðar bankanna en banki sem kaupir fasteign á nauðungaruppboði (á lágmarksvirði) og selur hana aftur á frjálsum markaði (á hámarksvirði) getur fært mismuninn á nauðungarkaupverðinu og markaðsverðinu sem hagnað.