Staðan í þjóðfélaginu vegna úreltra búskaparhátta Herdís Þorvaldsdóttir skrifar 17. ágúst 2012 06:00 Gömul og löngu úrelt lög um sauðfjárbúskap skikka okkur hin til að halda uppi dýrasta landbúnaðarkerfi sem þekkist. Sauðfjárbændur fá 4,2 milljarða á ári frá ríkinu fyrir að rækta sauðfé, auk ótal annarra styrkja. Það er auðvitað framleiðsluhvetjandi fyrir þá, en hefur skelfilegar afleiðingar fyrir gróður landsins. Meira en milljón sauðfjár er á lausagöngu allt sumarið, auk sjötíu og sjö þúsund hrossa. Og auðvitað er engin leið að stjórna lausabeitinni, jafnvel þó hún sé á skemmdum svæðum, sem alls ekki þola neina beit. Bændur bera enga ábyrgð gagnvart gróðurskemmdum og mega hafa eins margar skepnur á beit og þeim þóknast. Því fleiri, því meira borgum við þeim fyrir! Og það þó landið beri mikinn skaða af og við höfum enga þörf fyrir allt þetta kjöt. Sala á því rýrnar stöðugt og er núna komin í þriðja sæti á eftir kjúklinga- og svínakjöti auk þess sem sala á nautakjöti er að aukast. Lambakjötið er þó eina kjötið sem er niðurgreitt af ríkinu! Ef annað kjöt nyti slíkrar niðurgreiðslu væri það næstum ókeypis. Afgangs lambakjötið, offramleiðslan, hefur í áratugi fram að hruni kostað okkur milljarðatugi og ekkert fengum við út úr því nema enn meiri kostnað; niðurgreiðslu á útflutningi afgangskjöts sem selt var á undirverði í útlöndum, urðun upp á milljónir króna á því sem ekki fór út og eitthvað hefur svo geymsla í frystihúsum í heilt ár, á skrokkum sem síðan er fargað, kostað. Þvílík sóun! Síðan kreppan skall á og krónan féll hefur útflutningurinn loks nokkurn veginn staðið undir sér og jafnvel nokkur gjaldeyrir skapast. En ef við reiknum út kostnaðinn sem fer í framleiðsluna á þessu kjöti, á skemmdu landinu, er þetta tap fyrir alla nema útflytjendurna sjálfa. Við sem höfum þó borgað framleiðsluna fáum í raun ekkert til baka. Gjaldeyririnn fer aftur úr landi vegna kaupa á útlendum mengandi áburði, rúlluplasti, lyfjum, vélum og fleiru – síðan þarf Landgræðslan að gera við gróðurskemmdirnar vegna ofbeitarinnar, þar sem það er á annað borð hægt. Hún hefur í meira en hundrað ár reynt hvað hún getur og barist við að stöðva uppblásturinn, með samtals sautján milljarða framlagi frá okkur, og hefur þó varla undan bitvarginum. Hvað finnst ykkur kæru landsmenn? Við erum orðin langt á eftir öðrum menningarþjóðum hvað snertir umgengni við landið okkar. „Framsóknarflokkurinn/bændaaðallinn“ var allt of lengi við völd. Þeirra pólitík gekk út á það að halda öllu óbreyttu, sem varð til þess að hér var allt í fátækt og stöðnun löngu eftir að nágrannalöndin voru búin að byggja upp þéttbýliskjarna og borgir með skóla á öllum stigum, heilbrigðisstofnanir, listasöfn, verkmenningu og nýjustu tækni þess tíma. Hér máttu útlendingar ekki menga þessa gáfuðu og merkilegu þjóð. Enn leynist víða þessi hugsunarháttur að okkur sé allt leyfilegt af því að við séum svo sérstök og lítil og smá. Við högum okkur eins og frekir krakkar. Íslendingar rása um önnur lönd, kaupa sér hús, stofna fyrirtæki og taka vinnu frá innlendum og þykir þetta allt sjálfsagt. Þetta væri ágætt ef sá sami hugsunarháttur ríkti hér gagnvart útlendingum sem vilja starfa hér og búa. Menning þarf að nærast af nýjum straumum en ekki stöðnun ef hún á að vaxa og blómgast. Hún vill alla glugga opna og „sjá um veröld alla“ en ekki bara út um skjáinn…MINN. Allt er breytingum háð og við megum ekki standa gegn þróun fram á við þó hún kosti okkur smá persónulegar fórnir. Leggjum heldur til okkar skerf, til betri og réttlátari framtíðar. Er ekki meiri gæfa fólgin í því? Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Er virkilega ekki um neitt að semja? Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Um laun, arðgreiðslur og skatta Gunnar Björgvinsson Skoðun Í stormi reynir á leiðtogana Óskar Tryggvi Svavarsson Skoðun Brennandi hús Jón Steindór Valdimarsson Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir Skoðun Svona verndum við Ísland fyrir útlendingum Ingólfur Shahin Skoðun Halldór 30.5.2026 Halldór Ósýnilegi aldurshópurinn í íslenskum sviðslistum Hrafnhildur Theodórsdóttir Skoðun Hvers konar samfélag viljum við byggja með gervigreind? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun Skoðun Skoðun Mannauðsvald stjórnar meiru en margir halda skrifar Skoðun Viðskiptaráð rýnir í skólakerfið á árunum 2016–2026 – var nokkuð í gangi þá? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Liðbólgusjúkdómar – fræðsla skiptir máli Katrín Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Í stormi reynir á leiðtogana Óskar Tryggvi Svavarsson skrifar Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Er virkilega ekki um neitt að semja? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Um laun, arðgreiðslur og skatta Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hvers konar samfélag viljum við byggja með gervigreind? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Brennandi hús Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Hvaleyrarvatn - ekki byggja í Vatnshlíð Stefán Georgsson skrifar Skoðun Ósýnilegi aldurshópurinn í íslenskum sviðslistum Hrafnhildur Theodórsdóttir skrifar Skoðun Svona verndum við Ísland fyrir útlendingum Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Að byggja brú til þeirra sem bíða Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Gerviskoðanakönnun — eða 9,44 prósent? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Enginn lærir í afneitun Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun It's complicated: Valkostir Íslands í gjaldmiðlamálum Stefanía K. Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Gleymdi framhaldsskólinn Sigurður E. Vilhelmsson skrifar Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn er að grafa sína eigin gröf Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Eru félagasamtök sem boða eigið fagnaðarerindi nóg til að upplýsa almenning? Eyrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Enn um Plastbarkamálið Ingólfur Bruun skrifar Skoðun Við unnum stóra vinninginn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Við erum öll í sama liðinu Jónas Hagan Guðmundsson skrifar Skoðun Látið Ljósleiðarann vera! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Noregur verður hluti af kjarnorkuvernd Frakka Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Það sem mun sökkva okkur Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ef Ísland sækir um „djobbið“ Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Tangarhald á lífæð samfélagsins Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Sjá meira
Gömul og löngu úrelt lög um sauðfjárbúskap skikka okkur hin til að halda uppi dýrasta landbúnaðarkerfi sem þekkist. Sauðfjárbændur fá 4,2 milljarða á ári frá ríkinu fyrir að rækta sauðfé, auk ótal annarra styrkja. Það er auðvitað framleiðsluhvetjandi fyrir þá, en hefur skelfilegar afleiðingar fyrir gróður landsins. Meira en milljón sauðfjár er á lausagöngu allt sumarið, auk sjötíu og sjö þúsund hrossa. Og auðvitað er engin leið að stjórna lausabeitinni, jafnvel þó hún sé á skemmdum svæðum, sem alls ekki þola neina beit. Bændur bera enga ábyrgð gagnvart gróðurskemmdum og mega hafa eins margar skepnur á beit og þeim þóknast. Því fleiri, því meira borgum við þeim fyrir! Og það þó landið beri mikinn skaða af og við höfum enga þörf fyrir allt þetta kjöt. Sala á því rýrnar stöðugt og er núna komin í þriðja sæti á eftir kjúklinga- og svínakjöti auk þess sem sala á nautakjöti er að aukast. Lambakjötið er þó eina kjötið sem er niðurgreitt af ríkinu! Ef annað kjöt nyti slíkrar niðurgreiðslu væri það næstum ókeypis. Afgangs lambakjötið, offramleiðslan, hefur í áratugi fram að hruni kostað okkur milljarðatugi og ekkert fengum við út úr því nema enn meiri kostnað; niðurgreiðslu á útflutningi afgangskjöts sem selt var á undirverði í útlöndum, urðun upp á milljónir króna á því sem ekki fór út og eitthvað hefur svo geymsla í frystihúsum í heilt ár, á skrokkum sem síðan er fargað, kostað. Þvílík sóun! Síðan kreppan skall á og krónan féll hefur útflutningurinn loks nokkurn veginn staðið undir sér og jafnvel nokkur gjaldeyrir skapast. En ef við reiknum út kostnaðinn sem fer í framleiðsluna á þessu kjöti, á skemmdu landinu, er þetta tap fyrir alla nema útflytjendurna sjálfa. Við sem höfum þó borgað framleiðsluna fáum í raun ekkert til baka. Gjaldeyririnn fer aftur úr landi vegna kaupa á útlendum mengandi áburði, rúlluplasti, lyfjum, vélum og fleiru – síðan þarf Landgræðslan að gera við gróðurskemmdirnar vegna ofbeitarinnar, þar sem það er á annað borð hægt. Hún hefur í meira en hundrað ár reynt hvað hún getur og barist við að stöðva uppblásturinn, með samtals sautján milljarða framlagi frá okkur, og hefur þó varla undan bitvarginum. Hvað finnst ykkur kæru landsmenn? Við erum orðin langt á eftir öðrum menningarþjóðum hvað snertir umgengni við landið okkar. „Framsóknarflokkurinn/bændaaðallinn“ var allt of lengi við völd. Þeirra pólitík gekk út á það að halda öllu óbreyttu, sem varð til þess að hér var allt í fátækt og stöðnun löngu eftir að nágrannalöndin voru búin að byggja upp þéttbýliskjarna og borgir með skóla á öllum stigum, heilbrigðisstofnanir, listasöfn, verkmenningu og nýjustu tækni þess tíma. Hér máttu útlendingar ekki menga þessa gáfuðu og merkilegu þjóð. Enn leynist víða þessi hugsunarháttur að okkur sé allt leyfilegt af því að við séum svo sérstök og lítil og smá. Við högum okkur eins og frekir krakkar. Íslendingar rása um önnur lönd, kaupa sér hús, stofna fyrirtæki og taka vinnu frá innlendum og þykir þetta allt sjálfsagt. Þetta væri ágætt ef sá sami hugsunarháttur ríkti hér gagnvart útlendingum sem vilja starfa hér og búa. Menning þarf að nærast af nýjum straumum en ekki stöðnun ef hún á að vaxa og blómgast. Hún vill alla glugga opna og „sjá um veröld alla“ en ekki bara út um skjáinn…MINN. Allt er breytingum háð og við megum ekki standa gegn þróun fram á við þó hún kosti okkur smá persónulegar fórnir. Leggjum heldur til okkar skerf, til betri og réttlátari framtíðar. Er ekki meiri gæfa fólgin í því?
Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun
Skoðun Viðskiptaráð rýnir í skólakerfið á árunum 2016–2026 – var nokkuð í gangi þá? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Álfsnes er rangur staður fyrir skotsvæði Kristbjörn Haraldsson,Anja Þórdís Karlsdóttir skrifar
Skoðun Eru félagasamtök sem boða eigið fagnaðarerindi nóg til að upplýsa almenning? Eyrún Magnúsdóttir skrifar
Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Hrönn Stefánsdóttir Skoðun