Ávöxtun (tap) lífeyrissjóða

Nýlega er komin út skýrsla rannsóknarnefndar um lífeyrissjóði. Mikið hefur verið rætt um hana í fjölmiðlum og sýnist sitt hverjum eins og gengur. Tap sjóðanna er sagt vera hundruð milljarða króna. Margir telja rétt að stjórnendur og stjórnarmenn verði látnir sæta ábyrgð vegna þess. Jafnvel er farið fram á að gerð sé önnur rannsókn á lífeyrissjóðunum. Þar sem ég hef greitt í nokkra lífeyrissjóði á ævi minni ákvað ég að skoða þau framtíðarréttindi sem ég á hjá þessum sjóðum. Af fréttum að dæma virtist tap mitt mikið.

Ég skoðaði þrjá lífeyrissjóði, tvo sem ég greiddi í annars vegar frá árinu 1979 og til ársins 1984 og hins vegar frá árinu 1984 og til 1990. Þann þriðja greiddi ég í frá 1994-2010. Lífeyrissjóðirnir gefa upp þau réttindi sem ég á við 67 ára aldur. Til að kanna hvernig réttindi mín væru ákvað ég að bera þau saman við þær greiðslur sem hafa verið lagðar inn í lífeyrissjóðina vegna mín. Ég framreiknaði þessar greiðslur miðað við verðbólgu og 3% ársvexti.

Réttindi mín í fyrsta sjóðnum miðað við framangreindan uppreikning eru mjög slæm. Ef miðað er við að lífslíkur séu 80 ár þá er ég einungis að fá 25% af því sem ég fengi ef upphæðin hefði verið ávöxtuð með 3% vöxtum og uppfærð miðað við verðbólgu. Þetta eru greiðslur sem lagðar voru í sjóðinn 1979-1984.

Réttindi mín í sjóð númer tvö eru töluvert betri. Þar er ég þó að fá 50% af því sem ég fengi ef upphæðin hefði verið ávöxtuð með 3% vöxtum og uppfærð miðað við verðbólgu. Ég er þó enn í tapi og það töluvert miklu.

Sjóður númer þrjú hlýtur því að vera mjög slæmur hugsaði ég þar sem hann er rekinn af þessum stjórnendum sem krafa er um að reka vegna þessa gífurlega taps sem rætt er um. Raunin reyndist allt önnur. Miðað við sömu reikniformúlu og notuð er hér að framan þá eru réttindi mín 100%. Tap mitt í þeim sjóði er þess vegna ekkert.

Þetta kom mér að sjálfsögðu töluvert á óvart miðað við þær umræður sem hafa verið í þjóðfélaginu. Niðurstaða mín er þess vegna að ef reka þyrfti einhverja þá eru það stjórnendur lífeyrissjóða á níunda áratug síðustu aldar en líklega er það erfitt. Einnig má segja að þetta tap sé jafnvel ekki þeim alfarið að kenna heldur einnig efnahagsstjórnun landsins á þessum tíma. Svo ef rannsaka þyrfti eitthvað þá er það efnahagsstjórnun Íslands á níunda áratug síðustu aldar. Ég held við ættum samt að sleppa því.