Fréttaskýring: Refsiaðgerðir frekar ólíkleg framtíðarsýn

Eru refsiaðgerðir af hendi Evrópusambandsins yfirvofandi vegna makrílveiða?



Nú liggur fyrir samkomulag fulltrúa Evrópuþingsins og ráðherraráðs Evrópusambandsins, þar sem Danir fara með forsæti, um að reglugerð verði sett sem veitir heimild til aðgerða gegn ríkjum sem stunda ósjálfbærar veiðar. Reglugerðin er sett til höfuðs Íslendingum og Færeyingum vegna makrílveiða. Refsiaðgerðir gegn Íslandi hafa hins vegar ekki verið samþykktar, og myndu reynast bitlitlar ef til þeirra kæmi. Framhald málsins ræðst líklega á haustmánuðum.

Samkomulagið gengur ekki eins langt og Evrópuþingið vildi ná fram en það vildi mun víðtækari heimildir til aðgerða, til dæmis að viðskiptaþvinganir gætu náð til allra fisktegunda. Í þessu samkomulagi er það bundið við þær tegundir sem viðkomandi ríki er sakað um að stunda ósjálfbærar veiðar á; í tilfelli Íslendinga á það við um makrílinn og meðafla í makrílveiðum eftir því sem næst verður komist.

Umræða um refsiaðgerðir ESB og Norðmanna á hendur Íslandi og Færeyjum er ekki ný af nálinni. Þeir sem gerst þekkja á Íslandi hafa gjarnan svarað því til að allt slíkt tal sé innistæðulaust þar sem réttur okkar sem fiskveiðiþjóðar sé tryggður með alþjóðasamningum og í gegnum EES-samninginn.

Sigurgeir Þorgeirsson, ráðuneytisstjóri, segir að stjórnvöld geri engar athugasemdir við það að ESB afli sér lagaheimilda til að beita aðgerðum gegn ríkjum sem stunda ósjálfbærar veiðar, eða veiða án samkomulags við aðrar þjóðir. „Við höfum slíkar heimildir í okkar löggjöf. Aðalatriðið, hvað okkur varðar, er að þær heimildir sem við teljum ESB-löglegar gagnvart EES-samningnum snúa aðeins að löndunarbanni á skip sem veiða úr umdeildum stofni.“

Heimildirnar sem núna hafa verið samþykktar ná til innflutningsbanns á makrílafurðum en Sigurgeir telur að slíkt samræmist ekki EES-samningunum. „Þetta eru almennar heimildir og þegar og ef að því kemur að þeim væri beitt gagnvart okkur, þá trúir maður því ekki fyrir fram að þeir beiti ekki heimildunum samkvæmt þeim samningum sem í gildi eru og uppfylla alþjóðlegar kröfur og samningsskuldbindingar við okkur,“ segir Sigurgeir.

svavar@frettabladid.is